Drie vragen

Blog -

Vraagteken

De economische vooruitzichten hangen op dit moment af van de antwoorden op drie vragen. De meest urgente vraag is misschien wel of de opkomende economieën in staat zijn de huidige spanningen zonder veel kleerscheuren te doorstaan. De tweede vraag is in hoeverre de groeiversnelling in de VS ondermijnd wordt door de stijgende kredietkosten. De derde vraag is of het conflict in Syrië gevolgen krijgt voor de wereldeconomie. Wij zijn gematigd optimistisch over de antwoorden op al deze vragen.

De economische vooruitzichten hangen op dit moment af van de antwoorden op drie vragen. Han de Jong Han de Jong Chief Economist

We hebben onlangs een vrij uitgebreide analyse gegeven van de spanningen op de financiële markten in de opkomende economieën. Die hoeven we hier dus niet helemaal te herhalen. Onze conclusie luidde dat de huidige spanningen niet tot een regelrechte crisis zullen leiden. Het belangrijkste argument daarvoor is dat de fundamentele economische factoren nu beter zijn dan in, bijvoorbeeld, de jaren negentig. Voor zover de angst dat de VS op korte termijn een verkrappende monetaire koers gaat varen tot spanningen heeft geleid, wordt het snel genoeg duidelijk dat daadwerkelijke verkrapping nog ver weg is. Dat neemt niet weg dat we inderdaad aanhikken tegen een omslag in het ongekend ruime monetair beleid en dat maakt het proces minder voorspelbaar dan het onder normale omstandigheden zou zijn. Volgens sommigen is de Federal Reserve van plan slechts een geringe koerswijziging aan te brengen. Maar hoe gering ook, die koerswijziging kan een grote verschuiving in de verwachtingen teweegbrengen, die vervolgens weer flinke gevolgen voor de economie als geheel kan hebben. Wij zijn echter geneigd te denken dat de reactie van de markt op de ‘aankondiging van de afbouw’ wel eens veel sterker zou kunnen zijn dan de gevolgen van de feitelijke afbouw. De recente toename van het ondernemersvertrouwen in China zou er ook toe kunnen bijdragen dat de angst voor een crisis in de opkomende economieën afneemt.

Het valt nog te bezien in hoeverre de Amerikaanse economie in staat is de stijging van de kredietkosten van de afgelopen maanden op te vangen. Het aantal hypotheekaanvragen is sinds eind april aanzienlijk afgenomen, al is het aantal leningen voor de aankoop van een woning (in tegenstelling tot de oversluitingen) de laatste weken weer wat gestegen. Op de huizenmarkt zijn de gevolgen (nog) niet duidelijk merkbaar en we moeten maar zien hoe dit alles uitpakt. De rest van de economie lijkt de stijgende kredietkosten tot nu toe goed te verwerken. Wij neigen naar de opvatting dat de economie de forse bezuinigingen van begin dit jaar kon absorberen en dus ook de rentestijging wel zal overleven.

Drie vragen 01

Twee ontwikkelingen compliceren de zaken echter. Ten eerste de gestegen olieprijzen als gevolg van het conflict in Syrië. Als het conflict escaleert, kan dat het vertrouwen aantasten en gaan de olieprijzen vermoedelijk verder omhoog. Hogere olieprijzen leiden weer tot hogere inflatie, en die zou vervolgens de versnelling van de economische groei in de kiem smoren. Dat de aandelenbeurzen het in de eerste helft van het jaar uitstekend deden, maar nu veel meer tegenwind ontmoeten, maakt de zaken er ook al niet beter op. Wij zijn nog altijd van mening dat de Amerikaanse economie in de tweede helft van het jaar sterker zal groeien dan in de eerste helft en voorlopig is er geen directe aanleiding om die mening te herzien, maar de risico’s zijn duidelijk.

Er verschenen vorige week enkele hoopgevende cijfers over het Europese ondernemersvertrouwen. De Duitse Ifo-index voor augustus was beter dan verwacht, net als de Franse indices. De stemmingsbarometer van de Europese Commissie voor de eurozone is voor de vierde maand op rij sterk gestegen, van 92,5 in juli naar 95,2 in augustus de hoogste stand sinds maart 2012. Dit komt overigens nog steeds overeen met een slechts bescheiden groei. In andere EU-landen was de stijging zelfs nog iets groter en ook breed gespreid over sectoren en landen. De stijging was het grootst in Nederland, dat het de laatste tijd slecht heeft gedaan: +5,2 punten. Ook de stijging van de Britse index voor het ondernemersvertrouwen stemt hoopvol: van 104,2 in juli naar 108,5 in augustus. De werkloosheid in de eurozone bleef in juli voor de vierde maand op rij gelijk op 12,1%. In absolute aantallen is de werkloosheid zelfs licht gedaald, voor de tweede achtereenvolgende maand, al was de daling marginaal. Het is nog te vroeg om te stellen dat de werkloosheid het hoogste punt heeft bereikt maar enige verbetering begint zich wel af te tekenen in de marge.

Drie vragen 02

De verbetering in Europa lijkt haaks te staan op de problemen in de opkomende landen, de stijgende rente en olieprijzen, enzovoort. We moeten daarbij wel bedenken dat de verbetering van het economisch klimaat in Europa voortvloeit uit de versoepeling van het bezuinigingsbeleid en de afnemende spanningen in het Europese financiële stelsel. Tegelijkertijd zijn de kredietkosten in Europa veel minder sterk gestegen dan in de VS. Wij denken dat de belangrijkste factoren achter deze verbeteringen voorlopig in tact blijven. Zij zullen de Europese conjunctuur in gunstige zin blijven beïnvloeden en de overhand houden op de negatieve factoren. Een randvoorwaarde daarbij is uiteraard wel dat de olieprijzen niet gedurende een lange periode sterk stijgen.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs

Filteren op