Uiteenlopende maar hoopgevende cijfers

Blog -

Zakelijke documenten met laptop op tafel

De economische cijfers van vorige week schetsten een wisselend beeld. Tegenover teleurstellingen uit de VS, Frankrijk en China stonden een paar opmerkelijke verrassingen in positieve zin. Alle plussen en minnen tegen elkaar afwegend vind ik de cijfers zeer hoopgevend. De wereldeconomie wint aan kracht.

Alle plussen en minnen tegen elkaar afwegend vind ik de cijfers zeer hoopgevend. Han de Jong Han de Jong Chief Economist

In Europa is iets moois aan de gang
Niet alle Europese cijfers vielen mee vorige week, maar een aantal was beter dan verwacht. Daar kan de komende maanden weer verandering in komen, maar omdat de goede cijfers zo’n breed terrein beslaan, is het totaalbeeld zo langzamerhand toch dat Europa eindelijk de weg naar duurzaam herstel is ingeslagen. De verwachtingen voor de eurozone waren de laatste jaren niet erg hoog gespannen en er is dus volop ruimte voor meevallers.

Een van die meevallers was de Duitse Ifo-index van het ondernemersvertrouwen. Er werd uitgegaan van een lichte stijging van 107,4 in oktober naar 107,7 in november. Het feitelijke cijfer was 109,3. Nu is zo’n sprong zeker niet nieuw, maar wel ongebruikelijk. Deze index heeft al heel vaak bewezen een goede indicator voor de economische groei in Duitsland te zijn en het cijfer voor november is dus veelbelovend. Zijn tegenhanger, de PMI-index, viel eveneens hoger uit dan de eerdere raming, zij het niet zo veel hoger. Ook de ZEW-index van het vertrouwen onder analisten steeg, niet alleen voor Duitsland, maar voor de gehele eurozone. Daar staat tegenover dat de Franse cijfers tegenvielen: de voorlopige PMI voor zowel de verwerkende industrie als de dienstensector daalde, en beide waren lager ook dan verwacht. Mede daardoor daalde de voorlopige samengestelde PMI van de eurozone als geheel voor de tweede maand op rij. Maar als we naar de andere cijfers kijken, lijkt Frankrijk toch een buitenbeentje. In Italië stegen de orders in de industrie met +7,3% j-o-j tot het hoogste niveau sinds mei 2011. Het aantal kentekenregistraties in de EU was in oktober 4,7% hoger dan een jaar daarvoor: iets minder dan de +5,4% van september, maar wel opnieuw positief. In Nederland is het consumentenvertrouwen in november flink toegenomen, van -27 naar -15 punten. Dat is nog steeds onder het historisch gemiddelde, maar wijst tenminste niet langer op een depressiestemming. Bovendien gaf het vertrouwen in oktober ook al een flinke stijging te zien. Het is niet helemaal duidelijk waar deze sterke toename opeens vandaan komt. Het zou een eenmalige uitschieter kunnen zijn die snel weer gecorrigeerd wordt, maar omdat ook andere cijfers opeens veel beter uitpakken, mogen we hopen dat er in de Europese economie inderdaad iets moois aan de gang is.

De Industrial Trends-survey van het Britse werkgeversverbond CBI gaf in november eveneens een sterke stijging van de orders in de industrie te zien, al moet ik toegeven dat het cijfer in oktober was tegengevallen. Dit is een zogenaamde diffusie-index en het absolute niveau is lastig te interpreteren. Maar toch, de Britse industrie kreeg sinds 1995 niet zoveel orders als in november, en daarvoor niet sinds 1988.

Nederlands consumentenvertrouwen

Nieuwe orders index Italie 
 
De Industrial Trends-survey van het Britse werkgeversverbond CBI gaf in november eveneens een sterke stijging van de orders in de industrie te zien, al moet ik toegeven dat het cijfer in oktober was tegengevallen. Dit is een zogenaamde diffusieindex en het absolute niveau is lastig te interpreteren. MaarMacro Weekly - 25 november 2013 2 toch, de Britse industrie kreeg sinds 1995 niet zoveel orders als in november, en daarvoor niet sinds 1988.

Industriele orders index

Duitsland is opnieuw het doelwit van kritiek. Het handelsoverschot bedraagt meer dan 6% van het BBP en dat is in strijd met de EU-regels rond macro-economische onevenwichtigheden, die stellen dat een land maatregelen moet nemen als zijn handelsbalans een tekort van meer dan 4% van het BBP of een overschot van meer dan 6% van het BBP vertoont. Het Nederlandse overschot is zelfs nog groter dan het Duitse, maar het is niet duidelijk wat de politiek daaraan kan doen, want Nederland zit ook in de zogenaamde ‘buitensporigtekortprocedure’. Voor Duitsland geldt dat niet. Duitsland zou zeker een expansiever beleid kunnen voeren, bijvoorbeeld door meer in infrastructuur te investeren. Ik verwacht een verhitte discussie maar weinig actie. Deze kritiek op Duitsland is niet nieuw. Die viel ook al te horen toen ik in de jaren tachtig de arbeidsmarkt betrad en is sindsdien regelmatig herhaald. Het verschil tussen toen en nu is dat we inmiddels Europese regels hebben waar Duitsland zich niet aan houdt. Het zal er denk ik wel op neerkomen dat de toenemende economische groei in Duitsland tot loonsverhogingen leidt, met als gevolg groei van de bestedingen, inclusief import.

Amerikaanse cijfers gemengd; Obama minder populair
Het beeld in de VS is wisselend en zeer interessant. Het vertrouwen binnen de woningbouwsector is in november gelijk gebleven. In oktober werden er 3,2% minder bestaande woningen verkocht, de derde maand op rij dat de verkopen niet stegen. We mogen hieruit concluderen dat de kredietkosten negatief uitwerken op de woningmarkt. Die zijn gestegen sinds Bernanke in mei voor het eerst het woord ‘tapering’ in de mond nam en herinneren de Fed eraan dat ze voorzichtig moet zijn. Het laatste wat de Fed wil, is de economische vooruitgang van de afgelopen jaren ondergraven. Negatief was ook de Philly Fed-index van het ondernemersvertrouwen voor november, al schommelt dit cijfer nogal. Daar staat tegenover dat de Markit PMI-index van het ondernemersvertrouwen flink is gestegen, van 51,8 in oktober naar 54,3 in november. Ook de detailhandelsomzet ontwikkelde zich relatief goed (+ 0,4% m-o-m). Sterke punten van dit rapport zaten ook in de details. Detailhandelsverkopen worden in nominale waarden gerapporteerd en men moet voor de reële verkopen dus rekening houden met de inflatie. Volgens de CPI-index was de totale inflatie in oktober -0,1% m-o-m. Ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar daalde de inflatie naar 1,0%, de laagste stand sinds 2009. Toen was de inflatie zelfs een tijdje negatief. Tot slot de aanvragen voor een werkloosheidsuitkering. Dat cijfer is van 344.000 twee weken geleden gedaald naar 323.000, wat doet vermoeden dat de vertekening van de afgelopen weken voorbij is en dat de gestage maar bescheiden verbetering van de arbeidsmarkt doorzet.

Als we alle Amerikaanse cijfer samen nemen, moeten we vaststellen dat het in grote delen van de economie beter gaat en dat er een groeispurt lijkt te zijn ingezet, maar dat andere delen van de economie te lijden hebben onder de gestegen kredietkosten.
 
Volgens een enquête van CNN heeft de populariteit van president Obama een dieptepunt bereikt, waarschijnlijk als gevolg van de gebrekkige invoering van ‘Obamacare’. De website waar men zich moet inschrijven, wordt nog steeds geplaagd door technische problemen. In wat een wanhopige poging lijkt te zijn om de zaak in de hand te houden, heeft de president de Amerikanen voorgesteld hun huidige polis nog een jaar aan te houden, maar dat maakt de verwarring schijnbaar alleen maar groter. Het begint erop te lijken dat het hele programma wel eens flink afgezwakt zou kunnen worden. Het resultaat van dit alles is dat de Republikeinen het opeens beter doen in de peilingen, wat ongetwijfeld goed zal zijn voor hun zelfvertrouwen, maar misschien niet zo goed voor hun bereidheid compromissen te sluiten in de discussie over de begroting en het schuldenplafond.
 
Japanse handel
De meeste cijfers uit Japan kwamen vorige week overeen met de verwachtingen, met uitzondering van de handelscijfers die beter waren dan voorzien. De exportgroei steeg van 11,5% j-o-j in september naar 18,6% in oktober, de grootste stijging sinds 2010. De import is zelfs nog sterker gegroeid, van 16,5% naar 26,1% j-o-j. Ook dat is de sterkste stijging sinds 2010. Dit wijst erop dat de groei van de wereldhandel eveneens versnelt.  

Japanse export en import cijfers

Tot slot de voorlopige (flash) HSBC/Markit PMI-index van het Chinese ondernemersvertrouwen in november. Die gaf een tegenvallende daling van 50,9 naar 50,4 te zien. Daarbij moet worden aangetekend dat de officiële PMI-index een beter beeld geeft van wat er in de Chinese economie speelt dan de HSBC/Markit-index en dat de Chinese economie, ondanks zijn omvang, de wereldeconomie eerder volgt dan leidt.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs

Filteren op