Voorbij de romantiek van sociaal ondernemerschap

Blog -

Social entrepreneurship

Werken aan een betere wereld, en nog winst maken ook: het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Toch zetten steeds meer ondernemers een commercieel bedrijfsmodel in om sociale of duurzame doelen te halen. Onafhankelijk van subsidies of donaties maken ze winst en impact. Soms zeer succesvol, zoals Tony’s Chocolonely, WAAR en SCOPEinsight. Op het Social Enterpreneurship Festival in Utrecht deze maand deelden sociaal ondernemers hun kennis. Want hun potentie is groot, maar er is méér nodig om het verschil te maken.

We geloven in de kracht van sociaal ondernemerschap, én in de noodzaak om hier voorwaarden voor te scheppen in de markt. Eric Buckens Eric Buckens Directeur ABN AMRO Social Impact Fonds

Van hype naar structurele ontwikkeling

Investeerders worden weldoeners, consultants adviseren voor de goede zaak. De gemeente Amsterdam ontwikkelt een ecosysteem, Utrecht een social enterprise factory. Nieuwe en traditionele marktpartijen sluiten zich vol overgave aan bij de sociale ondernemerskaravaan. Door alle drukte rond het thema heeft ‘sociaal ondernemerschap’ inmiddels iets weg van een hype. Het idee is dan ook onweerstaanbaar: de wereld verbeteren door te ondernemen. Daardoor groeit de beweging hard.

Is sociaal ondernemerschap te mooi om waar te zijn? Nee, maar we moeten ons wel realiseren dat nog niet alles goed gaat. Zo weten we niet altijd wat er nodig is om een sociaal businessmodel succesvol te laten zijn. Het ecosysteem is nog lang niet volgroeid, en we hebben nog geen duidelijke definitie van de term ‘sociaal’. Wat valt hier wel en niet onder, en hoeveel winst mag je als sociaal ondernemer eigenlijk maken?

De eerste leerstoel staat klaar

Om te voorkomen dat sociaal ondernemerschap uiteindelijk blijft steken in enthousiaste inspiratiesessies, summits, roundtables en workshops, moeten we voorbij de romantiek van het moment zien te kijken. De benoeming van Harry Hummels tot hoogleraar Sociaal Ondernemerschap aan de Universiteit Utrecht, is een belangrijke stap in de goede richting. Voor de faculteit Rechten, Economie en Bestuurlijke Ontwikkeling zet zijn leerstoel straks onderzoek en onderwijs op rond sociaal ondernemerschap. ABN AMRO maak deze leerstoel mede mogelijk, maar levert als inhoudelijk partner onder meer ook stageplaatsen, onderzoeksthema’s en gastsprekers. Het thema voor de komende periode: verduurzaming in de ketens van agrarische grondstoffen, zoals cacao. Het is dan ook geen toeval dat Tony’s Chocolonely bij de onderzoeken betrokken is; zij zetten zich al jaren in voor een slaafvrije cacaoketen.

Change makers maken het verschil

Het ABN AMRO Social Impact Fund werkt samen met de Universiteit Utrecht. We geloven in de kracht van sociaal ondernemerschap, én in de noodzaak om hier de juiste voorwaarden voor te scheppen in de markt. Daarom investeren we vanuit het fund in bedrijven die structuur toevoegen. Echte change makers dus, die niet alleen zelf een duurzaam product leveren, maar ook veranderingen in gang zetten. Dat steeds meer partijen de markt betreden, is natuurlijk mooi. Maar we moeten wel doorpakken met structurele oplossingen, anders blijft sociaal ondernemerschap steken in de ‘buzz’. En dat zou zonde zijn, want de potentie is gigantisch.

Impact met assessments en warenhuizen

Een mooi voorbeeld is WAAR, de winkelketen die in korte tijd een van de belangrijkste verkoopkanalen is geworden voor sociale, duurzame en fairtrade producten. WAAR heeft inmiddels 21 vestigingen in Nederland, maar dat is alleen de oppervlakte: achter de winkels zit een wereldwijd netwerk van andere sociale ondernemingen die WAAR als platform voor hun producten gebruiken. Daarmee voegt het warenhuis een belangrijk structuur-element toe aan de markt.

Op een ander niveau doet SCOPEinsight hetzelfde. Deze Utrechtse onderneming bedacht een assessment-methode voor boerenbedrijven in ontwikkelingslanden. Een mes dat aan meerdere kanten snijdt: met de resultaten kunnen de boeren hun business verbeteren, krijgen NGO’s en overheden betrouwbare informatie om beleid op te maken en kunnen financiers kredietaanvragen beter inschatten. Daarmee schept SCOPEinsight mogelijkheden die er voorheen niet waren; voor het Social Impact Fund een reden om in deze onderneming te investeren.

Verdieping op het Social Enterpreneurship Festival

Het Social Enterpreneurship Festival in Utrecht markeerde de start van het hoogleraarschap van Hummels. Tegelijkertijd was het een mijlpaal in het onderzoek en onderwijs rond sociaal ondernemerschap dat de Universiteit Utrecht de afgelopen tijd heeft ontwikkeld.

Gedurende de week ontmoetten kennis en praktijk elkaar, vaak aangemoedigd door gastheer én Nobelprijswinnaar Muhammad Yunus van Grameen: de organisatie die het concept microfinanciering introduceerde. Wat je noemt een structurele toevoeging aan de markt. En dat is precies waar we nu behoefte aan hebben. Laten we investeren in onderzoek, onderwijs en structurele oplossingen, zodat de sociale markt echt kan groeien!

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs