Verruiming op komst in China

Blog -

Zakenmensen gebruiken tablets met grafieken

Uit de belangrijkste macro-economische gebeurtenissen van deze week trekken wij vijf conclusies. Eén: de Chinese industrie vertraagt nog steeds maar hulp is in aantocht. Er is al sprake van verruiming van de financiële omstandigheden en daar komt snel nog een schep bovenop. Twee: China en de Fed werpen nog steeds een schaduw over de opkomende markten en grondstoffen. Drie: de Fed lijkt nog altijd op weg naar een renteverhoging in september, al zijn beleggers door de zorgen over China en de marktvolatiliteit wel sceptisch geworden. Vier: de economie van de eurozone herstelt zich gestaag en de samengestelde PMI kwam in augustus hoger uit. Vijf: in Griekenland worden volgende maand nieuwe verkiezingen gehouden, wat zorgt voor onzekerheid.

Een eerste renteverhoging door de Fed kan zeker een financiële schok veroorzaken in de opkomende economieën Nick Kounis Nick Kounis Hoofd Macro Research

Vertraging in China houdt aan

De Chinese Caixin PMI (meet vertrouwen inkoopmanagers) voor de verwerkende industrie is volgens de voorlopige raming gedaald van 47,8 in juli naar 47,1 in augustus. De index bereikte hiermee het laagste niveau sinds maart 2009, toen de wereldwijde financiële crisis nog na-ebde. De PMI is in China een minder betrouwbare groei-indicator dan in de VS of de eurozone. In China heeft de PMI alleen betrekking op de verwerkende industrie. De dienstensector heeft zich veel krachtiger ontwikkeld. Toch past de uitkomst wel in het algemenere beeld dat wordt geschetst door de recente cijfers. Die laten zien dat de economie nog steeds afzwakt en de groeidoelstelling van 7% mogelijk niet gehaald wordt.

Verruiming van de financiële omstandigheden

De recente cijfers wekken heel begrijpelijk zorgen over een harde landing van de Chinese economie. Beleggers vragen zich af of de autoriteiten wel genoeg doen en of zij de economie wel kunnen bijsturen. Wij denken nog steeds dat de autoriteiten kunnen en zullen doen wat nodig is om de economie weer in de juiste richting te sturen. Het duurt vaak even voordat stimuleringsmaatregelen effect sorteren en er zijn tekenen dat dit binnenkort gaat gebeuren. Zo zijn er tekenen dat er eindelijk sprake is van verruiming van de financiële omstandigheden, bepaald door een combinatie van een lagere wisselkoers, lagere renteniveaus en kredietgroei. De Bloomberg-index voor de financiële omstandigheden sprong in juli omhoog, wat wijst op een aanzienlijke verruiming. Hiermee kwam een einde aan de verkrapping sinds het begin van het jaar. De geldhoeveelheid neemt toe en de kredietgroei trekt aan.

En daar blijft het niet bij

De depreciatie van de yuan wijst er bovendien op verdere verruiming van de financiële omstandigheden in de afgelopen maand. En tot slot verwachten wij nog meer stappen van de autoriteiten, in de vorm van een verlaging van de beleidsrente en de reservevereisten voor banken. Onze China-specialist Arjen van Dijkhuizen verwacht naast een verdere depreciatie van de yuan en budgettaire stimulering dat de Chinese centrale bank de rente met 25 basispunten en de reservevereisten met 100 basispunten zal verlagen. Gezien de zwakke PMI voor de Chinese verwerkende industrie worden de eerste stappen waarschijnlijk al snel genomen.

Graph: China GDP and monetary conditions index

Opkomende markten en grondstoffen hebben het moeilijk

Ongerustheid over China, de devaluatie van de yuan en de mogelijkheid van een renteverhoging door de Amerikaanse centrale bank (de Fed) hebben zware tegenwind opgeleverd voor de opkomende markten en de grondstoffenprijzen. Deze ontwikkelingen hebben ook een negatief effect gehad op het risicosentiment onder beleggers. Tegelijkertijd wordt een inzinking van deze markten vaak gezien als een teken dat ook deze economieën op weg zijn naar een terugval. De redenering gaat bijvoorbeeld als volgt: China is de grootste consument van grondstoffen ter wereld, dus als de olieprijs daalt naar (of tot onder) het niveau dat wij eerder dit jaar hebben gezien, dan is dat een duidelijk teken dat de Chinese economie sterker gaat vertragen.

Overaanbod is cruciale factor voor grondstoffen

Een zwakke vraag is echter slechts een deel - en niet het belangrijkste deel - van het verhaal. De olieprijs - en de prijs van sommige andere grondstoffen - staat onder druk door overaanbod. Wanneer de prijs daalt door aanbodfactoren, is dit juist gunstig voor veel landen die meer olie en andere grondstoffen consumeren dan produceren. Dit levert deze landen immers meevallers op.

Valuta's opkomende markten verzwakken

Zorgen over de economische vooruitzichten, lagere grondstoffenprijzen en de devaluatie van de yuan hebben de valuta's van opkomende landen onder druk gezet. Wanneer de Fed daadwerkelijk overgaat tot verhoging van de rente (zie hieronder), dan wakkert dat de tegenwind voor valuta's van opkomende landen aan. Wij voorzien dan ook verdere zwakte van de valuta's van deze landen. Dit kan voor sommige landen een deel van de oplossing zijn in plaats van een deel van het probleem. Maar er is een belangrijk voorbehoud. Een erg sterke daling van valutakoersen kan een destabiliserend effect hebben en contraproductief zijn, vooral voor economieën met hoge schulden in buitenlandse valuta's. Bovendien zou een eventuele uitstroom van kapitaal leiden tot verkrapping van de financiële omstandigheden van die landen.

Risico's van Fed-beleid voor opkomende markten

Een eerste renteverhoging door de Fed kan zeker een financiële schok veroorzaken in de opkomende economieën. Deze zal hopelijk beperkt blijven doordat de Fed de rente waarschijnlijk slechts langzaam verder zal verhogen. Bovendien zijn de fundamentele omstandigheden in opkomende markten beter dan in het verleden. Een stabilisatie van de Chinese economische groei en de steun die uitgaat van een sterkere vraag uit ontwikkelde economieën zullen volgens ons ook helpen.

Twijfel bij beleggers of Fed rente gaat verhogen

Terwijl de koersen van aandelen in de opkomende landen een duikvlucht maken die (schijnbaar) deels te wijten is aan ongerustheid over een renteverhoging door de Fed, merken we dat steeds meer beleggers zich juist afvragen of die rentestap er wel komt. Dit komt door de aanhoudende ongerustheid over China en de andere opkomende markten en de daling van de grondstoffenprijzen. Bovendien werden de vorige week gepubliceerde notulen van de vergadering van het FOMC, het beleidscomité van de Fed, in juli geïnterpreteerd als gematigd en was de Amerikaanse inflatie lager dan verwacht. Hierdoor is het aantal marktpartijen dat een renteverhoging verwacht in de afgelopen dagen afgenomen. In combinatie met de daling van de grondstoffenprijzen heeft dit steun geboden aan staatsobligaties en de koers van de dollar ten opzichte van de euro gedrukt.

Wij blijven uitgaan van een eerste rentestap in september

Wij gaan er nog steeds vanuit dat de Fed de rente in september verhoogt. Volgens ons zal het FOMC meer gewicht blijven geven aan de aanhoudende verbetering van de binnenlandse economie en de sterke banengroei. Verder denken wij dat beleggers misschien teveel belang hechten aan de discussie die binnen het FOMC is gevoerd over sommige risico's. De voornaamste boodschap van de notulen is volgens ons dat de juiste omstandigheden voor een renteverhoging dichterbij komen. Uiteraard kan de Fed bij een veel sterkere verslechtering van de omstandigheden op de financiële markten de verhoging nog steeds uitstellen. Op dit moment denken wij dat de rente in september wordt verhoogd.

Graph: Eurozone PMI and GDP growth

Herstel eurozone nog steeds bevredigend

De samengestelde PMI voor de eurozone (de inkoopmanagersindex voor de gehele economie) is gestegen van 53,9 in juli naar 54,1 in augustus. Een zwakke ontwikkeling in Frankrijk werd gecompenseerd door een krachtige groei in Duitsland, Spanje en Italië. Het huidige niveau van de index voor de eurozone wijst op een economische groei van ongeveer 0,4 tot 0,5% k-o-k in het derde kwartaal. Het economische herstel in de eurozone lijkt dan ook nog steeds de goede kant op te gaan. China kan roet in het eten gooien, maar de belangrijkste binnenlandse ontwikkelingen in de eurozone zelf zijn positief. De PMI-enquête wijst bijvoorbeeld op een sterkere banengroei.

Nieuwe verkiezingen in Griekenland: meer onzekerheid

De Griekse premier Alexis Tsipras is vorige week donderdag afgetreden om snel verkiezingen te houden - waarschijnlijk op 20 september. Zeker is dit nog niet, want de oppositiepartijen hebben drie dagen de tijd om een nieuwe coalitieregering te vormen. Dat er nieuwe verkiezingen komen, is echter wel heel waarschijnlijk.

Het besluit van de Griekse premier kwam niet echt als een verrassing. De Syriza-regering is de meerderheid kwijt. Bovendien zal Alexis Tsipras zich realiseren dat zijn regering alleen maar minder populair zal worden, vanwege het slechte nieuws over de economie en de vervelende maatregelen die genomen moeten worden.

Verkiezingen zullen reddingsoperatie niet doen ontsporen

Verkiezingen zullen reddingsoperatie niet doen ontsporen Wij denken niet dat de verkiezingen de reddingsoperatie in gevaar zullen brengen. Volgens de opiniepeilingen wordt Syriza de grootste partij. De op één na grootste partij (Nieuwe Democratie - ND) en andere kleinere partijen (Potami en Pasok) staan ook achter de reddingsoperatie. Het Linkse Platform - de groep die zich afsplitst van Syriza om een nieuwe partij te vormen (Volkseenheid) - zal waarschijnlijk geen echte concurrent zijn. De meest waarschijnlijke uitkomst is op dit moment dat er een nieuwe Syriza- of door Syriza geleide regering komt.

Risico van onduidelijke uitslag

Opiniepeilingen zijn echter altijd met onzekerheid omgeven en moeten dus terughoudend geïnterpreteerd worden. Dit bleek bijvoorbeeld eerder dit jaar bij de Britse verkiezingen. Een onverwachte uitslag is dus mogelijk. Met name kan het, als Syriza het minder goed doet dan verwacht, moeilijk worden om een nieuwe coalitieregering te vormen. Er kan bijvoorbeeld een situatie ontstaan waarin de partij niet voldoende zetels heeft om een coalitie te vormen met Pasok/Potami en alleen een coalitie met ND mogelijk is. Deze coalitie zal echter moeilijk tot stand te brengen zijn. In dat geval kan er een minderheidsregering komen, wat tot instabiliteit kan leiden.

Uitstel aankopen Griekse obligaties door ECB

Een mogelijke consequentie van de verkiezingen is dat de ECB de aankoop van Griekse staatsobligaties uitstelt. De ECB heeft gezegd dat niet per se gewacht hoeft te worden op de eerste evaluatie van het nieuwe driejarige programma voor Griekenland (in oktober) voordat Griekse staatsobligaties worden opgenomen in het opkoopprogramma van staatsobligaties (kwantitatieve verruiming). Als de Griekse regering voor die tijd voldoende maatregelen heeft doorgevoerd, kan dat genoeg zijn om de raad van bestuur van de ECB te overtuigen. Het lijkt er echter op dat de verkiezingen de implementatie van maatregelen in de komende weken zullen vertragen. Wellicht zal de ECB daarom pas later dit jaar overgaan tot aankopen.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs