Na Zwarte Maandag weer op de goede weg?

Blog -

Zakelijke documenten met laptop op tafel

De Amerikaanse en Europese aandelenmarkten konden Zwarte Maandag gelukkig weer snel van zich afschudden en sloten de week in de plus. Wel bleef de stemming nerveus: beleggers maken zich zorgen over China en de opkomende markten. Wij zien echter twee belangrijke positieve factoren die het tij kunnen helpen keren. Ten eerste zijn de beleidsmakers bereid om in actie te komen.

Investor risk appetite deteriorated sharply and equity markets collapsed around the world Nick Kounis Nick Kounis Hoofd Macro Research

De Chinese autoriteiten hebben vorige week het monetair beleid versoepeld. De Fed en de ECB hebben te kennen gegeven dat zij, indien nodig, hun beleidskoers willen bijstellen. De kans dat de Fed rente pas later gaat verhogen en dat de ECB haar programma voor kwantitatieve verruiming uitbreidt, is inderdaad aanzienlijk toegenomen. En ten tweede is de economische situatie fundamenteel sterker dan werd gesuggereerd door de extreme zorgen over de wereldeconomie, zoals deze zich begin vorige week manifesteerden.

Zwarte Maandag

De week begon desastreus en al snel werd er gesproken over ‘Zwarte Maandag’. De risicobereidheid van beleggers nam sterk af en de aandelenkoersen stortten wereldwijd in. De valuta’s van opkomende markten en de grondstoffenprijzen kwamen in een duikvlucht. Maar hoe kwam dit nu? De koerszwakte weerspiegelde kennelijk de vrees voor een harde landing van de Chinese economie en de kwetsbare positie waarin de opkomende markten verkeren zodra de Amerikaanse centrale bank (Federal Reserve) de rente gaat verhogen. Deze combinatie zou een flinke mondiale groeischok kunnen veroorzaken. Het uitblijven van een reactie van de Chinese autoriteiten in het voorgaande weekend werkte als olie op het vuur.

Het herstel

In de loop van vorige week herstelde het marktsentiment zich en veerden de aandelenkoersen weer op. De Amerikaanse en Europese effectenbeurzen sloten de week zelfs in de plus. De grondstoffenprijzen en de valuta’s van opkomende markten vonden later in de week ook de weg omhoog.

Beleidsmakers zijn bereid om in actie te komen

Waardoor kwam het herstel op gang? Het antwoord op deze vraag is simpel: doordat de beleidsmakers in actie kwamen. De Chinese centrale bank (PBoC) liet eindelijk de monetaire teugels vieren door de leenrente en de reservevereisten voor banken te verlagen. Bovendien zinspeelde de PBoC in de begeleidende verklaring op verdere stappen. Wij verwachten dan ook dat de reservevereisten met nog eens 50 bp en de leenrente met nog eens 25 bp worden verlaagd.

De beleidsmakers van de Fed en de Europese Centrale Bank (ECB) lieten er ondertussen geen misverstand over bestaan dat zij bereid zijn om, indien nodig, hun beleidskoers bij te stellen. Voorzitter William Dudley van de New York Fed liet namelijk doorschemeren dat het FOMC, het beleidscomité van de Federal Reserve, de eerste renteverhoging mogelijk zal uitstellen. Volgens Dudley is door de marktonrust de kans dat de rente volgende maand al wordt verhoogd, afgenomen. Daarnaast zinspeelde hoofdeconoom Peter Praet van de ECB op de mogelijkheid dat de ECB haar programma voor kwantitatieve verruiming eventueel zal uitbreiden. Naar zijn mening zijn de negatieve risico´s voor het inflatiedoel van de ECB gegroeid.

Graph: Investor risk sentiment has improved, but still

Betere fundamentele situatie

De markten werden duidelijk ook gesteund door betere macrocijfers. Dit benadrukte dat de fundamentele situatie vóór de marktonrust helemaal niet zo slecht was en temperde de vrees voor een mondiale teruggang. Uit China kwamen er geen opmerkelijke berichten maar de cijfers uit de VS en de eurozone konden zonder meer indrukwekkend genoemd worden. Met als absolute uitschieter de groei van het Amerikaans BBP in het tweede kwartaal: de eerdere raming werd bijgesteld van 2,3% naar 3,7%, terwijl de componenten duiden op een breed draagvlak van de groei. Bovendien is in augustus het consumentenvertrouwen sterk gestegen. Dit weerspiegelt het toegenomen optimisme over de vooruitzichten op een baan. Hierbij moet wel worden aangetekend dat de recente onrust op financiële markten nog niet in de cijfers is meegenomen.

In de eurozone steeg de gezaghebbende Duitse Ifo-indicator van het ondernemingsklimaat in augustus terwijl er op een kleine daling werd gerekend. Hetzelfde gold voor de indicator van het economisch sentiment voor de gehele eurozone. Verder is de groei van de geldhoeveelheid en de bancaire kredietverlening in de eurozone in juli aanmerkelijk versneld, wat duidt op een doorzettend economisch herstel (zie grafiek hieronder).

Stemming blijft nog nerveus

Door het herstel van de financiële markten kende de week die begon met Zwarte Maandag, toch een positief slot. Dit neemt niet weg dat beleggers nog altijd nerveus lijken te zijn. Zo zijn bijvoorbeeld de indices voor aandelenvolatiliteit gedaald, maar zij liggen nog wel boven het langetermijngemiddelde. Het is dus nog te vroeg om nu al te juichen. Toch verwachten we dat het beleggerssentiment gesteund zal worden door cijfers die bevestigen dat de wereldeconomie weer op de goede weg is.

Opgaande lijn wordt komende maanden doorgetrokken

Een harde landing van de Chinese economie en een tegenvallende groei in de opkomende markten zijn negatieve risico’s voor de mondiale groeiperspectieven. Wij denken echter nog steeds dat na het zwakke begin van het jaar de wereldeconomie de komende maanden aan vaart wint. De welvarende economieën lijken goed op weg te zijn nu de binnenlandse vraag aantrekt.

China zwaait niet met witte vlag

Wij denken niet dat de Chinese autoriteiten met de witte vlag zwaaien wat betreft de ondersteuning van de economische groei. Volgens ons streven de autoriteiten nog steeds naar een geleidelijke vertraging. Tekenen dat de groei sterker afzwakt, hebben steeds geleid tot steunmaatregelen. De Chinese autoriteiten hebben bovendien nog een heel arsenaal aan instrumenten tot hun beschikking. Zij zullen volgens ons dan ook doen wat nodig is om de economische groei de komende tijd te sturen in de richting van het doel van 7%.

Lagere trendmatige groei

De trendmatige groei van de wereldeconomie is sinds de financiële crisis uiteraard afgenomen. Wij voorzien een cyclische opleving, met een economische groei die waarschijnlijk boven het trendmatig niveau uitkomt. Toch zal het groeitempo niet spectaculair zijn.

Fed: rente omhoog in september maar kans op uitstel groter

Ons basisscenario is nog altijd dat de Fed de rente in september verhoogt. Sinds de recente marktonrust is de kans dat de Fed pas later in actie komt, wel verder toegenomen. De Amerikaanse macrocijfers rechtvaardigen echter nog altijd een renteverhoging. Zodra de eerste rentestap is gezet, zou de onzekerheid aan het rentefront afnemen.

Graph: Eurozone money supply signals recovery

Kans dat ECB nog meer gaat verruimen

Tegelijkertijd is de kans toegenomen dat de ECB haar programma voor kwantitatieve verruiming verlengt of uitbreidt, aanzienlijk toegenomen. Dit leiden wij af uit opmerkingen van directielid Peter Praet. Als iemand uit de top van een centrale bank zegt dat de neerwaartse risico’s zijn toegenomen, dan is dit in de regel een signaal dat beleidsmaatregelen in aantocht zijn. In dit specifiek geval zijn wij echter voorzichtig, want de boodschap van Praet is niet door andere ECB-functionarissen herhaald.

Is verdere kwantitatieve verruiming trouwens nodig? Volgens ons op dit moment niet. De risico’s rond China, de daling van de grondstoffenprijzen en de iets duurdere euro zouden een uitbreiding van het programma kunnen rechtvaardigen. Belangrijker is echter dat de kerninflatie het dieptepunt is gepasseerd en dat het economisch herstel in de eurozone aanhoudt.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs