Minder zorgen om Brexit, maar…

Blog -

Zakenman kijkt door raam

De financiële markten maakten zich de afgelopen dagen steeds minder zorgen om Brexit, Europese banken, de politiek in het algemeen en de groei van de wereldeconomie. De aandelenkoersen zaten de afgelopen week wereldwijd in de lift. Zelfs het Britse pond en de rentes op hoogwaardige staatsobligaties hebben wat terrein teruggewonnen.

Hoewel er de afgelopen dagen positieve ontwikkelingen te melden vielen, zijn er duidelijk nog flinke uitdagingen en risico’s. Nick Kounis Nick Kounis Hoofd Macro Research

  • De markten maken zich minder zorgen om Brexit en andere risico’s…
  • …dankzij grotere politieke stabiliteit in het VK en betere mondiale macrocijfers…
  • …en de verwachte stimulering door centrale banken
  • Maar er blijven grote problemen en risico’s:
  • …de onderhandelingen tussen het VK en de EU worden waarschijnlijk langdurig en moeizaam …
  • …in het VK is een recessie op komst, de groei in de eurozone neemt af…
  • …en in Italië dreigen nog altijd politieke en bankenrisico’s

Meer sturing in het VK

Een van de redenen voor de optimistischer stemming is de afnemende politieke onzekerheid nu het Verenigd Koninkrijk weer een regering heeft. Hoewel de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken, Boris Johnson, in het verleden een groot aantal wereldleiders geschoffeerd schijnt te hebben, heeft het land in ieder geval een nieuwe premier, Theresa May, en ook veel eerder dan gedacht. Nadat alle andere kandidaten waren afgevallen, bleek een negen weken durende campagne voor het leiderschap van de Conservatieven niet nodig. Er is een nieuw kabinet benoemd, met een speciale staatssecretaris voor Brexit.

Macrocijfers hoopgevend

Daar komt bij dat de cijfers over de wereldeconomie overwegend positief waren. De Amerikaanse arbeidsmarktcijfers van vorige week waren bijvoorbeeld niet super, maar ook niet slecht. De werkgelegenheid blijft voldoende groeien om eventuele angst voor een recessie weg te nemen, maar ook weer niet zoveel dat de Amerikaanse centrale bank (Federal Reserve) snel de rente zal willen verhogen. Zo ook voor de Chinese economie: de groei zwakt af, maar dankzij de stimuleringsmaatregelen van de regering gaat dat heel geleidelijk. In het tweede kwartaal bleef de groei er zelfs gelijk, op 6,7%. Bovendien liepen de investeringen in juni weliswaar opnieuw sterk terug, maar de industriële productie en de detailhandelsverkopen zijn licht gestegen.

Zelfs het besluit van de BoE om het monetair beleid onveranderd te laten, veroorzaakte niet al te veel deining. Het MPC (de beleidsmakers van de BoE) maakte in zijn communiqué goed duidelijk dat het de analyse van de economische vooruitzichten in augustus wil afwachten alvorens verruimingsmaatregelen te nemen. We verwachten dat de BoE in augustus een pakket stimuleringsmaatregelen aankondigt, waaronder een renteverlaging met 25 bp, GBP 150 miljard aan extra steunaankopen en soepeler kredietverstrekking door commerciële banken in het kader van de Funding for Lending-regeling. De financiële markten verwachten dat niet alleen de BoE maar ook andere centrale banken een ‘mondiale stimuleringsgolf’ ontketenen, te beginnen met de BoJ later deze maand en de ECB in september.

De onderhandelingen tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU worden lastig

Hoewel er de afgelopen dagen positieve ontwikkelingen te melden vielen, zijn er duidelijk nog flinke uitdagingen en risico’s. Dat de Britten een nieuwe regering hebben, betekent niet dat de onderhandelingen tussen het VK en de EU gemakkelijk worden. De ministers van Buitenlandse Zaken, Handel en Brexit zijn allemaal vooraanstaande eurosceptici. Belangrijker is dat de EU niet bereid is de Britten volledig toegang tot de interne markt te verlenen zonder vrij personenverkeer, terwijl premier May een harde lijn gekozen heeft en vrij verkeer niet wil toestaan. Het is duidelijk dat de onderhandelingen moeizaam zullen verlopen en lang kunnen duren, wat de onzekerheid alleen maar verlengt.

De economische problemen van Europa

Er zijn inmiddels meer aanwijzingen dat Brexit waarschijnlijk grote economische gevolgen voor het VK zal hebben. De RICS-woningmarktenquête onder taxateurs toonde een sterke daling van de woningverkopen en van de verwachte huizenprijzen na het EU-referendum. Vooral de cijfers voor Londen waren zwak: de verwachte prijzen daalden naar het laagste punt sinds de financiële crisis. Wij blijven erbij dat het Verenigd Koninkrijk op weg is naar een recessie.

Voor de eurozone hebben we nog geen cijfers van na het referendum (die komen deze week). Uit de cijfers van vóór het referendum blijkt echter dat de eurozone in het tweede kwartaal sowieso met een flinke groeivertraging te maken zou krijgen, al volgt die wel op een goed eerste kwartaal. Zowel de industriële productie als de detailhandelsverkopen lijken in het vorige kwartaal te zijn gekrompen. En de onzekerheid als gevolg van het Britse besluit om uit de EU te treden, zal bedrijven waarschijnlijk voorzichtiger maken om te investeren en personeel aan te nemen. Dat drukt de economische groei, die de komende kwartalen bescheiden zal blijven. Zelfs nu de VS en China zich veerkrachtig tonen, blijft de groei wereldwijd flets.

Politieke en bankenrisico’s

De economische groei in de eurozone blijft zwak, de kerninflatie is erg laag en het monetair beleid loopt tegen beperkingen aan: allemaal redenen dat de eurozone zeer kwetsbaar blijft voor nieuwe economische schokken. Het is helaas niet moeilijk te bedenken waar die vandaan zouden kunnen komen. De groeiende anti-EU-stemming in Italië, Nederland, Oostenrijk, Frankrijk en in mindere mate Duitsland houdt politieke risico’s is. En in al deze landen worden in 2017-2018 verkiezingen gehouden.

Verder heeft de Italiaanse bankensector enorme behoefte aan kapitaal vanwege een berg slechte leningen, terwijl de Italiaanse regering en de Europese autoriteiten moeite hebben om te bepalen hoe het nu verder moet. De kapitaalbehoefte zou wel eens veel groter kunnen zijn dan de veelgenoemde EUR 40 miljard; ons lijkt EUR 65-70 miljard realistischer. Door de opkomst van de Vijfsterrenpartij van Beppe Grillo, die tegen de EU en de gevestigde orde is, de problemen in de bankensector en de zwakke groei is Italië een belangrijke bron van potentiële risico’s voor Europa. Dat geldt des te meer vanwege het referendum over constitutionele hervormingen dat in oktober wordt gehouden en dat tot nieuwe verkiezingen kan leiden als de regering het verliest.

Het verband tussen de Fed en de opkomende markten

Tot slot moeten we een bron van kwetsbaarheid die de laatste tijd wat op de achtergrond is geraakt, niet uit het oog verliezen. Het uitblijven van een renteverhoging in de VS, het herstel van de grondstoffenprijzen vanaf een zeer laag niveau en de stabilisatie in China hebben op korte termijn de problemen voor veel opkomende markten verminderd. De kapitaalstroom naar die landen is weer op gang gekomen. Hoge schulden blijven echter een groot probleem in China en ook daarbuiten. Bovendien lijken sommige leden van het FOMC, het beleidscomité van de Federal Reserve, voorstander van een renteverhoging zodra de cijfers iets beter worden. Wij blijven erbij dat de Fed dit jaar de rente niet verhoogt. Maar wanneer de Fed uiteindelijk wel tot een renteverhoging overgaat, komen de kwetsbare punten van de opkomende markten wellicht weer aan de oppervlakte.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs