Moet de ECB inzetten op te hoge inflatie?

Blog -

Winkelwagen met bonnen en kleingeld

Uit het verslag van de monetaire-beleidsvergadering van de ECB in januari bleek dat de Raad van Bestuur zich sinds de vorige vergadering in december aanzienlijk meer zorgen maakt over de inflatievooruitzichten. Volgens ECB-functionarissen kon "de zwakker dan verwachte loongroei, in combinatie met afnemende inflatieverwachtingen, ook wijzen op een toegenomen risico van tweederonde-effecten." Deze ontwikkelingen hebben “de kans op een langdurig lage inflatie in de eurozone verder vergroot."

Er zijn na het desastreuze begin van het jaar aarzelende tekenen van een stabilisatie van het beleggerssentiment zichtbaar, al blijft het sentiment kwetsbaar Nick Kounis Nick Kounis Hoofd Macro Research

  • Een van de discussiepunten tijdens de vergadering van het ECB-bestuur in januari was of de centrale bank moet inzetten op een te hoge inflatie

  • De afnemende geloofwaardigheid van het inflatiedoel en het groeiende risico van neerwaartse tweederonde-effecten op de inflatie pleiten ervoor om 'te veel te doen'...

  • ...omdat agressieve verruiming de inflatieverwachtingen kan opdrijven

  • Verder waren er tekenen van stabilisatie van het beleggerssentiment doordat de olieprijs opveerde en doordat goede macrocijfers de angst voor een recessie verminderden

  • Uit de notulen van de Fed-vergadering van januari bleek dat het idee van een snelle verdere renteverhoging geleidelijk wordt losgelaten

Actie in maart is uitgemaakte zaak, maar zal de ECB overtuigen?

Volgens ons zijn verdere stimuleringsmaatregelen in maart een uitgemaakte zaak. De belangrijkste vraag die resteert is wat de ECB precies gaat doen en hoe agressief de centrale bank wil optreden. De leden van de Raad van Bestuur verschillen hierover duidelijk van mening. Ten minste één lid heeft gepleit voor agressief optreden, door te zeggen dat "het op de middellange termijn bezien logisch lijkt als de Raad van Bestuur, nadat de inflatie langdurig onder het streefniveau heeft gelegen, voor de toekomst een beperkte periode met een te hoge inflatie overweegt."

ECB zou nu moeten proberen te 'overdrijven'

Een aantal commentatoren vond dit idee belachelijk, omdat de ECB ver van haar inflatiedoel verwijderd is en moeite lijkt te hebben om de inflatie zelfs maar een klein beetje op te krikken. Maar het idee is helemaal niet zo gek. De inflatieverwachtingen voor de lange termijn zijn de afgelopen maanden gedaald naar een historisch dieptepunt. Hieraan liggen verschillende factoren ten grondslag. Ten eerste is de inflatie al heel lang laag. Sinds Mario Draghi in november 2011 aantrad als president van de ECB is zowel de totale inflatie als de kerninflatie gemiddeld uitgekomen op niet meer dan 1%. In de tijd van zijn voorganger, Jean-Claude Trichet, was het inflatiegemiddelde weliswaar 2%, maar zelfs toen bedroeg de kerninflatie niet meer dan 1,5% (zie onderstaande grafieken). Bovendien kampt de eurozone de afgelopen tijd met tegenwind voor de groei en inflatie en is de ECB hier tot nu toe vrij voorzichtig tegen opgetreden. Het pakket waarmee de ECB in december kwam was tamelijk bescheiden. Bovendien waren er goede argumenten die pleitten voor een verdere verruiming van het beleid in januari, maar in plaats daarvan besloot de centrale bank nog even af te wachten en pas in maart in actie te komen.

Beleggers moeten geloven dat de ECB bereid is om 'alles wat nodig is' en nog meer te doen. Als de ECB een veel groter pakket maatregelen aankondigt dan wordt verwacht, dan kan dat de inflatieverwachtingen helpen opdrijven. Beleggers en het publiek krijgen dan immers meer vertrouwen in de bereidheid van de ECB om stappen te nemen. Dit kan voorkomen dat bedrijven, beleggers en particulieren bij het vaststellen van prijzen en lonen ervan uit blijven gaan dat de inflatie laag blijft.

 20160301-Inflatie onder Jean-Claude Trichet20160301-Inflatie onder Mario Draghi

ECB gaat rente nog negatiever maken

Wij verwachten dat de ECB de depositorente in de komende maanden in totaal met 40 basispunten verlaagt naar -0,7%. Wij gaan ervan uit dat deze verlaging tot stand wordt gebracht in twee stappen van 20 basispunten, in maart en juni.

Velen vrezen dat dit de winsten van banken zwaar onder druk zal zetten en daardoor’ contraproductief kan blijken. Precies om deze reden verwachten wij dat de verlagingen van de depositorente vergezeld gaan van maatregelen die de klap voor het bankwezen moeten verzachten. Het meest voor de hand ligt de invoering van een tweetrapstarief voor de depositorente, zodat commerciële banken het hogere ‘boetetarief slechts over een kleiner gedeelte van hun overtollige reserves betalen. Andere opties om de bankensector te steunen, zijn verlaging van de refirente en nieuwe langerlopende herfinancieringstransacties (TLTRO’s).

Tot slot rekenen we nog steeds op een verdere verhoging van de maandelijkse obligatieaankopen met EUR 10 miljard. Om dit te faciliteren, zou de bodem onder de aankopen (momenteel de depositorente) moeten worden afgeschaft. Hiermee wordt het beschikbare universum van staatsobligaties die de ECB kan opkopen, vergroot.

Voorzichtige tekenen van stabilisatie van beleggerssentiment door olieakkoord

Verder zijn er na het desastreuze begin van het jaar aarzelende tekenen van een stabilisatie van het beleggerssentiment zichtbaar, al blijft het sentiment kwetsbaar. Wereldwijd zijn de aandelenkoersen de afgelopen dagen gestegen en zijn de indices die de impliciete aandelenvolatiliteit weergeven, gedaald. De aandelenmarkten staan echter nog steeds aanzienlijk lager dan aan het begin van het jaar en de impliciete volatiliteit ligt nog steeds iets boven het historische gemiddelde. Het sentiment is positief beïnvloed door de stabilisatie van de olieprijs nadat Rusland, Saudi-Arabië, Venezuela en Qatar het eens werden om de productie te bevriezen op het niveau van januari. De belangrijkste conclusie die wij uit dit akkoord kunnen trekken, lijkt te zijn veel producenten de olieprijs niet graag onder de USD 30 per vat zien.

Macrocijfers zijn wisselend maar wijzen niet op een recessie

Een andere relatief positieve factor is dat de economische cijfers enige twijfel oproepen over het recessiescenario dat de markten verdisconteren. Dat komt niet doordat de cijfers zo goed zijn. Ze zijn juist vrij matig, maar ze wijzen wel eerder op aanhoudend zwakke groei dan op een sterke neergang. De industriële productie in de VS, bijvoorbeeld, is in januari met 0,9% toegenomen. Dit is aanzienlijk meer dan de meeste analisten hadden verwacht, maar volgde op een daling van 0,7% in december. De onderliggende trend is dus nog steeds vrij zwak. De Empire State Manufacturing Index bevindt zich, ondanks een stijging in februari, nog steeds op een erg laag niveau. Verder daalde het aantal in aanbouw genomen huizen in januari voor de tweede maand op rij. Deze cijferreeks is volatiel, maar het vertrouwen van huizenbouwers is in februari ook afgenomen, waarbij wel moet worden aangetekend dat deze zich op een relatief hoog niveau bevond.

In Europa daalde de Duitse ZEW-indicator voor het economisch sentiment in februari voor de tweede maand op rij. De elementen van de enquête die de verwachtingen van analisten omtrent de Duitse economie voor de komende zes maanden weergeven zakten verder onder het historische gemiddelde. De uitkomst van de ZEW-enquête wordt echter sterk bepaald door het sentiment op de financiële markten en de meeste overige tekenen wijzen nog steeds op een aanhoudende zwakke economische groei. Tegelijkertijd daalde in februari ook het consumentenvertrouwen in de eurozone, al bevindt dit zich nog steeds boven het historische gemiddelde.

FOMC concentreert zich op neerwaartse risico's

Tot slot kan uit de notulen van de decembervergadering van het FOMC, het beleidscomité van de Amerikaanse centrale bank (Federal Reserve), worden opgemaakt dat het comité zich na de turbulentie op de financiële markten steeds meer zorgen maakt over de neerwaartse risico's voor de economische vooruitzichten. Sommige leden gaven aan dat "de effecten van deze financiële ontwikkelingen, als ze aanhouden, ongeveer vergelijkbaar kunnen zijn met die van verdere renteverhogingen." Wij verwachten dat de Federal Reserve de rente de rest van dit jaar ongewijzigd laat.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs