Europa’s ‘onmogelijke’ herstel

Blog -

Europese vlaggen

De stroom gunstige economische cijfers uit de eurozone houdt aan. Dit ondersteunt onze visie dat de eurozone dit jaar een positieve verrassing in petto heeft voor aanhangers van de sombere consensusvisie. De cijfers voor de mondiale bedrijvigheid zijn eveneens hoopgevend en wijzen op aantrekkende groei in de industrie en de handel. Verder is het Griekse hervormingsplan door de eurogroep goedgekeurd, al moet dit eerder als het begin dan het einde van de onderhandelingen worden beschouwd. De ECB vergadert deze week en begint waarschijnlijk kort daarna obligaties aan te kopen. In de VS heeft Fed-voorzitter Yellen de weg geëffend voor een renteverhoging later dit jaar.

Het ziet er dus naar uit dat de economie van de eurozone sterker zal groeien dan de sombere consensus verwacht. Nick Kounis Nick Kounis Hoofd Macro Research

Het herstel dat er niet zou komen

Nog niet zo lang geleden oogstte je met de woorden ‘eurozone’ en ‘herstel’ in één zin vooral verbaasde blikken. Larry Summers, de voormalig minister van Financiën van de VS en een van de meest vooraanstaande internationale economen, zei eerder dit jaar dat de eurozone aan de vooravond stond van een ‘deflatiespiraal’ die ‘een decennium’ zou duren en dat kwantitatieve verruiming ‘onvoldoende’ zou zijn. Verder schatte het IMF in oktober vorig jaar het risico van een langdurige recessie in de eurozone op 35-40%. Een overtuigend herstel leek velen onwaarschijnlijk.

Opnieuw gunstige cijfers uit de eurozone

De afgelopen weken zagen we steeds meer tekenen dat de economie van de eurozone weer op gang komt. De afgelopen dagen was dit niet anders. De stemmingsbarometer van de Europese Commissie steeg van 101,4 punten in januari naar 102,1 in februari. Zelfs in Griekenland verbeterde de stemming, een eerste teken van vertrouwen toen de kansen op een akkoord toenamen.

Verder is de groei van de particuliere kredietverlening toegenomen van 0,2% j-o-j in december naar 0,5% j-o-j in januari. Dat sluit aan bij de uitkomsten van de Bank Lending Survey van de ECB, waaruit blijkt dat de banken hun kredietvoorwaarden versoepelen en dat ook de vraag naar leningen toeneemt. Deze ontwikkelingen zien we terug in de geldgroei: M1, een goede voorlopende conjunctuurindicator, steeg met 9% j-o-j tegen 7,9% in de voorafgaande maand.

Bovendien blijkt uit Duitse, Spaanse en Italiaanse cijfers dat de inflatie in februari duidelijk minder negatief was. Dat past in onze visie dat de negatieve inflatie een voorbijgaand fenomeen is dat voortvloeit uit de gekelderde olieprijzen, en geen pijnlijke deflatie als gevolg van een recessie. Deze week blijkt waarschijnlijk dat de inflatie in de eurozone is gestegen van 0,6% j-o-j in januari naar -0,2% of -0,3% j-o-j.

Het ziet er dus naar uit dat de economie van de eurozone sterker zal groeien dan de sombere consensus verwacht. Van spectaculaire groei zal geen sprake zijn, wel van een duurzaam herstel.

Overtuigend hesrtel van eurozone zit in het vat

Volgende stap vooruit voor Griekenland

Er ligt inmiddels een akkoord tussen de eurogroep en Griekenland. Vorige week maandag diende Griekenland een lijst met structurele hervormingen in. Die is door de eurogroep goedgekeurd, maar daarmee is de kous niet af. De lijst wordt vooral als uitgangspunt gezien voor een herziening van de lopende regeling. Die herziening moet eind april zijn afgerond. Pas als dat gelukt is, ontvangt Griekenland EUR 1,8 miljard van het Europees Financieel Stabiliteitsfonds en een vergelijkbaar bedrag van de ECB, uit de winst die de bank heeft gemaakt op de eerdere aankoop van Griekse staatsobligaties.

Het akkoord heeft twee belangrijke gevolgen. Ten eerste liggen er nog lastige onderhandelingen tussen Griekenland en Europa in het verschiet. Ten tweede blijft de Griekse liquiditeitspositie onzeker zolang de herziening niet is afgerond. EU-functionarissen hopen dan ook dat een spoedige afronding dit probleem oplost.

ECB start binnenkort met QE

Na de beleidsvergadering van aanstaande donderdag komt de ECB vermoedelijk met nadere informatie over het uitgebreide opkoopprogramma. Met feitelijke aankopen kan snel na de publicatie van het juridisch kader worden begonnen, waarschijnlijk vrijdag of de maandag daarop. Het rendement op staatsobligaties uit de eurozone, met name uit de periferie, is gedaald nu kwantitatieve verruiming (quantitative easing – QE) voor de deur staat. De euro daalde de afgelopen dagen in waarde. Wij denken dat deze trends de komende maanden doorzetten.

Het rendement op staatsobligaties van Duitsland en de andere kernlanden zal waarschijnlijk nog verder dalen. Door het ECB-programma worden AAA-staatsobligaties schaars. De ECB zal waarschijnlijk hogere prijzen moeten betalen om de beoogde hoeveelheden te kopen. Verder zullen beleggers op zoek naar rendement uitwijken naar staatsleningen van andere lidstaten dan Duitsland (met name uit de periferie).

Tot slot zet de daling van de euro ten opzichte van de dollar door als gevolg van de uiteenlopende monetaire koers van de ECB en de Fed.

De kracht van QE

Fed-voorzitter Yellen baant de weg voor renteverhogingen

In haar halfjaarlijkse verklaring voor het Congres heeft Fed-voorzitter Yellen de eerste renteverhoging later dit jaar voorbereid. Ze gaf toe dat er nog wat problemen waren, maar klonk al met al redelijk optimistisch. Ze zei dat er ‘aanzienlijke vooruitgang’ was geboekt bij het herstel van de arbeidsmarkt, al blijft er nog het een en ander te doen. Tegelijkertijd nam de economische groei in een ‘gestaag tempo’ toe. De inflatie was weliswaar laag, maar het beleidscomité verwachtte dat die geleidelijk richting 2% zou stijgen. Tegen deze achtergrond en ‘als het economisch klimaat blijft verbeteren’, zou het comité, zo stelde ze, ‘steeds per vergadering overwegen om op enig moment de beoogde bandbreedte van de federal funds rate te verhogen.’ Uit de verklaring van de Fed-voorzitter bleek evenwel duidelijk dat de Fed niet van plan is om de rente al tijdens de komende paar vergaderingen te verhogen.

Wij houden vast aan ons basisscenario van een eerste renteverhoging in juni. De Fed zou echter nog wat langer kunnen wachten. De kerninflatie heeft zich in januari gestabiliseerd op 1,6% j-o-j en we verwachten dat deze op zeer korte termijn ongeveer gelijk blijft. Er bestaat echter een risico dat de duurdere dollar en tweederonde-effecten van de daling van de olieprijzen sterker doorwerken in de kerninflatie dan wij nu verwachten en deze gaat dalen.

Cijfers mondiale bedrijvigheid grosso modo positief

Net als in de eurozone waren ook elders in de wereld de economische cijfers over het algemeen hoopgevend. De voorlopige PMI voor de industrie in de VS en China gaven voor februari een stijging te zien. Ook de CPB-indicatoren voor de wereldhandel en de industriële productie ontwikkelden zich positief. De wereldhandel nam in december met 0,9% m-o-m toe en daarmee werd de -0,6 van november ruimschoots gecompenseerd. De mondiale industriële productie steeg met 0,4%, na in de maand daarvoor met 0,5% te zijn gestegen.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs

Filteren op