Cijfers schetsen eenduidig beeld

Blog -

Silhouette wereldkaart

De macrocijfers van afgelopen week vertellen een eenduidig verhaal. Dat wil zeggen: ze sluiten goed op elkaar aan en komen overeen met de opvatting die wij al geruime tijd huldigen, namelijk dat de wereldeconomie geleidelijk aan kracht wint.

De Verenigde Staten ontwaken duidelijk uit hun winterslaap Han de Jong Han de Jong Chief Economist

De Verenigde Staten ontwaken duidelijk uit hun winterslaap, de eurozone hobbelt voort op de ingeslagen weg van een bescheiden herstel en het Verenigd Koninkrijk verrast opnieuw in positieve zin. De angst voor een ernstige (verdere) groeivertraging in de opkomende economieën lijkt af te nemen, terwijl de verhoging van de omzetbelasting in Japan nog van te recente datum is om nu al duidelijke uitspraken te doen over de conjunctuurontwikkeling op korte termijn. Al met al mogen we niet klagen.

Europese verkiezingen op komst

Later deze maand worden er verkiezingen voor het Europees Parlement gehouden. In een aantal landen doen partijen die ‘minder Europa’ willen het goed in de peilingen. Sommige commentatoren waarschuwen dat de eurocrisis na de verkiezingen weer zou kunnen oplaaien als deze partijen erg goede uitslagen boeken. We moeten het maar afwachten. De traditionele partijen hopen dankzij de aantrekkende economie hun verlies beperkt te houden. Het gaat met de economische cijfers inderdaad de goede kant op, maar het is de vraag of de verbetering voldoende is om de verkiezingsuitslag wezenlijk te beïnvloeden. Ik constateer dat de omvorming van de governancestructuur van de euro een aanzienlijke verdieping van de Europese integratie met zich meebrengt. Naar mijn mening een goede zaak, maar dit is niet de publieke opinie: het publiek wil minder, niet meer integratie. De publieke opinie is weliswaar grillig, maar ik vraag me af hoe lang de feitelijke ontwikkelingen en de publieke opinie uiteen kunnen blijven lopen.

Economie Verenigd Koninkrijk blinkt uit in Europa

De uitblinker in Europa is het Verenigd Koninkrijk. In het eerste kwartaal groeide het BBP met een niet geannualiseerde 0,8% k-o-k en zelfs met 3,1% j-o-j. Die groei kent bovendien een breed draagvlak. De Britse huizenprijzen zijn opnieuw gestegen. De woningprijsindex van Nationwide ging in april met 10,9% j-o-j omhoog, de eerste stijging van meer dan 10% sinds 2010. Ook de Britse ondernemers hadden er in april alle vertrouwen in: de ‘Business Barometer’ van Lloyds bereikte de hoogste stand sinds het begin van de index in 2012.

20150505-BBP Verenigd Koninkrijk

Overige economische cijfers Eurozone

In de eurozone is het ondernemersvertrouwen in april min of meer gelijk gebleven. Na twee maanden te zijn gedaald steeg de Markit PMI fractioneel, terwijl de vertrouwensbarometer van de Europese Commissie juist iets lager uitkwam. Dat komt misschien doordat de bedrijvigheid en de groei na de zachte winter weer op hun normale niveau komen. In enkele perifere landen zet het herstel door. Zo is de werkloosheid in Ierland, van het hoogtepunt van 15% in 2012, in april gedaald naar 11,7%.

De cijfers over de inflatie en de kredietverlening waren niet geweldig maar ook niet echt slecht. De inflatie in de eurozone, in maart verrassend laag met 0,5%, steeg weer en kwam in april uit op 0,7% j-o-j, wat overigens wel lager was dan verwacht. Deflatie lijkt geen direct gevaar. De gevolgen ervan zouden echter zeer nadelig zijn en het is dan ook te begrijpen dat de ECB preventieve maatregelen overweegt. Met de geld- en kredietgroei wil het nog steeds niet erg vlotten: de groei van M3 (geldhoeveelheid volgens een ruime maatstaf) daalde van 1,3% j-o-j in februari naar 1,1% in maart, terwijl  de kredietverlening aan de private sector opnieuw een bescheiden krimp liet zien. Tegen deze achtergrond is het niet verwonderlijk dat de ECB extra maatregelen overweegt. ECB-functionarissen beweren regelmatig over een heel arsenaal aan beleidsinstrumenten te beschikken. Het is echter nog maar de vraag of ze echt veel effectieve wapens in huis hebben en of ze ook bereid zijn die te gebruiken. Grootschalige aankopen van staatsobligaties lijken voor de ECB geen reële optie. Een derde langlopende herfinancieringstransactie (LTRO) heeft waarschijnlijk niet veel effect en de ECB lijkt niet bereid de rente resoluut tot onder nul procent te verlagen. Omdat de ECB zich zorgen maakt over het mkb, zullen eventuele maatregelen waarschijnlijk vooral gericht zijn op verbetering van de kredietverlening aan het mkb. Dat impliceert echter dat de maatregelen van relatief bescheiden omvang zullen blijven. De driemaandelijkse Bank Lending Survey van de ECB wijst erop dat de druk op de banken afneemt. Uit de editie van april blijkt dat de kredietnormen gelijk zijn gebleven. Dat is een verbetering. Een andere verbetering is dat de banken een groeiende vraag naar leningen vanuit het bedrijfsleven melden. Positief is verder de verbeterde risicoperceptie. Het is bekend dat de kredietcyclus achterloopt bij de ontwikkelingen in de reële economie. Dat de conjunctuurindices en de Bank Lending Survey beide verbetering laten zien, is dan ook hopelijk een teken dat versterking van de krediet- en geldgroei slechts een kwestie van tijd is.

VS ontwaakt uit winterslaap

In het eerste kwartaal is het Amerikaanse BBP nauwelijks toegenomen (0,1% k-o-k, geannualiseerd). Het weer speelt daarbij duidelijk een grote rol. De boosdoeners zijn het uitvoersaldo, de investeringen en de voorraadvorming. Wij verwachten voor het tweede kwartaal een opleving, al blijft de voorraadvorming uiterst onzeker. De voorraden namen in het eerste kwartaal weliswaar in redelijk tempo toe, maar lang niet zo snel als in het kwartaal ervoor. Daardoor werd de totale groei met 0,6 procentpunt gedrukt en het is zeker niet ondenkbaar dat de voorraadcyclus ook in het tweede kwartaal voor verhoudingsgewijs zwakke cijfers zorgt.

20140505-VS_ISM index mei 2014

Andere Amerikaanse cijfers zijn beter. Volgens de ISM-index is het ondernemersvertrouwen in april sterker toegenomen dan verwacht, en de PMI van met name Chicago deed het uitstekend. De daling die we eerder dit jaar zagen en die hoogstwaarschijnlijk door het slechte weer werd veroorzaakt, of in ieder geval verergerd, is grotendeels ingelopen. De persoonlijke inkomens en bestedingen deden het eveneens zeer goed. Zo stegen de inkomens in maart met 0,5% m-o-m en de bestedingen met 0,9% m-o-m.

Verdere daling werkloosheid Verenigde Staten

Het cijfer waar de meeste mensen vooral naar kijken, is de werkloosheid. Er kwamen in april 288.000 banen bij, het hoogste aantal in de afgelopen twee jaar, en de cijfers voor de twee voorgaande maanden werden met 36.000 naar boven bijgesteld. De werkloosheid daalde naar 6,3%, al was dat grotendeels het gevolg van een krimpende beroepsbevolking. De omvang van de Amerikaanse beroepsbevolking wisselt nogal.

20140505-Dalende werkloosheid VS mei 2014

De cijfers voor het ondernemersvertrouwen, de arbeidsmarkt en inkomens en bestedingen vormen een sterke aanwijzing dat de Amerikaanse economie snel aan kracht wint.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs

Filteren op