De circulaire economie begint bij anders shoppen

60 seconds Circulaire economie: wat wij doen en wat jij kunt doen! Bekijk de video

Spullen hergebruiken en repareren in plaats van weggooien. Iedereen is vóór, maar we doen het nog veel te weinig – de hoeveelheid huishoudelijk afval per inwoner is sinds 1950 bijvoorbeeld bijna verviervoudigd. De overgang van een ‘lineaire’ naar een ‘circulaire’ economie vraagt namelijk om een heel andere mindset. Jij kunt daarbij helpen door anders te shoppen, en meer te huren of delen. Als bank versnellen we die transitie door aan circulaire ondernemers geld uit te lenen.

Wat is circulair precies?

Circulair is het tegenovergestelde van lineair. In een lineaire economie wint de mens grondstoffen, maakt daar spullen van, en gooit die weer weg zodra ze kapot zijn of niet langer gewenst. In een circulaire economie worden spullen niet weggegooid, maar wordt al het materiaal hergebruikt, bijvoorbeeld als grondstof voor nieuwe spullen. 

Maar dat werkt toch niet, veel te veel gedoe

Zou je denken? Eigenlijk heeft de mens tot voor kort altijd in een goeddeels circulaire economie geleefd. Jouw oma (en soms opa) ‘stopte’ sokken als er een gat inzat, of lapte versleten broeken op met opzetstukken. De schillenboer haalde toen etensresten op (voor het vee), de voddenman kwam langs voor de écht versleten kleding en dan was er nog de schroothandelaar voor kapotte, metalen spullen. Zestig jaar geleden werden spullen dus veel meer hergebruikt dan nu. En dat terwijl de wereldeconomie vele malen kleiner was; er waren toen dus beduidend minder nieuwe grondstoffen nodig. Ongemerkt zijn we de laatste decennia in een weggooimaatschappij beland. Nieuwe spullen kopen leek makkelijker dan dingen repareren of hergebruiken. Maar we vergaten dat dat ongelofelijk veel rommel, vervuiling en onherstelbare schade aan het milieu oplevert.

Bron: report What a Waste 2.0, A Global Snapshot of Solid Waste Management to 2050, Urban Development series, World Bank


Minder dan 20% van alle afval wereldwijd wordt gerecycled of gecomposteerd.
Bron: report What a Waste 2.0, A Global Snapshot of Solid Waste Management to 2050, Urban Development series, World Bank

Maar hoe doe je dat dan?

Ingewikkelde spullen als elektronica uit elkaar halen voor hergebruik? Toegegeven, dat is nu vaak niet makkelijk. En je moet goed oppassen dat er geen giftige stoffen bij vrijkomen. We moeten daarom heel anders gaan produceren en consumeren. Fabrikanten moeten hun producten zo ontwerpen dat de grondstoffen er weer makkelijk uitgehaald kunnen worden. Neem tapijttegels. Die bestaan vaak uit wel twintig verschillende materialen en zijn daardoor moeilijk te recyclen. Maar je kunt tapijten en andere zaken ook veel eenvoudiger ontwerpen. Dat laatste heeft ABN AMRO laten zien met Circl, ons volledig circulaire paviljoen op de Amsterdamse Zuidas. Bij circulair bouwen kunnen alle materialen worden hergebruikt als het pand weer gesloopt wordt.

Product as a service verdienmodel van de circulaire economie

Wat de transitie naar een circulaire economie ook helpt, is een fabrikant die eigenaar blijft van zijn producten. Neem verlichting. Is er een lamp kapot, dan komt de producent ‘m vervangen (en hij recyclet daarna de kapotte lamp). Product as a service, noemen we dat. Het is eigenlijk een vorm van huren in plaats van bezitten. Daar zit een heel ander businessmodel achter dan wat wij als bank gewend zijn. De waarde van een bedrijf zit in dat geval in de met klanten afgesloten abonnementen. Op basis daarvan willen wij zo’n bedrijf dus leningen verstrekken – terwijl we vroeger vooral keken naar de waarde van voorraden en gebouwen. Meer informatie over hoe dit in zijn werk gaat kun je hier vinden.

Duurzame financiering aan circulaire bedrijven

We verstrekken steeds meer duurzame financieringen. In 2020 willen we voor 1 miljard euro aan circulaire bedrijfsmiddelen gefinancierd hebben voor tenminste 100 klanten. Deels bij circulaire bedrijven die werken volgens het product-as-a-service model, maar ook bij bedrijven met andere circulaire businessmodellen.

Wat kan jij doen?

Vaker huren of lenen in plaats van kopen en bezitten: zó kun jij persoonlijk de circulaire economie ook een handje helpen. En laat je bank eens opnieuw stofferen in plaats van een nieuwe aan te schaffen.

Hoe doen wij als bank dan onze circulaire inkopen?

Van onze meubels in bankkantoren tot de inrichting van onze boardroom. En van koffie tot zeep (en nog veel meer). Onze inkoopafdeling pioniert met duurzaam en circulair inkopen. We willen dat onze producten (of de grondstof) na de gebruiksfase weer opnieuw gebruikt kan worden. Om circulair denken bij onze leveranciers te stimuleren, onderzoeken we samen met hen de impact van de producten die zij voor ons maken en kijken we hoe dit duurzamer kan. Grote partijen laten we daarom soms samenwerken met duurzame startups die wendbaarder zijn om de duurzame transitie te versnellen. Ons doel is dat we uiteindelijk een marktbeweging voor circulaire ondernemers op gang brengen.

Waarom doet ABN AMRO aan verduurzaming?

We vinden het belangrijk dat onze samenleving steeds duurzamer wordt. Daarom zijn we partner van ‘Iedereen doet wat’. Een initiatief van de overheid waarmee we samen stappen kunnen zetten naar een duurzamer Nederland. Doe je mee?

Meer lezen?

Jan Raes

Jan Raes

Sustainability Advisor

Jan.Raes@nl.abnamro.com +31 (0)20 383 1753