Saai is anders

Blog -

Financiële resultaten op papier met laptop

Nog maar een paar weken tot de Amerikaanse verkiezingen. Hillary Clinton wordt als winnaar van het eerste tv-debat beschouwd. Gezien het grote aantal zwevende kiezers, de geringe populariteit van beide kandidaten en de ervaring met het Brexit-referendum in Engeland is het verstandig niet op de uitkomst vooruit te lopen. Ik krijg veel vragen over de toekomstige Amerikaanse handelspolitiek. Beide kandidaten spreken zich uit vóór protectionistische maatregelen. Dat is naar mijn mening zorgwekkend, want het ergste wat de wereldeconomie op dit moment kan overkomen, is de desintegratie van de wereldhandel. De vraag is of de nieuwe president zijn c.q. haar verkiezingsretoriek omzet in beleid.

De recente cijfers uit de VS zijn redelijk goed. Regionale barometers van het ondernemersvertrouwen zijn iets consistenter geworden en vertonen een verbetering. Han de Jong Han de Jong Chief Economist

Ik ga ervan uit dat Donald Trump meent wat hij zegt over de internationale handel en dat hij een protectionistische koers gaat varen. Wat Hillary Clinton betreft: zij lijkt mij in wezen een voorstander van vrijhandel die protectionisme alleen met de mond belijdt, omdat de kiezers het willen horen. Ik verwacht dan ook niet zij een protectionistisch beleid gaat voeren als zij tot president gekozen wordt.

Een ander zorgwekkend standpunt van Trump is dat volgens hem het beleid van de Amerikaanse centrale bank (Federal Reserve) politiek gekleurd is. Niet alleen Trump zelf, ook anderen uit zijn kamp beweren openlijk dat de Fed in wezen de Democraten steunt en een beleid heeft gevoerd dat totaal niet deugt en ten koste gaat van de gewone burger. Als Trump tot president wordt gekozen, zou de onafhankelijkheid van de Fed dan ook in het geding kunnen komen. En dat is niet iets wat de financiële markten leuk zouden vinden.

Deutsche Bank

Er is veel aandacht voor de malheur bij Deutsche Bank. Dit is niet de plaats om in detail te treden over de vooruitzichten van deze bank. Het volstaat op te merken dat het een zogenoemde systeemrelevante financiële instelling is, dat is een instelling waarvan een bankroet ernstige gevolgen heeft voor het hele financiële stelsel. Deutsche is een bank , die enkele malen groter is dan Lehman Brothers voordat deze bank in de problemen raakte. We moeten daarbij wel bedenken dat er inmiddels een nieuw regelgevend kader bestaat dat de belastingbetaler moet beschermen, mochten de problemen bij Deutsche het management boven het hoofd groeien. Deze nieuwe regels zijn echter nog niet beproefd in soortgelijke omstandigheden en het staat nog te bezien in hoeverre ze bijdragen aan de financiële stabiliteit of juist tot instabiliteit leiden. Het is in deze fase nog te vroeg om daar iets over te kunnen zeggen.

Centrale bankiers

In de afgelopen dagen hebben centrale bankiers op grote schaal hun mening geventileerd. Zo had ECB-president Mario Draghi een ontmoeting met leden van de Duitse Bondsdag, waarbij hij het optreden van de ECB verdedigde en de parlementariërs de bank bekritiseerden. Waarschijnlijk wist geen van beide partijen de ander te overtuigen.

Fed-voorzitter Janet Yellen gaf een verklaring voor het Congres. Dit kreeg nog een politiek tintje toen Yellen vragen kreeg over de donaties van Fed-gouverneur Lael Brainard aan de campagne van Clinton. Campagnedonaties zijn niet illegaal, maar zouden wijzen op politieke partijdigheid bij de Fed, zo meende men.

Yellen doet haar best om een evenwichtige visie uit te dragen. Uit wat zij en andere Fed-functionarissen de afgelopen dagen hebben gezegd, maak ik op dat de Fed waarschijnlijk in december de rente gaat verhogen, mits de economische cijfers niet opeens tegenvallen.

De recente cijfers uit de VS zijn redelijk goed. Regionale barometers van het ondernemersvertrouwen zijn iets consistenter geworden en vertonen een verbetering. Uit de laatste cijfers voor de orders voor duurzame goederen blijkt dat bedrijven waarschijnlijk weer wat meer gaan investeren. In de drie maanden tot en met augustus gaat het, na vijf zwakke maanden, weer de goede kant op met de orders voor kapitaalgoederen (exclusief defensie en luchtvaart).

Verrassende Ifo

De gezaghebbende Ifo-index van het Duitse ondernemersvertrouwen is in september sterk gestegen, een verrassende meevaller. Dit toenemend optimisme werd bovendien breed gedragen. Het meest opvallend en hoopgevend was misschien wel de sterke verbetering van de verwachtingencomponent voor de verwerkende industrie. Die heeft sinds de eerste fase van het herstel na de financiële crisis van 2008 niet meer zo’n sterke maandelijkse stijging te zien gegeven. Het is niet helemaal duidelijk waarom de Ifo het zo goed doet. Volgens sommige analisten komt het doordat de vrees rond Brexit wegebt, maar dat lijkt mij toch niet het hele verhaal. Als het optimisme de komende maanden blijft groeien, ga ik ervan uit dat het gewoon komt doordat de internationale industrie conjuncturele vooruitgang laat zien. Zoals ik al eerder heb geschreven, wijzen bepaalde Aziatische indicatoren ook in die richting, meest recentelijk nog de industriële productie in Taiwan. Die is in augustus sterk gegroeid, in lijn met de Taiwanese exportorders.

Grafiek: Duits ondernemersvertrouwen

Wat de angst voor de Brexit betreft: die lijkt af te nemen, zo blijkt uit recente Britse cijfers. Zowel het consumentenvertrouwen als Lloyds’ index voor het ondernemersvertrouwen is in september duidelijk gestegen. De ongerustheid over de gevolgen op lange termijn is misschien hardnekkiger dan de zorgen voor de korte termijn. De hoofdrolspelers lijken het er nog niet over eens te zijn hoe de Brexit moet verlopen en sommige politici pleiten voor een ‘harde Brexit’. Het zal nog wel even duren voor we over deze kwesties duidelijkheid hebben.

Inflatie in de eurozone loopt op

De totale inflatie in de eurozone is licht gestegen, van 0,2% j-o-j in augustus naar 0,4% in september. Dat zal de ECB goed doen. De stijging kwam niet onverwacht, want de daling van de olieprijzen van ruim een jaar geleden verdwijnt nu uit de vergelijkingsbasis. De totale inflatie zal de komende maanden dus vermoedelijk verder oplopen. Belangrijker is dat de kerninflatie gelijk is gebleven op 0,8% j-o-j, een teken dat de onderliggende inflatiedruk nog altijd zeer gering is.

Deugen de Japanse BBP-cijfers niet?

Een door het Japanse kabinet ingestelde studiegroep heeft de nauwkeurigheid van de BBP-cijfers onderzocht. Er waren de afgelopen jaren enkele onverklaarbare inconsistenties tussen de BBP-cijfers en andere indicatoren. Uit een rapport van de Japanse centrale bank (BoJ) komt naar voren dat de groei van het BBP in 2014 in werkelijkheid zo’n 2,4% was, veel meer dus dan de officiële krimp van 0,9%. BBP-cijfers vormen een belangrijke leidraad voor het economisch beleid en dat maakt de uitkomst van BoJ-onderzoek zeer verontrustend. Niemand verwacht dat de cijfers perfect kloppen, maar een verschil van meer dan 3% is veel groter dan de foutenmarge en leidt tot volledig verkeerde conclusies. Deze problemen met de Japanse cijfers werpen de vraag op in hoeverre dit ook speelt in andere landen. Volgens mij valt dat wel mee, om twee redenen. Ten eerste lijkt er in de meeste landen geen sprake te zijn van grote inconsistenties tussen het BBP en andere economische cijfers. Ten tweede worden de problemen, aldus het rapport, veroorzaakt door de enquêtes waarop de cijfers gebaseerd worden en de vergrijzing van de bevolking. En qua leeftijdsprofiel loopt Japan ver voor op andere landen.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs