Verhoogt de Fed de rente?

Blog -

Man met tablet en grafieken

Het FOMC komt deze week bijeen voor een rentebesluit. De analisten zijn verdeeld over de vraag of de rente voor het eerst in negen jaar wordt verhoogd. Het FOMC zelf lijkt ook verdeeld, doordat het tegenstrijdige signalen ontvangt. Gezien de kracht van de Amerikaanse economie zou de Fed de rente moeten verhogen, maar externe factoren als de risico’s van de opkomende markten, de grondstoffenprijzen en de dollar pleiten voor een monetaire pas op de plaats. Al met al denken wij dat de Fed wacht en pas in december in actie komt.

Dit alles afwegend denken wij dat de Fed zal besluiten de rente ongemoeid te laten Nick Kounis Nick Kounis Hoofd Macro Research

Interessantste FOMC-vergadering in jaren

De vergaderingen van het FOMC, het beleidscomité van de Amerikaanse centrale bank (Federal Reserve), stellen al jaren niets voor, tenminste, wat de uitkomst voor de rente betreft. De kans op ingrijpen was vrijwel nihil en er werd uitsluitend naar het commentaar gekeken, in de hoop dat dit aanwijzingen voor het toekomstig beleid bevatte. Dit zal deze keer anders zijn, want er is een gerede kans dat de rente voor het eerst in negen jaar wordt verhoogd.

Analisten zijn verdeeld maar neigen naar verhoging

In een opiniepeiling van Bloomberg zijn economen op het moment dat ik dit schrijf, gelijk verdeeld over de vraag of de Fed de rente nu wel of niet gaat verhogen. Van de 81 ondervraagde economen denken er 39 dat de Fed de bandbreedte van de fed funds rate op 0-0,25% houdt en rekenen er 42 op een verhoging met 25bp, naar 0,25-0,50%. Per saldo wordt dus een verhoging voorzien maar het verschil is klein.

Markten neigen naar pas op de plaats

De financiële markten lijken daarentegen geen verandering te verwachten. De fed funds rate, die meestal in het midden van de bandbreedte ligt, is op dit moment 14bp en zou bij een verhoging dus tot iets onder 40bp stijgen. De impliciete federal funds rate van futures voor oktober 2015 is rond de 20bp, zodat de markten slechts een kleine kans op verhoging van de bandbreedte ingecalculeerd hebben. Uit aparte berekeningen van Bloomberg blijkt dat de markt de kans op een verhoging deze week op 28% inschat. Voor een rentestap in december stijgt die kans naar 60%.

FOMC-leden zijn ook verdeeld

FOMC-leden zijn ook verdeeld Zet twee economen bij elkaar en je krijgt drie verschillende meningen. Het verschil van inzicht onder markteconomen zien we ook terug binnen het FOMC. In Jackson Hole zeiden haviken als James Bullard dat de Fed, ondanks de onrust op de markt, nog steeds op koers lag voor een renteverhoging in september. Gematigder leden als Bill Dudley vonden dat daarvoor inmiddels minder argumenten waren. Vicevoorzitter Stan Fisher liet het in het midden en noemde die uitspraak ‘voorbarig’.

Grafiek: Marktverwachtingen voor fed funds rate

Beide zijden hebben goede argumenten

Dat de meningen verdeeld zijn, komt doordat er goede argumenten zijn zowel voor als tegen een renteverhoging. Bovendien heeft de Fed een dubbelmandaat. Zij streeft naar volledige werkgelegenheid en een inflatiedoel van 2%.

Solide economische groei

Het belangrijkste argument voor een renteverhoging is de kracht van de Amerikaanse economie. Op kwartaalbasis was de groei tamelijk onevenwichtig, maar in het eerste half jaar is de economie met in totaal 2,7% gegroeid. Dat is vrijwel zeker hoger dan de trendmatige groei.

Sterke arbeidsmarkt

De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt bevestigen dit. Het afgelopen jaar zijn er elke maand zo’n 240.000 banen bijgekomen, naar historische maatstaven een zeer fraai cijfer. De werkloosheid is met ongeveer één procentpunt gedaald naar 5,1%, wat historisch gezien vrij laag is.

Zeer ruim beleid

Voor de haviken binnen het FOMC geldt dat de Amerikaanse economie het inmiddels zo goed doet, dat een nominale rente van rond 0% en een negatieve reële rente niet langer gepast zijn. Dergelijke tarieven horen bij crisistijden maar de economie herstelt zich. Je zou zelfs kunnen stellen dat de Fed de onzekerheid alleen maar vergroot door de renteverhoging steeds voor zich uit te schuiven.

China vormt een neerwaarts risico…

Tegen een renteverhoging pleiten enkele aanzienlijke externe risico’s. Zoals we de afgelopen weken en maanden al hebben betoogd, zijn de vooruitzichten van de opkomende markten met aanzienlijke risico’s omgeven. De groeivertraging in China zou wel eens ernstiger kunnen zijn dan verwacht.

…en andere opkomende markten vormen dat ook

Dat zou andere opkomende markten meesleuren en die kampen toch al met allerlei problemen, van (geo)politieke instabiliteit tot lagere grondstoffenprijzen. Daar komt bij dat ze moeilijker aan kapitaal kunnen komen, omdat het vooruitzicht van een Amerikaanse renteverhoging tot een uitstroom van kapitaal en de verkoop van valutareserves leidt. Hierdoor neemt de groei van de geldhoeveelheid af.

Marktinstabiliteit

Dit alles veroorzaakte de afgelopen weken onrust op de financiële markten. Hoewel er tekenen zijn die wijzen op een stabilisering, blijft de volatiliteit groot en de stemming onzeker. De gematigde bestuurders binnen het FOMC zullen er dan ook voor pleiten het rustig aan te doen.

Inflatie is bescheiden, dus de Fed heeft geen haast

Daar komt bij dat de inflatie laag blijft en niets wijst op een toenemende prijsdruk vanuit de loonvorming. De Fed kan dus de tijd nemen. Door de lage grondstoffenprijzen is de inflatieverwachting in de markt zelfs gedaald (als we bijvoorbeeld de 5j/5j inflatieswap als maatstaf nemen).

Risico’s afwegen

Sommige leden van het FOMC zullen aanvoeren dat wachten minder kost dan de rente overhaast verhogen en dan het roer weer omgooien. De rente is laag en de Fed heeft niet veel ruimte meer voor onconventionele maatregelen. Daarom heeft ze bij een nieuwe recessie eigenlijk geen instrumenten meer om in te grijpen.

Grafiek: Werkloosheid en inflatie zijn laag

Wij verwachten geen verandering

Dit alles afwegend denken wij dat de Fed zal besluiten de rente ongemoeid te laten en dat voorzitter Janet Yellen pas tot verhoging wil overgaan als een flinke meerderheid van het FOMC daar vóór is. Bovendien lijkt er niet echt een prijskaartje te hangen aan de keuze om nog even te wachten totdat de financiële markten gekalmeerd zijn en er meer informatie is over de vooruitzichten voor de opkomende markten. Verder is het goed mogelijk dat de ECB en misschien ook de Japanse centrale bank binnenkort opnieuw stimuleringsmaatregelen nemen. Een renteverhoging nu zou dan een sterke koersstijging van de dollar uitlokken. Ons basisscenario is daarom dat de rente in december wordt verhoogd.

Waarschijnlijk indicatie van geleidelijke renteverhogingen

Niet alleen het feitelijke rentebesluit is van belang, de communicatie over de toekomstige renteontwikkeling is dat evenzeer. Het FOMC komt met nieuwe prognoses van de economische vooruitzichten en de meningen van de leden over de passende fed funds rate voor de toekomst (de zogenaamde dot plot). Verder houdt de voorzitter een persconferentie. Wij denken dat de Fed blijft hinten op een renteverhoging dit jaar en heel kleine stapjes daarna.

Volgend jaar vier verhogingen

Na de eerste rentestap in december voorzien we voor 2016 nog vier verhogingen. Dit houdt in dat het FOMC elke tweede vergadering tot verhoging overgaat. De bandbreedte komt dan uit op 1,25-1,50%, en de fed funds rate op circa 1,40%. Uit fed funds futures blijkt dat de markt van een nóg trager tempo uitgaat en de fed funds rate eind volgend jaar op circa 0,8% ziet.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs