Doet politiek ertoe in tijden van flinke groei en gematigde inflatie?

Blog -

Man met tablet en grafieken

De politiek haalt nog steeds de voorpagina’s. “Het was een homerun”, zo typeerde de Amerikaanse president Donald Trump zijn eerste buitenlandse reis. De Duitse bondskanselier Angela Merkel kwam tot de conclusie dat Europa niet langer onvoorwaardelijk kan rekenen op de VS. Het is niet duidelijk in hoeverre hun bevindingen met elkaar sporen.

Bestuurders van veel Amerikaanse ondernemingen hebben toegezegd dat zij de strijd tegen de klimaatverandering voortzetten. Han de Jong Han de Jong Chief Economist

Inmiddels heeft Trump laten weten dat de VS uit het klimaatakkoord van Prijs stapt. Het Amerikaanse bedrijfsleven heeft hierop merendeels negatief gereageerd. Bestuurders van veel Amerikaanse ondernemingen hebben toegezegd dat zij de strijd tegen de klimaatverandering voortzetten. Het is heel teleurstellend dat de Amerikaanse regering het akkoord de rug toekeert, maar dit zal Amerikaanse bedrijven niet tegenhouden. Deze gaan mogelijk hun inspanningen opvoeren en beter coördineren.

  • Trump zegt klimaatakkoord van Parijs op, maar Amerikaanse bedrijfsleven bevestigt betrokkenheid op klimaat 
  • Voorsprong van Theresa May slinkt in peilingen 
  • En Marche! gaat het goed doen in komende verkiezingen 
  • Inflatie zwakt af in Europa en de VS 
  • Vertrouwenscijfers schetsen wisselend beeld en vlakken af, maar duiden nog steeds op stevige groei wereldwijd

In Europa laten de opiniepeilingen de nodige verschuivingen zien. De verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk leveren voor premier Theresa May mogelijk een kleinere overwinning op dan aanvankelijk werd verwacht. Dit zal haar mandaat verzwakken bij de onderhandelingen over het vertrek van het VK uit de EU. 

Volgens de opiniepeilingen in Frankrijk gaat En Marche!, de partij van de nieuwe president Emmanuel Macron, het heel goed doen bij de parlementsverkiezingen die komend weekeinde en het weekeinde daarna gehouden worden. Dit zal het voor Macron makkelijker maken om in het parlement de vereiste steun voor zijn hervormingsagenda te krijgen. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat al zijn plannen makkelijk uitgevoerd kunnen worden. De vakbonden kunnen altijd nog dwars gaan liggen en proberen maatregelen te blokkeren. De nieuwe president kan in ieder geval wel een serieuze poging wagen om de groeidynamiek van de Franse economie te versterken.

In Duitsland lijkt het Schulz-effect net zo snel over te waaien als het een paar maanden geleden kwam aanwaaien. De sociaal-democratische SPD schoot in de peilingen omhoog nadat eerder dit jaar Martin Schulz, voormalig voorzitter van het Europees Parlement, was verkozen tot partijleider. Angela Merkel lijkt echter een nieuwe energiebron aangeboord te hebben. Zij heeft heel handig de EU tot een van haar hoofdthema’s gemaakt en dit onderwerp van de SPD afgepakt. De uitslagen van recente lokale verkiezingen tonen aan dat de steun voor Merkel groot is en eerder verder toeneemt dan afzwakt. De kans is reëel dat Duitsland en Frankrijk initiatieven ontplooien om de Europese integratie een nieuwe impuls te geven. Dit zal uiteraard niet makkelijk zijn, maar van het besef dat Europa niet langer kan rekenen op de VS, gaat ongetwijfeld een stimulerend effect uit. Gegeven de bereidheid van de Fransen om hervormingen door te voeren en van de Duitsers om de kar te trekken, ziet de toekomst voor de EU er veel rooskleuriger uit dan begin dit jaar.

Gematigde inflatie

De naar mijn mening belangrijkste economische cijfers die vorig week gepubliceerd werden, betroffen de inflatie in Europa en de VS. De Europese inflatiecijfers wisselen de laatste maanden nogal sterk. In februari bereikte de eurozone het inflatiedoel van de ECB (2%). In maart daalde de inflatie, maar in april veerde deze weer op tot 1,9%. Hierdoor is de druk op de ECB toegenomen om nu snel een punt te zetten achter het zeer ruime monetaire beleid. De kerninflatie geeft recentelijk ook blijk van volatiliteit en steeg in april tot 1,2%, de hoogste stand sinds 2013. Dit gaf voeding aan de discussie of de inflatiedruk nu wel of niet toeneemt. Mijn collega Aline Schuiling heeft een aantrekkende inflatie resoluut tegengesproken: volgens haar was de recente toename van de inflatie te wijten aan het tijdstip van Pasen. De cijfers voor mei bewezen haar gelijk. De totale inflatie viel zelfs nog iets sterker terug dan Aline had verwacht: de totale inflatie naar 1,4% en de kerninflatie naar 0,9%. Deze cijfers passen goed in het straatje van de ‘duiven’ die willen dat de ECB een zeer ruime monetaire koers blijft varen.

Eurozone HICP

VS inflatiecijfers

De inflatiecijfers in de VS waren duidelijk nog interessanter. De Core PCE, de inflatiemaatstaf die de Amerikaanse centrale bank bij voorkeur hanteert (exclusief levensmiddelen en energie), bedroeg 0,2% m-o-m maar zwakte af tot 1,5% j-o-j. Dit was voor de tweede maand op rij dat de Core PCE daalde in vergelijking met dezelfde maand van vorig jaar. De Core PCE stond eind 2015 op 1,4% en steeg daarna geleidelijk tot 1,8% begin dit jaar. Veel analisten zagen dit als een teken van een geleidelijk toenemende inflatiedruk in de VS. De recente cijfers roepen echter twijfels op over de inflatievooruitzichten. Een belangrijke oorzaak van de recente daling van de Core PCE is de prijzenslag bij de telecommunicatiediensten. Vraag is wel of dit toeval is of een indicatie van het effect van technologie op de ontwikkeling van de inflatie.

US PCE

Vertrouwensindicatoren vlakken af

In de afgelopen maanden waren de vertrouwensindicatoren wereldwijd sterk. Deze indicatoren kunnen echter niet oneindig blijven stijgen. In veel gevallen liggen ze al op een ongekend hoog niveau. Maar welke kant gaat het op? De recente cijfers schetsen weliswaar een meer gemengd beeld, maar om nu al van een daling te spreken, gaat me te ver. Ik hou het voorlopig op een afvlakking. De index van de Europese Commissie voor het economisch sentiment daalde licht van 109,7 in april naar 109,2 in mei.

Eurozone consumer and producer confidence

VS consumentenvertrouwen

In de VS zakte de Conference Board Index voor het consumentenvertrouwen van 119,4 in april naar een nog altijd zeer hoog niveau van 117,9 in mei.

US consumer and producer confidence

China PMI

De Taiwanese inkoopmanagersindex (PMI) viel terug van 54,0 in april naar 53,1 in mei en in China daalde de Caixin PMI voor de verwerkende industrie van 50,3 in april naar 49, 6 in mei.

De cijfers laten echter duidelijk een wisselend beeld zien. De PMI’s van het officiële Chinese bureau voor de statistiek vertellen een ander verhaal dan de Caixin, die door een Chinese uitgever wordt berekend. De officiële PMI voor de verwerkende industrie bleef gelijk op 51,2 terwijl die voor de niet-verwerkende industrie zelfs opliep van 54,0 naar 54,5. Het is zaak om de Chinese cijfers goed in de gaten te houden. De groeiversnelling in China in de afgelopen kwartalen was een belangrijke drijvende kracht achter de aantrekkende groei van de wereldhandel. De Chinese beleidsmakers hebben echter hun voet van het gaspedaal gehaald en trappen inmiddels op de rem. Deze PMI’s waren de afgelopen maanden gedaald, dus de officiële cijfers waren uiterst welkom. Ook elders werden er verbeterende vertrouwensindicatoren gemeld. Zo liep in de eurozone de Markit PMI op van 56,7 naar 57,0, terwijl in de VS de ISM Index een minimale stijging liet zien van 54,8 naar 54,9 na in de twee voorgaande maanden te zijn gedaald. Het meest indrukwekkende cijfer was de Chicago PMI, die in mei voor de vierde maand op rij steeg en met 59,4 ruim boven het 30-jaars gemiddelde van 55,1 ligt.

Al deze cijfers bevestigen onze visie dat de wereldeconomie in een degelijk maar niet spectaculair tempo groeit en dat de inflatie de komende tijd wellicht wat aanzwelt maar waarschijnlijk wel beheersbaar blijft. Tegen deze achtergrond kunnen centrale banken zich voorzichtig opstellen. De (geo)politieke onzekerheid is aanzienlijk en kan bij een verdere toename de financiële markten van hun stuk brengen. De kans hierop is echter geringer wanneer de economie het goed doet. Bovendien gaan in Europa de politieke ontwikkelingen mogelijk de goede kant op. Dat zou een welkome verrassing zijn.

China PMI

Delen

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs