De herstelparadox maakt ons overmoedig

Blog -

Minister De Jonge had het in de laatste coronapersconferentie over de preventieparadox. Daarmee bedoelde hij dat alle preventiemaatregelen sinds 12 maart zo succesvol waren dat de neiging om ze nog na te leven, kleiner wordt.

Met weemoed verlaat ik deze plek Sandra Phlippen Chief Economist ABN AMRO

Zo’n paradox zien we ook in de economie nu. Het is de herstelparadox. De overheid is zeer succesvol in het stutten van de economie, waardoor de koopkracht en de consumptie terugkeert. Maar die zelfde economische herstart doet de besmettingskans toenemen. Als het virus terug oplaait, dan is het gevaar dat investeerders, ondernemers en consumenten niet langer denken ‘dit is naar, maar tijdelijk’ maar ‘dit is afschuwelijk en gaat voorlopig niet meer over’. Die paniek is zeer schadelijk voor een economie. Een snel herstel is met andere woorden een gevaarlijk herstel, ook voor de economie zelf.

Ik heb als econoom liever een veel langzamere herstart. Eentje waarbij de groei er misschien wat langer over doet om terug te veren, maar waarbij een veel negatiever scenario minder kans heeft. Ik heb langzaam het gevoel alsof ik alleen sta in dat besef. Nederland lijkt niet meer bereid na te denken over het scenario ‘Wat als...’. In Amerika laait het aantal besmettingen al zodanig op dat ze daar misschien nu al in de tweede golf terecht zijn gekomen. In Peking zijn de scholen weer gesloten. In India ziet het er ook slecht uit. Ik wil niemand onnodig bang maken en ik houd absoluut niet van doemdenken, maar is het niet verstandiger om straks drie reddingsbootjes te veel te hebben klaargelegd dan twee te weinig?

De Nederlandse opstelling in het Europees herstelfonds lijkt te suggereren dat wij geen extra reddingsbootjes nodig hebben. Alsof de zuidelijke Eurozone landen ook maar een schijn van kans hebben te herstellen zonder Europese hulp. Alsof onze op export georiënteerde economie zich kan onttrekken aan een langjarige armoede van Zuid Europa.

Het herstelfonds legt een paar extra reddingsbootjes klaar. En als dat onnodig blijkt, bijvoorbeeld doordat we toch een massaal geproduceerd vaccin tot ons kunnen nemen, dan kan een deel daarvan gewoon worden teruggedraaid. Het gaat namelijk om langjarig geld. De steunprojecten die daarmee gefinancierd worden hebben meestal een half jaar tot een jaar nodig voordat de eerste schop de grond in gaat. Als in die tijd blijkt dat het niet nodig is dan volgt waarschijnlijk een clawback-constructie waarin een deel van het geld wordt teruggesluisd naar waar het vandaan kwam.

De herstelparadox treft mij trouwens ook persoonlijk. Deze column heeft mij zoveel extra’s opgeleverd, dat ik moeilijke keuzes moest maken. Ondanks intens schrijfplezier, mooie lezersreacties en veel media-optredens is er ook de keerzijde, want het wordt te druk. Afgelopen week heb ik voor mijn team bij de bank mijn plannen aangekondigd voor onze toekomst. Dat waarmaken vereist mijn volle aandacht, en zij verdienen dat als geen ander. Met weemoed verlaat ik daarom deze plek. Deze krant en haar lezers, ik ben met hen vergroeid geraakt. Enorm bedankt voor het lezen. Ik hoop dat het u iets van waarde bracht.

Dit was de laatste column van Sandra die wekelijks verscheen in het AD en vervolgens ook op deze website. Maar het zal vast niet het laatste opiniestuk zijn van onze hoofdeconoom. Op het moment dat er iets verschijnt van haar hand, zullen we de publicatie ook hier neerzetten.

Delen

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs