Europa op de weg omhoog, zorgen over Oekraïne

Blog -

Vlaggen van Europese landen

De Amerikaanse cijfers worden nog steeds beïnvloed door het weer, waardoor het moeilijk is precies te bepalen hoe de economie zich ontwikkelt. De opwaartse trend van de meeste Europese cijfers zet echter door en de Europese Commissie heeft haar groeiprognoses naar boven bijgesteld. Diverse perifere economieën geven hoopgevende signalen af. Er is weer groei en dat maakt het veel gemakkelijker de schulden-problematiek aan te pakken. Europa is nog niet uit de gevarenzone – dat duurt nog wel even – maar de vooruit-zichten zijn gunstig. De Japanse economie stevent met het nodige momentum op de belastingverhoging in april af. Duimen dus.

Europa is nog niet uit de gevarenzone maar de vooruitzichten zijn gunstig Han de Jong Han de Jong Chief Economist

Oekraïne
Voorspellen hoe de ontwikkelingen in de Oekraïne aflopen, kan ik niet. De situatie is het afgelopen weekend met de komst van Russische grondtroepen duidelijk geëscaleerd. Diverse scenario’s zijn mogelijk. In het ergste geval krijgt risicoaversie de financiële markten volledig in zijn greep. In het gunstigste geval zijn de gevolgen slechts tijdelijk. Wij komen op korte termijn met een uitgebreidere analyse maar vooralsnog ga ik ervan uit dat er op de een of andere manier via onderhandelingen een oplossing wordt gevonden. De volatiliteit en de risicoaversie zullen tijdens dit proces mogelijk toenemen, maar wij denken niet dat de wereldeconomie en de markten voor risicovolle beleggingen zich in een fundamenteel andere richting gaan bewegen.

Vertrouwen neemt verder toe
De belangrijkste vertrouwensindices voor de eurozone vertoonden in februari een verbetering. De stemmings-barometer van de Europese Commissie eindigde in februari een fractie hoger dan in januari; van 101,0 naar 101,2: het vertrouwen in de industrie en de dienstensector kwam hoger uit, terwijl het consumentenvertrouwen gelijk bleef. Een land als Portugal komt niet vaak in het nieuws, en al helemaal niet in positieve zin, maar de Portugese economie ontwikkelt zich goed. De verbeterde concurrentiepositie en de hervormingen leiden inmiddels tot een merkbare verbetering van het economisch klimaat. Het land heeft het hardnekkige tekort op de betalingsbalans weggewerkt en de industriële productie groeide met 7,2% ten opzichte van december een jaar eerder. Het vertrouwen bij zowel Portugese consumenten als ondernemers is in 2013 sterk toegenomen, een trend die tot nu toe in 2014 doorzet. Uiteraard zijn er nog grote problemen: het begrotingstekort moet verder worden teruggedrongen en ook de staatsschuld van 120% blijft grote zorgen baren. Ierland bevindt zich in een soortgelijke positie. De Ierse economie groeit harder dan de Portugese en vooral de groei van de werkgelegenheid met 3,3% in 2013 is indrukwekkend. De Ierse detailhandel heeft in januari 8,9% j-o-j meer omgezet. Nu schommelt dit cijfer nogal en kan het warme weer een handje geholpen hebben, maar het blijft veel. Moody’s heeft de kredietwaardigheid van Spanje met één stap verhoogd en er een positive outlook aan gekoppeld, en dat terwijl de outlook pas begin december van negatief naar stabiel was verhoogd. Een flinke stap vooruit dus.

Eurozone economisch sentiment en BBP

Portugal consumentenvertrouwen

Portugal economisch sentiment

De Duitse Ifo-index van het ondernemersvertrouwen is in februari gestegen, al viel de verwachtingencomponent iets terug. Ook op de Duitse arbeidsmarkt houdt de verbetering aan en het consumentenvertrouwen is naar het hoogste peil sinds 2007 gestegen. Uit de uitgesplitste Duitse BBP-cijfers over het vierde kwartaal blijkt dat de bedrijfsinvesteringen, de bouw en de export het goed doen.

De Amerikaanse cijfers zijn, vooral vanwege de koude en de sneeuwstormen, de laatste tijd flink verslechterd en het is dan ook een aangename verrassing dat de Europese cijfers zich positief blijven ontwikkelen. Verschillende organisaties hebben hun groeiprognoses voor Europa naar boven bijgesteld, zoals vorige week de Europese Commissie. Maar dan nog verwacht men geen wonderen, en de prognose is dat de economische groei voor de gehele regio dit jaar uitkomt op 1,2% en volgend jaar op 1,8%. Zelf zijn we iets optimistischer.

Ontsnapt Japan?
De btw-verhoging in Japan komt naderbij. In april gaat de omzetbelasting van 5% naar 8% en een verdere verhoging wordt verwacht. Het is dan ook geen verrassing dat consumenten nog gauw inkopen hebben gedaan. De vraag is in welke mate en hoe erg de economie na de belastingverhoging terugvalt. Het idee was steeds genoeg groei te genereren om een recessie na de belastingverhoging te voorkomen. We zullen zien of dat plan werkt, maar duidelijk is wel dat de Japanse economie de afgelopen maanden flink op stoom gekomen is. De industriële productie is in januari sterk gestegen (10,6% j-o-j). De huishoudens geven merkbaar meer uit en de arbeidsmarkt trekt aan. Ook de inflatie stijgt. De Tokio-inflatie-index steeg in februari naar 1,1% j-o-j. Alleen in een korte periode in 2009 en 1997 was de inflatie hoger en we moeten terug tot 1992 voor inflatie die langer boven dit niveau ligt. Voorlopig moeten we Japan het voordeel van de twijfel gunnen. Misschien verbetert het internationale klimaat tussen nu en april genoeg om de economie niet in een recessie te laten terugvallen.

En weer beïnvloedt het weer de Amerikaanse cijfers
Veel cijfers uit de VS staan nog onder invloed van het winterweer, maar vorige week waren er ook wat positieve signalen. De orders voor duurzame goederen zijn in januari weliswaar met 1,0% m-o-m gedaald, maar de onderdelen die het sterkst met de bedrijfsinvesteringen samenhangen, zijn wel gestegen. De geannualiseerde BBP-groei over het vierde kwartaal werd van 3,2% k-o-k bijgesteld naar 2,4%, maar de samenstelling van dat cijfer was wel beter: voorraadvorming had minder en investeringen juist meer bijgedragen aan de economische groei. De regionale indices voor het ondernemersvertrouwen leveren opnieuw een moeilijk interpreteerbaar plaatje op: de inkoopmanagersindex voor Milwaukee daalde onder de 50 punten, die van het naburige Chicago steeg juist. Indices voor het ondernemersvertrouwen in Kansas, Richmond en Dallas daalden flink.

Chinese munt daalt in waarde
De Chinese yuan is opnieuw in waarde gedaald ten opzichte van de dollar, voor de tweede week op rij. Officiële bronnen ontkennen weliswaar dat de centrale bank er iets mee te maken heeft, maar het gedrag van de markt doet vermoeden dat die er wel degelijk de hand in heeft. Het doel is onduidelijk. Wij denken dat de beleidsmakers de markt wilden laten voelen dat de yuan geen loterij zonder nieten is, maar het is ook mogelijk dat ze door de zwakkere economie de voorkeur geven aan een zwakkere munt. Voorlopig kiezen wij voor de eerste verklaring en gaan we ervan uit dat de zwakte van de yuan tijdelijk is.

De Braziliaanse BBP-cijfers over het vierde kwartaal waren beter dan verwacht, maar de groei was met 1,9% j-o-j nog wel aan de magere kant en de groeivooruitzichten blijven ook bescheiden. De centrale bank van Brazilië heeft de Selic-rente voor de achtste maal op rij verhoogd, maar besloot het dit keer bij 25 basispunten te laten. 

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs

Filteren op