Beleidsmaatregelen ECB werpen vruchten af

Blog -

Aandelencijfers grafiek

Zoals alom werd verwacht, heeft de ECB het beleid ongewijzigd gelaten. Na afloop van de april-vergadering van de Raad van Bestuur zei Draghi dat het stimuleringspakket tot een verbetering financieringscondities op een breed front in het eurogebied had geleid. Toch hield de ECB de mogelijkheid open dat het beleid zo nodig verder verruimd zou worden en meende ze dat de risico’s voor de groei in de eurozone neerwaarts gericht bleven: ‘De Raad van Bestuur zal de vooruitzichten voor de prijsstabiliteit nauwlettend blijven volgen en, indien nodig voor de verwezenlijking van zijn doelstelling, actie ondernemen door gebruik te maken van alle binnen zijn mandaat ter beschikking staande instrumenten,’ aldus Draghi.

De ECB zal nog meer moeten doen, want de inflatie lijkt langdurig onder het inflatiedoel te blijven. Aline Schuiling Aline Schuiling Senior Econoom

  • De ECB heeft haar beleid onveranderd gelaten...

  • ... en tegelijk aangegeven dat verdere verruiming tot de mogelijkheden behoort 

  • Verder blijkt uit zowel de Bank Lending Survey als de Survey of Professional Forecasters van de ECB dat eerdere beleidsmaatregelen vruchten beginnen af te werpen 

  • Ondernemersenquêtes van april wijzen erop dat het geleidelijk, gematigd economisch herstel in de eurozone aanhoudt

Wij voorzien dat de ECB nog meer zal moeten doen, want de inflatie lijkt langdurig onder het inflatiedoel te blijven en het is niet waarschijnlijk dat de recente versoepeling van de financiële condities in de eurozone voldoende is om daaraan veel te veranderen, vooral niet nu de euro in waarde is gestegen. Wij verwachten dat in de tweede helft van het jaar (vermoedelijk in september) tot verdere beleidsverruiming wordt overgegaan. Twee van de belangrijkste maatregelen die de ECB in maart bekendgemaakt heeft, (TLTRO II en het aankoopprogramma voor bedrijfsobligaties) worden pas in juni ingevoerd. Wij verwachten dat de nieuwe verruimingsmaatregelen uiteindelijk de vorm aannemen van een intensivering en uitbreiding van QE (kwantitatieve verruiming). Ook houden we verdere kleine verlagingen van de depositorente voor mogelijk, al kan deze maatregel alleen worden genomen als de koers van de euro flink stijgt.

Uit Bank Lending Survey blijkt verdere versoepeling kredietvoorwaarden...

Uit de Bank Lending Survey van de ECB over het eerste kwartaal blijkt dat banken hun kredietvoorwaarden voor leningen aan niet-financiële ondernemingen over het algemeen verder hebben versoepeld. Het tempo waarin dat gebeurde, is opgelopen (-4% in het vierde kwartaal van 2015 naar -6% in het eerste kwartaal van 2016).

… mede onder invloed van het kwantitatieve-verruimingsbeleid van de ECB

In een speciale, eenmalige vragenlijst gaven de banken aan dat het kwantitatieve-verruimingsbeleid van de ECB per saldo had geleid tot een versoepeling van de kredietvoorwaarden voor leningen aan bedrijven met 3%. Het lijkt erop dat de beleidsmaatregelen van de ECB het verkrappende effect van de onrust op de financiële markten, de massale verkoop van bankaandelen en het verslechterde economische klimaat in de eerste twee maanden van dit jaar daarmee deels hebben gecompenseerd. De negatieve rentetarieven werden algemeen gezien als schadelijk voor de winsten van de banken, maar hadden wel bijgedragen aan lagere krediettarieven en iets hogere kredietvolumes bij de banken.

Groei van de kredietvraag nog positief maar geringer dan in het vierde kwartaal

Per saldo is de vraag naar bedrijfskrediet in het eerste kwartaal opnieuw gestegen (+17%), maar minder hard dan in het vierde kwartaal van 2015 (+27%). De vraag naar krediet gaat meestal min of meer gelijk op met vertrouwensindicatoren als de PMI voor de industrie en de Ifo-index. De dalende groei van de vraag naar leningen lijkt dan ook het verslechterende economische klimaat in de eerste maanden van dit jaar te weerspiegelen. De banken noemen voorraden en werkkapitaal, de rentestand, en fusies en overnames als de belangrijkste factoren die de vraag naar krediet verklaren. De bijdrage van investeringen in vaste activa blijft positief, maar was in het eerste kwartaal klein vergeleken met de andere factoren en ook kleiner dan in het laatste kwartaal van 2015. Dit wijst erop dat bij de investeringen in vaste activa, die in het laatste kwartaal van vorig jaar flink waren gegroeid, de groei in het eerste kwartaal van dit jaar is teruggelopen.

20160425-Eurozone leningen aan niet-financiele bedrijven

20160425-Inflatie ramingen SPF

Het vertrouwen dat de ECB haar beleidsdoel haalt, neemt toe

Deze week heeft de ECB ook haar Survey of Professional Forecasters (SPF) voor het tweede kwartaal van 2016 gepubliceerd. Daaruit blijkt dat het vertrouwen dat de ECB haar inflatiedoel op middellange termijn gaat halen, iets is toegenomen. Waar de prognose voor het inflatiecijfer over vijf jaar onveranderd is gebleven op 1,8%, werd de kans dat de ECB haar beleidsdoel zou halen, hoger ingeschat. De ondervraagden schatten de kans dat de inflatie zich over vijf jaar in een smalle band rond 2% zou bevinden op 53%. De kans dat de inflatie lager uit zou komen, daalde van 37% in het eerste kwartaal naar 34% in het tweede, terwijl de kans dat de inflatie hoger dan het inflatiedoel zou uitpakken, van 12% naar 14% steeg. Dat men de kans dat de ECB haar inflatiedoel op middellange termijn zal halen, hoger inschat, komt waarschijnlijk door de extra verruimingsmaatregelen van maart.

Indices wijzen op aanhouden van gematigd economisch herstel

Uit indices die de afgelopen week verschenen, blijkt verder dat het gematigd economisch herstel in de eurozone doorzet. De Duitse ZEW-index voor het ondernemersvertrouwen is in april voor de tweede keer op rij gestegen, maar blijft duidelijk onder het langjarig gemiddelde van 25 en ook onder de stand van eind 2015. Dat lijkt te passen bij gematigde economische groei in Duitsland. Wij denken dat enkele eenmalige factoren de BBP-groei in het eerste kwartaal hebben opgestuwd, maar dat de groei in het tweede kwartaal weer afneemt. De economie van de gehele eurozone vertoont de eerste helft van dit jaar waarschijnlijk eenzelfde patroon. De samengestelde PMI (meet stemming onder inkoopmanagers) is in april licht gedaald, van 53,1 in maart naar 53,0. De index voor de industriële productie is gedaald, terwijl de PMI voor de dienstensector licht is gestegen.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs