Bloedrood beeld op aandelenbeurzen

Blog -

Avondrood lucht wolken

De afgelopen week zette de sombere stemming op de internationale aandelenmarkten versterkt door. Op woensdag en donderdag begonnen de koersbewegingen veel op paniek te lijken. Als indicatie van een klassieke situatie van risico-aversie, daalden de obligatierentes in de gebruikelijke veilige havens en liepen de rentes in Zuid-Europa weer wat op.

In de Verenigde Staten werden cijfers gepubliceerd die een gunstiger beeld van de Amerikaanse economie gaven. Ben Steinebach Ben Steinebach Hoofd Beleggingsstrategie

De onrust hangt samen met de vrees dat de mondiale economie in een recessie terecht komt. Zoals vorige week beschreven, geldt dat vooral voor Europa, waarvan het IMF berichtte dat de kans op een hernieuwde recessie 30% tot 40% is. Daar schrok iedereen op de financiële markten erg van, maar de schok werd nog groter toen begin deze week zwakke detailhandelscijfers in de Verenigde Staten werden gepubliceerd. Dat riekt naar een mondiale recessie. Wij achten dat overigens niet erg waarschijnlijk, omdat er voor recessies over het algemeen duidelijke oorzaken zijn die liggen op het vlak van beleid (monetair en budgettair), opgebouwde zeepbellen van activaprijzen, of schulden en externe schokken. Die zien we niet en het lage niveau van de olieprijs, de rente en de euro, moet volgens ons de Europese economie juist de wind een beetje in de zeilen geven. Verderop in de week werden in de Verenigde Staten trouwens cijfers gepubliceerd die een gunstiger beeld van de Amerikaanse economie gaven. Het betrof het sterk gedaalde aantal werkloosheidsuitkeringen (tot het laagste niveau in 14 jaar) en de industriële productie die boven verwachting steeg, waardoor de bezettingsgraad opliep van 78,7% tot 79,3%. De Philadelphia Fed index, een maatstaf voor de conjuncturele situatie in de regio rond Philadelphia, daalde in oktober weliswaar maar de daling was veel geringer dan verwacht en dat duidt op enige verbetering. Hoewel het in een periode van paniek moeilijk is aan te geven wanneer die ten einde is, zijn deze signalen bemoedigend en herstelden de Amerikaanse indices per saldo op donderdag alweer enigszins. Dat werkte vrijdagmorgen ook op de Europese markten door en op de bereikte lage(re) niveaus stonden alle Europese beurzen weer in de plus.

Resultaten aardig in lijn met de verwachtingen

Het resultatenseizoen (voor het derde kwartaal) is de afgelopen week echt op stoom gekomen. Het betrof daarbij overigens hoofdzakelijk nog Amerikaanse bedrijven die traditioneel eerder komen. Het eerste Nederlandse bedrijf dat zijn resultaten presenteerde was ASML. De negatieve stemming en de koersdalingen op de internationale aandelenbeurzen zijn volledig het gevolg van vrees voor de macro-economische vooruitzichten. Ze kunnen bepaald niet worden verklaard uit de gepubliceerde bedrijfsresultaten. Die waren niet allemaal boven verwachting, maar over het algemeen wel bevredigend en afwijkingen van de verwachtingen waren meestal ook wel goed verklaarbaar. Van de grote Amerikaanse banken leverde Citigroup beter dan verwachte resultaten. Dat was ook het geval met Goldman Sachs, hoewel de meevaller daar meer door de lagere bonussen dan door de verbeterde operationele activiteiten werd veroorzaakt. Wells Fargo presenteerde resultaten die meer in lijn waren met de verwachtingen. Farmaceut Johnson&Johnson wist betere resultaten dan verwacht te realiseren en dat was - in mindere mate - ook het geval met Intel, dat blijft profiteren van de positieve gang van zaken in de pc-markt. Google stelde daarentegen licht teleur, vooral als gevolg van tegenvallende advertentie-inkomsten door sterke concurrentie op tablets en smartphones.

In Nederland waren de resultaten van ASML weliswaar iets lager dan de verwachtingen, maar dit was hoofdzakelijk het gevolg van het verschuiven van orders naar het vierde kwartaal en dat zal voor dat kwartaal vermoedelijk juist positief uitwerken. Licht teleurstellend was dat het bedrijf geen belangrijke uitspraken deed over de vorderingen op het gebied van de nieuwe EUV-technologie, een verdere stap in de miniaturisering van nieuwe chips. Voedingsdistributeur Sligro publiceerde daarentegen echt teleurstellende resultaten, hoewel dat ook weer niet echt verbazend is, in het licht van de zwakke marktomstandigheden. De AEX verloor bijna 5% ten opzichte van vorige week vrijdag op 376,27 en was daarmee een van de grotere verliezers in het internationale veld. Daarbij moet worden aangemerkt dat de index in de voorgaande weken iets minder was teruggevallen dan veel ander Europese indices.

Riskante segmenten op de obligatiemarkten worden weer gemeden

De obligatierente is in de traditionele veilige havens verder gedaald maar in de segmenten van de obligatiemarkt, die als meer risicovol worden gezien, vond juist een stijging plaats. Dat gold zowel voor Zuid-Europese overheidsobligaties, als ook voor High Yield. De verschillende richting van de renteontwikkeling hing uiteraard samen met het klassieke patroon van risico-aversie. In de Verenigde Staten vond woensdag een zogeheten 'Flash Crash' plaats op de markt voor staatsobligaties. De Amerikaanse 10-jaarsrente daalde daarbij in heel korte tijd van 2,25% tot 1,86% om vervolgens weer terug te veren naar 2,1% en donderdag naar 2,15%. Vermoedelijk zijn een paar grote partijen erg actief geweest. Niettemin heeft de vlucht naar veilige havens geresulteerd in een daling van de Amerikaanse rente en ook van de Duitse en de Nederlandse rente ten opzichte vorige week vrijdag, tot respectievelijk 0,78% (van 0,85%) en 0,99% (van 1,05%). Meer naar het zuiden zijn de rentedalingen opgehouden. Dat begon al in Frankrijk waar de rente stabiliseerde op 1,25%, maar in de Zuid-Europese landen daalden de koersen echt en liepen de rentes op. De stijging was het sterkst in Griekenland (van 6,6% tot 7,1%), omdat het land onvoldoende hervormingen heeft doorgevoerd om los te komen van het hulpprogramma en zelf de kapitaalmarkt weer te kunnen betreden. In Spanje en Italië vonden rentestijgingen plaats van respectievelijk 15 basispunten (tot 2,2%) en 25 basispunten (tot 2,6%). Ook op de High Yield-markt stegen de rentes en liep het verschil met staatsleningen met circa 150 basispunten op. Overigens vinden wij niet dat de fundamentele vooruitzichten voor deze obligaties zijn gewijzigd en moet de rentestijging worden gezien in het licht van de vlucht naar veilige havens en vermindering van risico. De faillissementsrisico's voor bedrijven die deze schuld uitgeven zijn de afgelopen tijd juist wat afgenomen.

Veel cijfers, zowel macro, als van bedrijven

De komende week gaat het resultatenseizoen onverminderd verder en komen er ook weer veel interessante macro-economische cijfers uit. Hopelijk wijzen die allemaal wat meer in een positieve richting dan de afgelopen week het geval was. Veel belangstelling zal de komende week uitgaan naar een aantal Nederlandse bedrijven, waaronder Philips, AKZO-Nobel en Aalberts. Ook in de rest van de wereld worden veel resultaten verwacht, waaronder IBM, SAP, Coca Cola, McDonalds, Caterpillar en BASF. Op macro-economisch gebied zal de aandacht uitgaan naar de beoordeling van de overheidsschuld in veel Europese landen. Daarnaast verschijnen cijfers over het consumentenvertrouwen in Duitsland, Nederland en België en over de inflatie in de VS en Duitsland. De presentatie op donderdag van de voorlopige schattingen van de inkoopmanagersindices over oktober in veel landen zal een eerste licht laten schijnen over de meest actuele stand van de conjunctuur in de wereld.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Filteren op