Zwitserse centrale bank verrast financiële markten

Blog -

Zwitserse franken

Onverwacht heeft de Zwitserse centrale bank donderdag besloten om de koppeling van de frank met de euro los te laten. De frank schoot onmiddellijk in waarde omhoog en de aandelenkoersen verloren fors terrein.

De frank steeg na de aankondiging onmiddellijk met 30%, om vervolgens te stabiliseren op een winst van bijna 20% Ben Steinebach Ben Steinebach Hoofd Beleggingsstrategie

De stap van de Zwitserse centrale bank is ingegeven door de hoge prijs die moet worden betaald voor het in stand houden van de koppeling. Toen drie jaar geleden - in het brandpunt van de Europese schuldencrisis - beleggers een afkeer van risico kregen en hun aandelen verkochten, zochten ze massaal naar veilige havens en de Zwitserse frank was één van die havens. De koers van de frank kwam daardoor onder opwaartse druk en dat schaadde de concurrentiepositie van de Zwitserse economie. De Zwitserse centrale bank besloot daarom de frank aan de euro te koppelen en om een koersstijging te voorkomen intervenieerde ze in de valutamarkt. Dit beleid stuit nu op grenzen, maar het stoppen daarmee leidt uiteraard alsnog tot een stevige waardestijging van de (ontketende) frank. De frank steeg na de aankondiging onmiddellijk met 30%, om vervolgens te stabiliseren op een winst van bijna 20%. Dit is uiteraard nadelig voor de exportpositie van Zwitserland en dus ook voor het (winter)toerisme dat in één klap 20% duurder wordt.

Op de aandelenmarkt lijden vooral exporterende bedrijven zoals Swatch, ABB, Richemond en Geberit eronder. De grote internationale concerns zoals Nestlé, Novartis, Roche en Adecco hebben er veel minder onder te lijden omdat die hun kosten en inkomsten veelal in dollars noteren. Ook binnenlands georiënteerde bedrijven hebben weinig last van de waardestijging van de frank. De Zwitserse aandelenmarkt verloor donderdag per saldo circa 10%, wat betekent dat eurobeleggers nog een behoorlijke winst van de stijging van de frank konden opstrijken, maar wel rekening moeten houden met de verslechterde concurrentiepositie van een aantal Zwitserse bedrijven. Voor Nederlandse ingezetenen met een (tweede) huis in Zwitserland hangt het ervan af of er nog een hypotheek op het huis rust. Bij een netto schuld zal een verlies resulteren.

Een andere interessante gebeurtenis was deze week de uitspraak van het Europese Hof van Justitie over de juridische mogelijkheid van de Europese Centrale Bank (ECB) om staatsobligaties van landen in de eurozone (die in financiële problemen zijn) te kopen. Dit zogeheten Outright Monetary Transaction Program, dat in 2012 is gelanceerd door de ECB om de eurocrisis te bezweren, lag onder vuur van vooral Duitsland. Het Hof heeft nu echter uitgesproken dat het programma geoorloofd is en daarmee lijkt de weg ook open voor de ECB om een uitgebreider opkoopprogramma van staatsobligaties te starten. Wellicht wordt daarover volgende week meer duidelijkheid verkregen. 

Koers DSM onredelijk zwaar geraakt door stijging frank

De internationale aandelenmarkten vertoonden de afgelopen week een - in regionaal opzicht - verschillend beeld met per saldo stijgende koersen in Europa en dalende koersen in de Verenigde Staten. Binnen de AEX kwam DSM sterk onder druk als gevolg van de stijging van de Zwitserse frank. Voor een deel kan de stijging van de Europese beurzen worden toegeschreven aan een wat sterkere daling dan de Amerikaanse beurzen vorige week vrijdag. Daardoor wordt immers gemeten ten opzichte van een lagere basis. Maar ook in de loop van deze week presteerden de Europese beurzen in het algemeen wat beter. Kennelijk hadden de Amerikaanse beurzen nog wat last van het banenrapport dat vorige week was gepubliceerd. Weliswaar was het aantal gecreëerde banen met 252.000 in december groter dan verwacht en daalde de werkloosheid verder, maar omdat tegelijk bekend werd gemaakt dat de inkomens met 0,2% waren gedaald (waar op een stijging met 0,2% was gerekend), sloeg de somberheid toe. Dat vertaalde zich zowel in koersdalingen op de aandelenmarkten als koersstijgingen op de obligatiemarkten. De Amerikaanse 10-jaarsrente daalde daardoor weer tot zelfs onder de 1,8%.

Ondanks de positieve stemming op de Europese aandelenmarkten - met koersstijgingen van gemiddeld 2,5% tot 3,5% (met een uitschieter van bijna 4% voor de Duitse DAX) - liepen ook de Europese 10-jaarsrentes terug en kwamen ze in Duitsland en Nederland zelfs onder de 0,5% uit. De verwachtingen omtrent het op handen zijnde stimuleringsprogramma door de ECB zal aan de ontwikkeling - zowel op de aandelenmarkten als op de obligatiemarkten - ongetwijfeld hebben bijgedragen. De AEX bleef met een winst van 2,3% gemiddeld wat achter bij de andere beurzen (met uitzondering uiteraard van de Zwitserse beurs). Binnen de index daalden de oliefondsen - waaronder Shell - aanvankelijk door de verder dalende olieprijs, om op donderdag fors te herstellen toen de olieprijs tekenen van stabilisatie (en enige stijging) vertoonde. DSM had erg veel last van de situatie in Zwitserland omdat het daar vitamines produceert. Het aandeel verloor donderdag bijna 9%. Wij achten de koersreactie overigens wat overdreven. Weliswaar zijn de belangen van het bedrijf in Zwitserland (met een investering van EUR 800 miljoen) fors, maar de helft ervan is afgedekt voor wisselkoersveranderingen en bovendien kan DSM juist meer dan gemiddeld profiteren van de gestegen - en vermoedelijk verder stijgende - dollarkoers.

Het wachten is op duidelijkheid door de ECB

Nu het resultatenseizoen voor het vierde kwartaal van 2014 is begonnen met goede cijfers van Alcoa, mogen we ons de komende weken weer verheugen op een constante informatiestroom op dat terrein. Op macro-economisch terrein kunnen we daarentegen spreken van een wat nieuwsarme week, hoewel de ECB voor vuurwerk kan zorgen. De Amerikaanse aluminiumproducent Alcoa, die traditioneel het resultatenseizoen aftrapt, leverde sterke cijfers over het laatste kwartaal van vorig jaar. Ze werden gevolgd door de financiële dienstverleners JP Morgan en Wells Fargo, waarvan de resultaten van eerste negatief werden beïnvloed door een boete en die van de tweede meer in lijn waren met de analistenverwachtingen.

De komende week kunnen we uitkijken naar de resultaten van onder andere IBM, Johnson & Johnson, Verizon, McDonald's en General Electric. De laatste geeft over het algemeen een aardig inkijkje in de staat van de totale Amerikaanse economie. Uit Duitsland komen voorts cijfers van SAP en uit Nederland kijken we uit naar de cijfers van ASML, Unilever, en Sligro. Op macro-economisch gebied worden er gegevens gepubliceerd over de detailhandelsverkopen in november in Italië en het Verenigd Koninkrijk. Daarnaast kunnen we wat gegevens verwachten over leading indicators in zowel de Verenigde Staten als de eurozone en producentenprijzen in Duitsland. De meeste aandacht zal echter uitgaan naar de persconferentie van de ECB op donderdag. Het blijft overigens de vraag of president Draghi het achterste van zijn tong zal laten zien, omdat hij mogelijk eerst de uitslag van de Griekse parlementsverkiezingen zal willen afwachten die volgende week zondag zullen worden gehouden.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs

Filteren op