Federal Reserve verrast de financiële markten

Blog -

Man met tablet en grafieken

Een onverwachte hint op een renteverhoging door de Federal Reserve (Fed) heeft de financiële markten aan het einde van de week in beweging gezet. De obligatierente steeg vooral in de Verenigde Staten en de aandelenkoersen gingen omlaag. Uit de notulen van de vergadering van het beleidsbepalende comité kan worden afgeleid dat de Fed een volgende renteverhoging serieus overweegt. Op de financiële markten werd geschrokken gereageerd. Hoe moeten we deze ontwikkeling interpreteren?

Begin dit jaar betrof dat de turbulentie op de wereldwijde aandelenbeurzen en later drong het besef door dat ook andere ontwikkelingen een renteverhoging in de weg stonden. Ben Steinebach Ben Steinebach Hoofd Beleggingsstrategie

Met een bandbreedte van 0,25% tot 0,5% is de rente (de fed funds rate) nog steeds uitzonderlijk laag. De Amerikaanse economie ontwikkelt zich bevredigend en daar zou een wat hogere rente goed bij passen. Na de eerste verhoging in december vorig jaar heeft de Fed een pas op de plaats gemaakt op grond van internationale ontwikkelingen. Begin dit jaar betrof dat de turbulentie op de wereldwijde aandelenbeurzen en later drong het besef door dat ook andere ontwikkelingen een renteverhoging in de weg stonden. Dat zijn bijvoorbeeld toegenomen dollarschulden buiten de Verenigde Staten (vooral van opkomende landen) en de koppeling van de munten van een aantal opkomende landen aan de dollar. Een verhoging van de fed funds rate zou de dollar laten stijgen, waardoor dollarschulden onhoudbaar worden en de Amerikaanse concurrentiepositie verslechtert. Dit zou de Amerikaanse economie kunnen schaden. Een mogelijke interpretatie van de notulen van de Fed zou kunnen zijn dat de Fed op deze wijze de markten wil testen en dat uitstel van een renteverhoging waarschijnlijker is naarmate de (negatieve) reacties te sterk zijn. Een uitstel tot juli zou verstandig zijn, omdat kort na de eerstkomende Fed-vergadering in juni het Britse referendum over het EU-lidmaatschap plaatsvindt en er in Spanje ook nog eens parlementsverkiezingen zijn. Dat zou dus wel heel veel onrust in korte tijd kunnen geven. In elk geval lijkt de Fed de financiële markten niet negatief te willen verrassen. Nu bleef de reactie beperkt tot een stijging van de Amerikaanse 10-jaarsrente met 11 basispunten en een geringere stijging in Europa. Ook de aandelenmarkten verloren licht, maar die stonden ook voor de openbaarmaking van de notulen al onder druk. Daarmee zijn de reacties beperkt gebleven. Hoewel wij er nog steeds vanuit gaan dat de rente dit jaar niet zal worden verhoogd, is de waarschijnlijkheid van een rentestap nu wel iets groter geworden. In Europa trok de beslissing van de Europese Commissie aandacht, om Spanje en Portugal enig uitstel te geven bij het verminderen van hun overheidstekorten. Deze coulante houding wordt ongetwijfeld ingegeven door de politieke problemen die beide landen momenteel ondervinden, waarbij teveel druk deze problemen zou kunnen verergeren.

Nieuwsarme week op de aandelenmarkten

Afgezien van de notulen van de Fed, was er niet veel nieuws dat de aandelenmarkten in beweging zette. De plannen van Bayer om zadenproducent Monsanto over te nemen blijven een blikvanger op de markten. Nu het resultatenseizoen zo ongeveer is afgelopen, moeten we de blik op andere ontwikkelingen richten. Een daarvan is het plan van Bayer, het Duitse farma- en chemieconcern, om het Amerikaanse Monsanto over te nemen. De omzet van Bayer is met EUR 46,3 miljard ongeveer 3,5 keer zo groot als de omzet van Monsanto. Daarmee ontstaat het grootste agrochemische bedrijf ter wereld. Bayer zal vooral goed moeten opletten dat het niet teveel imagoschade oploopt, omdat sommige producten van Monsanto sterk negatief in de belangstelling staan. Dat betreft bijvoorbeeld het bestrijdingsmiddel Roundup, maar ook veel genetisch gemodificeerde producten. De koers van het aandeel Bayer is vermoedelijk vooral daardoor fors gedaald sinds de geruchten over de overname de kop opstaken.

Een bedrijf waarvan de koers al geruime tijd aan het dalen is (Apple) kreeg de afgelopen week een impuls toen bekend werd dat Berkshire Hathaway van Warren Buffett een belang heeft genomen van circa USD 1 miljard. Normaal gesproken laat Buffett technologie-ondernemingen links liggen en concentreert hij zich op ondergewaardeerde (waarde)aandelen. Kennelijk vindt hij nu de waardering van het aandeel erg aantrekkelijk geworden. Een Nederlandse onderneming, die afgelopen week in de staart van het cijferseizoen de resultaten over het eerste kwartaal publiceerde, was Delta Lloyd. Evenals in de week ervoor met Aegon het geval was, meldde Delta Lloyd dat het in het eerste kwartaal last had gehad van de extreem lage rente. Omdat daardoor de (toekomstige) verplichtingen stijgen, daalt de solvabiliteit tot in de gevarenzone. Voor Delta Lloyd werd dat nog enigszins beperkt door de - overigens omstreden - aandelenemissie.

De aandelenmarkten werden nog een beetje gesteund doordat de olieprijs is gestegen en zich de afgelopen week stabiliseerde rond de USD 48 per vat (voor Brentolie). Daardoor bleef de schade voor de meeste aandelenmarkten de afgelopen week beperkt tot -0,1% tot -0,5% in de Verenigde Staten en tot -0,5% tot -1,5% in Europa. In Amsterdam sloot de AEX donderdag op 428,27 punten, een daling met 1,2% ten opzichte van vorige week vrijdag. Op vrijdagmorgen fluctueerde de Amsterdamse index rond de 434.

Einde van het resultatenseizoen

Er zijn nog een paar bedrijven die komende week hun resultaten over het eerste kwartaal publiceren. Daarmee verschuift de aandacht weer naar het macrofront. De laatste bedrijven zijn Hewlett Packard, Marks & Spencer en Best Buy. In Nederland wordt met de ervaringen van Aegon en Delta Lloyd met enige spanning uitgekeken naar de resultaten van NN (het voormalige Nationale Nederlanden).

Op macro-economisch gebied zijn er meer - en belangrijkere - cijfers te verwachten dan in de afgelopen week. Daarbij zal vooral worden uitgekeken naar gegevens over het producenten- en het consumentenvertrouwen. In de eerste plaats betreft het de eerste schattingen van het sentiment onder inkoopmanagers in mei, in zowel de industrie als in de dienstensector, in veel landen. Verder komen er in België en in Duitsland (Ifo) cijfers uit over het echte ondernemersvertrouwen. Daarnaast verschijnt in Duitsland de ZEW-index over mei, die iets zegt over hoe beleggers aankijken tegen de investeringsmogelijkheden in de Duitse (en de Europese) economie. Ook over het vertrouwen onder consumenten in mei worden de komende week nieuwe gegevens gepubliceerd, namelijk in de Europese Unie, Duitsland, Nederland, Frankrijk, Italië en de Verenigde Staten (Universiteit van Michigan). Gegevens over de daadwerkelijke consumptie verschijnen in Duitsland (april), Nederland en Italië (maart) en Japan (maart). Verder zal met belangstelling worden gekeken naar nieuwe gegevens over de industriële orders in de Verenigde Staten in april en in Nederland en Italië in maart. Nieuwe Schattingen over de economische groei in het eerste kwartaal komen uit de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland en over de industriële productie in maart uit België. Tot slot verschijnen er cijfers over de verkoop van nieuwe woningen in april in de Verenigde Staten.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs