Risico’s door Irak?

Blog -

Jaknikkers olievelden

Na Oekraïne lopen nu in Irak de spanningen op en wordt weer eens duidelijk dat de wereldpolitiek niet zonder risico’s voor de wereldeconomie is. Geen van beide economieën is groot genoeg om de mondiale vraag direct te beïnvloeden, maar de ontwikkelingen kunnen tot hogere olieprijzen leiden. Met name de toestand in Irak drijft de olieprijzen op, al is die stijging tot nu toe niet zo groot dat de groeivooruitzichten sterk worden aangetast. Gezien het ruime mondiale olieaanbod zullen de prijzen weer dalen zodra de rust terugkeert.

Irak is niet groot genoeg om de mondiale vraag direct te beïnvloeden, maar de ontwikkelingen kunnen tot hogere olieprijzen leiden. Nick Kounis Nick Kounis Hoofd Macro Research

De wereldpolitiek treedt weer op de voorgrond

De onrust in Oekraïne is nauwelijks van de voorpagina’s verdwenen, of er verschijnen koppen over de oplopende spanningen in Irak. De laatste jaren manifesteert de wereldpolitiek zich bij tijd en wijle als een risico voor de wereldeconomie. Net als Oekraïne is Irak niet groot genoeg om de mondiale vraag werkelijk direct te beïnvloeden. Kortom, de groei of krimp van deze economieën heeft nauwelijks effect op de vooruitzichten voor de wereldeconomie. Dat maakt deze ontwikkelingen echter niet onbelangrijk, vooral vanwege hun mogelijke invloed op de olieprijzen. Het geweld in Irak, de op vijf na grootste olieproducent, vergroot de angst voor een verstoring van de aanvoer. Hierdoor zijn olieprijzen de afgelopen dagen gestegen (zie grafiek).

Olieprijzen

Stijging olieprijzen nog geen bedreiging

Duurdere olie is meestal nadelig voor de economische groei. Stijgende olieprijzen komen immers in feite neer op een vermogensoverdracht van netto-olieconsumenten naar netto-olieproducenten. Omdat de olieconsumenten hun uitgaven-patroon snel en gemakkelijk aanpassen aan hun veranderde inkomsten, zal meestal de vraag enige tijd afnemen. Uit ramingen die wij eerder hebben gemaakt, blijkt dat bij een langdurige prijsstijging van USD 10 per vat de wereldeconomie 0,3%-punt minder groeit. De prijzen liggen nu USD 5-6 hoger en het effect op de groei zal dan ook niet groot zijn. Bovendien lijkt het ons onwaarschijnlijk dat de olieprijzen blijven stijgen. In een recent artikel legt onze olieanalist Hans van Cleef uit dat de prijsstijging beperkt blijft, omdat de grootste olievelden in het zuiden van Irak liggen, terwijl de problemen zich in het noorden concentreren. Daar komt bij dat het olieaanbod op de wereldmarkt overvloedig is.

De overige risico’s voor de mondiale groei nemen af

Met de overige risico’s waar beleggers wakker van lagen, lijkt het de goede kant op te gaan. Zo lijkt een harde landing van de Chinese economie op korte termijn steeds minder waarschijnlijk nu de regering streeft naar evenwichtiger groei en probeert de financiële onevenwichtigheden onder controle te krijgen. Uit de cijfers van afgelopen week blijkt dat de industriële productie en de detailhandelsomzet in mei sterker zijn gestegen. Door de zwakke markt voor vastgoed-beleggingen zijn de investeringen in vaste activa gedaald, maar dat past in het overheidsbeleid om de groei evenwichtiger te maken. Wij denken dat de groei dit jaar ongeveer zal uitkomen op de 7,5% die de overheid zich ten doel heeft gesteld. De uitdaging om de schulden op een ordelijke manier te verminderen, blijft uiteraard een groot risico voor de toekomst.

China PMI

Financiële markten koesteren zich in warmte van de Fed

Een ander risico dat beleggers heeft beziggehouden, is de mogelijkheid dat aan het ongekend ruime monetaire beleid abrupt een einde wordt gemaakt. De angst was dat de geldverslaafden ernstige afkickverschijnselen zouden krijgen. De Fed laat het afkickproces tot nu toe redelijk vlot verlopen. Vorige week heeft zij de steunaankopen verder verlaagd en verklaard dat de economie zich herstelt maar dat de rente voorlopig laag blijft. Dat bericht gaf de financiële markten een impuls. Heel anders dus dan de schommelingen van vorig jaar, toen het temperen van de steunprogramma’s voor het eerst wereldkundig werd gemaakt. Het gevaar is overigens nog niet  volledig verdwenen. Het valt nog te bezien hoe de financiële markten reageren als de rente daadwerkelijk wordt verhoogd. Zolang die verhoging gepaard gaat met flinke groei, denken wij dat grote onrust zal uitblijven.

Einde aan desinflatie

Een belangrijke ontwikkeling in het afgelopen jaar was de daling van de consumentenprijsinflatie in de meeste grote economieën. Daaraan lijkt nu een einde te zijn gekomen. In de VS en China is de consumentenprijsinflatie weer gestegen, vooral dankzij hogere voedsel- en energieprijzen. In de VS is de kerninflatie ook toegenomen, mede onder invloed van het herstel van de groei en de dalende werkloosheid. In de eurozone daalt de inflatie nog altijd, maar wij denken dat de bodem bijna is bereikt. De neerwaartse druk op de inflatie wordt deels tenietgedaan door een combinatie van hogere mondiale voedselprijzen en, op korte termijn, hogere olieprijzen. Wij verwachten dat het gematigd economisch herstel en een waardedaling van de euro mettertijd voor opwaartse inflatiedruk zullen zorgen. Maar dat zal een heel langdurig proces worden.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs

Filteren op