Eerst verkopen, dan nadenken

Blog -

Stapels munten

De markten voor risicodragende beleggingen staan onder druk. Ze gedragen zich in dergelijke omstandigheden op een manier die het best kan worden beschreven als 'eerst verkopen, dan nadenken'. Is de huidige uitverkoop een gewone correctie of markeert het een breekpunt? Wij denken dat het om een gewone correctie gaat, maar vinden de toestand wel gevaarlijker dan bij eerdere correcties. 

De markten voor risicodragende beleggingen staan onder druk. Han de Jong Han de Jong Chief Economist

De economische indicatoren zijn het probleem niet
De indices van vorige week bevestigen ons standpunt dat de economische groei in de ontwikkelde landen aan vaart wint. Dat is met name in Europa duidelijk te zien. De stemmings-barometer van de Europese Commissie is opnieuw licht gestegen, van 100,5 punten in december naar 100,9 in januari. Met deze negende stijging op rij bereikte de index de hoogste stand sinds 2011 en ook bijna zijn langjarig gemiddelde. De Ifo-index van het Duitse ondernemersvertrouwen stijgt sinds eind 2012, zij het met af en toe een terugslag. Deze opwaartse trend zette in februari door en ook onder Duitse consumenten steeg het vertrouwen. We moeten voor het consumenten-vertrouwen terug tot 2007 om betere cijfers te vinden. Helaas zijn de Duitse detailhandelsverkopen in december gedaald, met 2,5% m-o-m en met 2,4% j-o-j. Nu is dit een zeer volatiele reeks en ik ben geneigd er niet al te veel waarde aan te hechten.

Duitsland Consumentenvertrouwen

De totale inflatie in de eurozone is in januari gedaald naar 0,7%, de kerninflatie is juist iets gestegen, van 0,7% naar 0,8%. Het komt erop neer dat de inflatie te laag is voor de gemoedsrust van de ECB, die daarom verdere maatregelen zal nemen om het deflatierisico te verminderen. De groei van M3 (ruime maatstaf geldhoeveelheid) in de eurozone is in december gedaald naar 1,0% j-o-j. De onderliggende cijfers waren iets beter, maar het tempo van de geldgroei blijft te laag. Tot slot de bank lending survey van de ECB met cijfers van januari. Daaruit blijkt dat de recente trends doorzetten: hoewel de meeste banken de criteria voor kredietverlening blijven aanscherpen, slinkt deze meerderheid snel en is het al bijna een minderheid. De kredietvraag vanuit het bedrijfsleven neemt nog steeds af, maar dat geldt eveneens voor het aantal banken dat dit meldt.

Uit de VS kwamen afgelopen week over het algemeen ook goede cijfers. Ten opzichte van het derde kwartaal is het BBP in het vierde kwartaal met 3,2% op jaarbasis gegroeid. De particuliere consumptie nam toe, net als de investeringen in bedrijfsmiddelen. Volgens sceptici groeide het BBP onder andere sterk doordat het uitvoersaldo onhoudbaar hoog is, maar deze negeren daarbij dat de fors gedaalde overheidsbestedingen het BBP even sterk – en even onhoudbaar – drukken. Het Amerikaanse consumenten-vertrouwen is eveneens toegenomen. De cijfers over de woningmarkt geven een wisselend beeld te zien; dit komt door de stijging van de hypotheekkosten sinds mei vorig jaar. De data over orders van duurzame goederen en het aantal aanvragen van werkloosheidsuitkeringen waren niet best, maar dat kan aan het weer liggen. Het cijfer voor geleverde duurzame goederen was minder slecht dan de feitelijke orders. Dat is van belang omdat bij het berekenen van het BBP naar de leveringen wordt gekeken. Uit de BBP-cijfers voor het vierde kwartaal blijkt dat bedrijven meer investeren in materieel, en dat bevestigt wat wij al een tijdje beweren, namelijk dat de bedrijfsinvesteringen aantrekken. Het persoonlijk inkomen is in december gelijk gebleven, maar Amerikanen hebben 0,4% meer uitgegeven en het cijfer voor november is naar boven bijgesteld. Dat betekent dat de spaarquote is gedaald en weerspiegelt de verbeterde totale vermogenspositie.

In Japan is de industriële productie flink gegroeid, met 7,3% j-o-j in december, tegenover 3,8% in november. Ook Korea zag zijn industriële productie flink toenemen en Taiwan noteerde in het vierde kwartaal een versnelling van de economische groei: 2,2% j-o-j tegenover 1,5% in het voorgaande kwartaal. 

Japan Industriele productie

Als de groei in de ontwikkelde economieën het probleem niet is, wat dan wel?
De onrust op de financiële markten is ontstaan door ontwikkelingen in enkele opkomende economieën. De groei-vooruitzichten van de ontwikkelde economieën zijn duidelijk niet het probleem. Maar wat dan wel en hoe gaat het verder?

In een aantal landen, waaronder Oekraïne, Turkije, Thailand en Argentinië, heerst grote financiële of politieke onrust. De oorzaken daarvan zijn in de meeste gevallen volledig een binnenlandse aangelegenheid. Ernstiger zijn kwesties als de meer algemene groeivooruitzichten, achterblijvende hervormingen, onhoudbare groeimodellen en de twijfelachtige financiële stabiliteit van China. Daar komt bij dat de kredietverlening in veel opkomende landen de laatste jaren sterk is gegroeid, maar dat is door de omslag van het Amerikaanse monetaire beleid waarschijnlijk niet langer mogelijk. Kredietgroei op die schaal is trouwens sowieso niet vol te houden. Het is moeilijk te voorspellen wat er gaat gebeuren. De markten zijn nerveus, al moeten we niet vergeten dat 2013 een geweldig jaar was voor risicodragende beleggingen en dat de analisten in grote meerderheid verwachtten dat die goede resultaten zouden aanhouden. Een correctie blijft dan meestal niet uit.

Wij houden bovendien rekening met een aantal andere factoren. Zo is de aansturing van de economie in de opkomende landen de afgelopen jaren sterk verbeterd. Verder beschikken veel opkomende landen over omvangrijke valutareserves en daarmee over een flinke buffer. Ook zijn ze flexibeler dan in het verleden, omdat ze doorgaans geen vaste wisselkoersen hanteren en veel landen zelfs een handelsoverschot hebben. Ook het feit dat de welvarende economieën weer aantrekken, zal helpen. Wat China betreft, denken wij dat de beleidsmakers de kredietproblemen eerder wel dan niet de baas kunnen. Ze volgen geen strak uitgezet traject: al doende ontwikkelen ze beleid en passen ze het aan. Volgens ons beschikken ze over de wil en de middelen, beleidsmatig en financieel, om eventuele problemen op te lossen.

De kredietgroei in een groot aantal opkomende markten baart inderdaad zorgen, maar volgens ons staan veel van deze landen er fundamenteel beter voor dan een jaar geleden en worden ze bovendien flink geholpen door de aantrekkende economische groei in de VS, Europa en Japan. Als het 'eerst verkopen' voorbij is en het 'nadenken' begint, lijkt herstel ons dan ook het meest waarschijnlijk.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs

Filteren op