Financiële markten werpen somberheid weer even van zich af

Blog -

Chess

Hoewel de situatie in het Midden-Oosten en Oekraïne nog niet duurzaam is verbeterd, heerste de afgelopen week op de financiële markten kennelijk de mening dat de koerscorrectie in de voorgaande weken wel voldoende is geweest. De koersen op de aandelenmarkten veerden weer wat op en alleen op de markt voor Duitse staatsobligaties bleef een laatste restje risico-aversie over.

De afgelopen week werd de situatie op de financiële markten gedomineerd door (afnemende) geopolitieke spanningen en macro-economische cijfers. Ben Steinebach Ben Steinebach Hoofd Beleggingsstrategie

De inzet van de Amerikaanse luchtmacht, geholpen door Franse en Britse voedseldroppings heeft de situatie van de ingesloten Yezidi's verbeterd en de positie van IS (Islamic State) verzwakt. Nu de Iraakse premier Maliki terugtreedt, maakt dat bovendien de weg vrij voor de Amerikanen om meer militaire hulp te leveren. Van de wapenstilstand tussen Israël en Hamas moeten we afvragen of deze lang stand houdt, maar ook hiervan gaat vooralsnog een rustgevende invloed uit op het internationale klimaat.

Rondom Oekraïne spelen nog steeds tal van onduidelijkheden, niet in de laatste plaats welke bedoelingen president Putin precies heeft met de colonne vrachtwagens met hulpgoederen voor de (door separatisten bezette) regio rond Lugansk. Toch achten wij het risico niet bijzonder groot dat de spanningen tussen het Westen en Rusland zullen escaleren, omdat beide daar met het oog op de economische vooruitzichten weinig belang bij hebben. In Rusland verslechteren de economische vooruitzichten bij de bestaande sancties al snel en in Europa is net bekend geworden dat de economische groei in het tweede kwartaal van dit jaar is gestagneerd. Daar zijn een hoop statistische verstoringen (tussen landen en tussen het eerste en tweede kwartaal) voor verantwoordelijk, maar het heeft de stemming op de Europese obligatiemarkt wel beïnvloed. Vooral omdat de Duitse economie in het tweede kwartaal met 0,2% kromp (na overigens een groei met 0,7% in het eerste kwartaal) is de Duitse 10-jaarsrente licht verder gedaald en na het uitkomen van de BBP-cijfers zelfs even onder de 1% gedoken. Toch was de daling minder groot dan in de voorgaande weken, terwijl in de Europese periferie de rente sterker daalde. Samen met het lichte herstel op de aandelenmarkten mag dus voorzichtig worden geconstateerd dat de risico-aversie de afgelopen week behoorlijk is afgenomen.

Minder goede economische indicatoren, maar beeld blijft gunstig

In de meeste regio's werden de afgelopen week minder goede macro-economische cijfers gepubliceerd. In de meeste gevallen werden die verklaard vanuit statistische verstoringen en zijn de vooruitzichten niet verslechterd. De aandelenmarkten hebben volgens ons goed door de verstoringen heen gekeken. In de Verenigde Staten bleken de detailhandelsverkopen in juli, tegen de verwachtingen in, niet te zijn gestegen wat een tegenvaller was gezien de in die maand wel gestegen inkomens. Door het gestegen consumentenvertrouwen blijven de vooruitzichten echter gunstig.

In Japan werd een forse krimp van de economie in het tweede kwartaal gepubliceerd. Die volgde echter op een sterke stijging in het eerste kwartaal toen de Japanners fors consumeerden om de stijging van de omzetbelasting per 1 april voor te zijn. Daardoor volgde in het tweede kwartaal begrijpelijk een terugslag. In China liep de kredietverlening in juli plotseling vrij fors terug wat de speculatie voedde dat de groei in het land sterker dan verwacht vertraagt. Dit blijkt echter verband te houden met de toegenomen regulering van het schaduwbankieren en moet dus eerder als positief worden gezien, temeer daar de Chinese autoriteiten in staat zijn om compenserende maatregelen te nemen en zij dit over het algemeen ook doen. En in Europa daalden zowel de industriële productie in juni, als de ZEW-index in augustus (die iets zegt over hoe investeerders tegen de economie aankijken), terwijl de groei in het tweede kwartaal stagneerde. Dit was allemaal vooral het gevolg van een verzwakking van de Duitse economie die na een heel sterk eerste kwartaal en op een aantal plaatsen slecht weer in het tweede kwartaal een - volgens ons tijdelijke - lichte correctie doormaakt. De aandelenmarkten zijn op de meeste markten opgeveerd als gevolg van de verbetering van de geopolitieke spanningen en het feit dat onderliggend de economische situatie in geen van de genoemde regio's is verslechterd. De toonaangevende internationale beurzen stegen met 1% (de Dow Jones) tot 3,6% (de Japanse Nikkei), waarbij ook de Duitse DAX de afgelopen week een mooie stijging van 2,4% realiseerde. Ook de AEX hervond de stijgende lijn de afgelopen week en stond vanmorgen (vrijdag) op 399 punten, ruim 2% hoger dan vorige week vrijdag.

Discussie over kwantitatieve verruiming laait op

De Duitse 10-jaarsrente bereikte nieuwe laagtes mede door de op het eerste gezicht tegenvallende economische groeicijfers. Het is de vraag of dit voor de Europese Centrale Bank (ECB) aanleiding is voor het optuigen van een grootscheeps opkoopprogramma van obligaties (kwantitatieve verruiming, of QE). Hoewel er nogal wat tegenin te brengen is, vielen de groeicijfers voor de Europese economie in het tweede kwartaal tegen en droegen ze bij aan de verdere daling van de Duitse kapitaalmarktrente.

Omdat de daling beperkt was en in Spanje en Italië - toch niet bepaald veilige havens - de vergelijkbare rente zelfs sterker daalde, kan niet worden geconcludeerd dat er weer een grootscheepse vlucht naar veilige havens optrad. De tegenvallende economische ontwikkeling in het tweede kwartaal heeft de discussie over een programma van kwantitatieve verruiming door de ECB aangewakkerd. Naar onze mening is het niet waarschijnlijk dat een dergelijk programma, waarbij op grote schaal staatsobligaties worden opgekocht, zal worden gestart. Enerzijds is de onderliggende kracht van de Europese economie niet zo slecht als uit de cijfers naar voren komt en verwachten we een herstel in de tweede helft van het jaar. Anderzijds zal de ECB eerst de effecten van de al aangekondigde programma's (zoals de TLTRO's, die de kredietverlening aan bedrijven moet stimuleren) willen beoordelen. Een beperkt opkoopprogramma van gedekte obligaties (ABS) ligt daarom volgens ons meer voor de hand.

Nog een staartje Nederlandse resultaten te verwachten

De afgelopen week werd de situatie op de financiële markten gedomineerd door (afnemende) geopolitieke spanningen en macro-economische cijfers. De komende week zijn er minder macrocijfers en resten nog de resultaten van een paar interessante bedrijven. Het is de vraag of de geopolitiek roet in het eten gooit.

Op macro-economisch gebied kijken we met belangstelling naar inflatiecijfers uit de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Met name de laatste kan natuurlijk nog enig nieuw licht werpen op de discussie over het ECB-beleid. Voorts verwachten we uit veel landen - voorlopige - gegevens over de stemming onder inkoopmanagers in augustus en ook de Philadelphia Fed index over dezelfde maand, die een indicatie geeft van het ondernemersvertrouwen in de regio rondom Philadelphia. Tenslotte volgen er nog gegevens over het consumentenvertrouwen in Nederland, België en de Europese Unie als geheel. Op het vlak van de bedrijfsresultaten zijn er naast het Amerikaanse Home Depot vooral resultaten te verwachten van Nederlandse bedrijven. Dat zijn Heineken, Ahold, Vopak en TKH.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs

Filteren op