Groei in ontwikkelde economieën trekt aan

Blog -

Bar graph with a map of the world

De zorgen over Griekenland lijken te zijn verruild voor ongerustheid over China en de algemene conjunctuur wereldwijd. Het jaar is slecht begonnen, met een teleurstellende economische groei op mondiaal niveau. In de welvarende economieën komt de vraag nu echter beter op gang en waarschijnlijk gaat dit ook gelden voor de wereldwijde industriële productie. Hoewel de neerwaartse risico's voor China hardnekkig zijn, gaan wij nog steeds uit van een zachte landing. Verder lijkt het erop dat de Fed de rente in september gaat verhogen, terwijl de Bank of England waarschijnlijk zal wachten tot 2016. Griekenland lijkt dichter in de buurt te komen van een ESM-akkoord, maar risico’s van een Grexit kunnen in de komende maanden zomaar weer de kop opsteken.

De zorgen over Griekenland lijken te zijn verruild voor ongerustheid over China en de algemene conjunctuur wereldwijd. Nick Kounis Nick Kounis Hoofd Macro Research

Vraag in ontwikkelde economieën trekt aan

De wereldeconomie heeft enkele teleurstellende maanden achter de rug, met een zwakkere ontwikkeling van de handel en de industriële productie. Wij zien echter tekenen dat de wereldwijde groei binnenkort overtuigender op gang gaat komen. Heel belangrijk is dat de binnenlandse vraag in de welvarende economieën er goed voor lijkt te staan. Zo versnelde in de VS de groei van de consumptieve bestedingen in het tweede kwartaal naar 2,9%, wat bevestigt dat de vertraging in het eerste kwartaal een tijdelijke kwestie is geweest.

In de eurozone gaven de winkelverkopen en de uitgifte van nieuwe kentekens voor auto’s het tegenovergestelde beeld te zien; na een sterk resultaat in het eerste kwartaal zwakte de groei af in het tweede kwartaal, al bleef de opgaande lijn wel in stand. Bovendien namen de orders voor Duitse kapitaalgoederen vanuit de eurozone in juni sterk toe. Dit wijst op aantrekkende investeringen in de regio en sluit aan bij de uitkomsten van de Bank Lending Survey van de ECB, waaruit een toename van de kredietvraag van ondernemingen blijkt.

PMI dienstensector geeft sterk signaal af

De PMI (meet stemming onder inkoopmanagers) voor de dienstensector in welvarende economieën is in juli opgelopen en vertoont al een aantal maanden een opgaande lijn. De dienstensector is gericht op de binnenlandse markt en is daarom vaak een goede indicator voor de binnenlandse vraag (zie grafiek). Het huidige niveau van de component nieuwe orders van de PMI voor de dienstensector wijst op een versnelling van de binnenlandse vraag in de OESO-landen in de tweede helft van dit jaar naar ongeveer 3%. De gemiddelde groei was 2% in 2014 en ongeveer 2,5% in de eerste helft van dit jaar.

Het draait allemaal om de vraag

Graph: Vraag naar diensten en binnenlandse vraag OESO

Uiteindelijk wordt de economische groei bepaald door de vraag van eindgebruikers. Dat de industriële productie wellicht achterblijft bij de vraag van eindgebruikers, zou erop kunnen wijzen dat ondernemingen hun voorraadniveaus hebben verlaagd. Omdat hier een eind aan komt, zullen de industriële productie en de handel weer in de pas gaan lopen met de vraag, waardoor de wereldwijde groei de komende maanden weer aan kracht kan winnen.

Angst voor harde landing in China

Maar hoe zit het met China? Betekent de neergang van de Chinese aandelenmarkt en van de grondstoffenprijzen niet dat de economie op weg is naar een harde landing? De economische cijfers stemmen niet overeen met deze visie. Er wordt getwijfeld aan de BBP-groeicijfers, die aangeven dat de economie in het eerste en tweede kwartaal de groeidoelstelling van 7% precies heeft gehaald. Volgens de cijfers op maandbasis vertraagde de groei eerder dit jaar tot onder de doelstelling, maar is de economie nu wel weer op weg richting het streefcijfer.

De Chinese aandelenmarkt staat los van de economie. Toen de aandelenmarkt eerder dit jaar een hausse doormaakte, riep niemand dat dit wees op een sterke omslag van de vooruitzichten voor de economie. De grondstoffenmarkten zijn wellicht een betere indicator, maar hier zijn de nodige kanttekeningen bij te maken. Voor sommige grondstoffen is er sprake van een overaanbod. Dit is bijvoorbeeld een belangrijke oorzaak achter de daling van de olieprijs. Voorts betekent de herstructurering van de Chinese economie dat de totale groei minder grondstof-intensief wordt.

Tegelijkertijd zal de Chinese overheid alles doen wat nodig is om de groei gaande te houden. Eerder deze week verschenen er berichten over een nieuw plan om USD 160 miljard te investeren in de infrastructuur en dit bedrag kan uiteindelijk nog veel hoger uitvallen. De Chinese overheid heeft namelijk meer dan genoeg ruimte – zowel in monetair als fiscaal opzicht – om de vraag te stimuleren.

Het nieuwe normaal

Over het geheel genomen zijn wij dus minder pessimistisch over de wereldconjunctuur dan sommige anderen. Dat betekent niet dat wij verwachten dat de groeicijfers weer in de buurt zullen komen van het niveau van voor de crisis. De trendmatige groei in de VS, de eurozone en China is nu aanzienlijk lager. Wij gaan uit van een cyclisch herstel waarbij de groei uitkomt boven de nieuwe lagere trendmatige groeipercentages. De groei zal echter nog steeds gematigd lijken vergeleken met eerdere oplevingen van de economie.

Fed verhoogt rente waarschijnlijk eerder dan BoE

De Fed en de BoE zijn de twee grote centrale banken waarvan alom wordt verwacht dat zij als eerste na vele jaren zullen overgaan tot een renteverhoging. Er is enige speculatie geweest over de vraag welke van de twee die stap het eerst zal zetten. De boodschap die deze week duidelijk naar voren is gekomen is dat de Fed de race gaat winnen.

Dennis Lockhart, FOMC-lid en President van de Federal Reserve in Atlanta, maakte duidelijk dat de centrale bank de rente waarschijnlijk in september gaat verhogen. Hij zei dat alleen een sterke verslechtering van de economische cijfers hem ertoe zou kunnen verleiden om te stemmen voor uitstel van renteverhoging.

Aanhoudend sterke Amerikaanse banengroei

De aandacht is vooral gericht op de Amerikaanse arbeidsmarktcijfers en deze blijven goed. Het aantal banen (ex-agri) steeg in juli met 215.000, na een toename van 231.000 in juni. Het werkloosheidscijfer bleef stabiel op 5,3%, al wijzen de meeste tekenen op een krapper wordende arbeidsmarkt. De loongroei blijft gematigd (het uurloon steeg in juli met 0,2% m-o-m en 2,1% j-o-j), maar Fed-voorzitter Yellen heeft gezegd dat een versnelling van de loongroei geen vereiste is voor een renteverhoging.

Carney houdt het pond in de gaten

Graph: Griekse economie maakt letterlijk duikvlucht

Gouverneur Mark Carney van de Bank of England kwam voorzichtiger over en gaf aan dat een renteverhoging tot volgend jaar op zich zal laten wachten. De BoE is vooral bang dat het pond sterk in waarde stijgt als de BoE als enige centrale bank de rente verhoogt. In zekere zin is het wachten dus op de Fed. Wij verwachten dat de Fed de rente in september van dit jaar verhoogt en dat de BoE daar in februari volgend jaar toe overgaat. Beide centrale banken zullen de rente waarschijnlijk heel langzaam op laten lopen.

Vooruitgang in Grieks overleg

Er is positief nieuws te melden over de besprekingen tussen de Griekse regering en het kwartet  van schuldeisers over een ESM-programma. De regering wil de deal op 18 of 19 augustus door het parlement laten goedkeuren, nadat het akkoord op 14 augustus zal zijn voorgelegd. Deze ambitieuze planning is noodzakelijk om de eerste ESM-uitkering op tijd te kunnen krijgen. Dat is nodig om de EUR 3,2 miljard aan Griekse overheidsobligaties die worden aangehouden door de ECB te kunnen aflossen. Deze vervallen op 20 augustus. Volgens de Duitse regering is deze deadline wellicht te krap en moeten er nadere afspraken worden gemaakt over hervormingen. Als Griekenland deze deadline niet haalt, moet er een nieuw overbruggingskrediet komen. De meeste tekenen wijzen er echter op dat zelfs als dat zo is en het iets langer duurt, er toch een overeenkomst wordt bereikt.

20150811-Ramingen hoofd en financiele indicatoren

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs

Filteren op