De verslaving van een circulaire inkoper

Blog -

Businessman pointing at circles

Telkens als ik in ons hoofdkantoor iemand het liftdisplay in de hal zie bedienen, onderdruk ik een kleine glimlach. Grote kans dat mijn collega geen flauw benul heeft waarom je tegenwoordig de verdieping buiten de liften intoetst, en niet erbinnen. Simpel: software in de liften zorgt voor de meest efficiënte route van vier liften langs de twintig verdiepingen. Dat is niet alleen goedkoper, maar ook een stuk zuiniger.

Voordat onze economie volledig gesloten is, moeten we zo slim mogelijk omgaan met de tussenfase. Frits Lampe Frits Lampe Procurement Consultant

Als Procurement (Inkoop) zijn wij nauw betrokken geweest bij de keuze voor deze duurzame liften. Dit soort projecten zijn voor mij de kans om te doen wat ik het allerleukste vind: logisch nadenken hoe een proces slimmer, efficiënter en duurzamer kan. Momenteel zitten we midden in de transitie naar de circulaire economie (CE), waarbij je door slim ontwerp en hergebruik zo min mogelijk grondstoffen weggooit. Voor mij is dat de ultieme vorm van efficiency. We passen de principes van CE steeds meer toe binnen ABN AMRO en ik moet zeggen: dat werkt heel erg verslavend. Het is als touwtjespringen. Daar is best wat concentratie voor nodig. Maar als je eenmaal gaat, ben je niet meer te stoppen en merk je dat meedoen veel leuker is dan kijken.

Het concrete gezicht van duurzaamheid

Een aantal jaren geleden kwam ik via Jan-Henk Welink van de TU Delft in aanraking met CE. Ik was enthousiast, omdat ik direct zag hoe je een abstract thema als duurzaamheid hiermee een concreet gezicht kon geven. Ik nodigde hem uit om een keer bij ABN AMRO te komen praten en door zijn (feiten)kennis over circulariteit wist hij ook mijn collega's enthousiast te krijgen. Ons management was direct overtuigd: 'hiermee gaan we aan de slag.' Dat is het fijne van werken bij een inkooporganisatie in een groot bedrijf: er heerst echt een verbetercultuur. Maar in dit geval was het ook een kwestie van de juiste mensen tegelijkertijd op de juiste plek.

Kort na deze eerste gesprekken heb ik zelf een presentatie over circulariteit gemaakt en heb al mijn collega's binnen Procurement en Facility Management erover verteld. Ook zij raakten snel enthousiast. Binnen ons team ontstond er echt een soort buzz over het onderwerp en we zochten naar de eerste projecten waarop we circulariteit konden toepassen. In 2013 hebben we de Green Deal Circulair Inkopen (GDCI) ondertekend en afgesproken dat we in 2014 minimaal 2 pilots zouden starten. Uiteindelijk werd dat de basis voor in totaal 32 initiatieven.

Kijken door een circulaire bril

Sinds mijn kennismaking met Jan-Henk veranderde mijn kijk op de wereld en verwonderde ik me over consumentengedrag dat zo normaal lijkt. Waarom vinden we het vanzelfsprekend dat we wél statiegeld krijgen voor een kratje met lege bierflesjes, maar niet voor een pc van drie jaar oud? Waarom liggen gebruikte smartphones afgedankt onderin een bureaula, omdat het ontwerp uit de mode is? Terwijl antieke sportauto’s wél zeer gewild zijn. Kan het iets met het ontwerp te maken hebben? Ik kijk door de wereld met een circulaire bril op.

Wennen aan het idee

Volgens mij moeten we als maatschappij aan het idee wennen. Producenten aan het feit dat niet elk nieuw model hun vorige hoeft te vervangen en dat het ook prima is om de vorige versie gewoon de verbeterde functionaliteit te geven. En consumenten moeten leren dat je een product ook kunt gebruiken, en niet altijd hoeft te bezitten. Ik zie de gedachteswitch ook bij mijn collega's gebeuren. Productmanagers zien heel snel concrete mogelijkheden voor circulariteit. Logisch, want ze zijn gewend te denken in nieuwe concepten.

Ik zie nog volop kansen. Zou het niet mooi zijn als bijvoorbeeld de IT-wereld haar innovatieve vermogen inzet om slimmere en snellere software te ontwikkelen die ook op oude hardware draait? Zolang je CE omarmt, zie je uiteindelijk overal mogelijkheden.

Succes door samenwerken

Onze mindset als inkopers verandert inmiddels ook. Eerlijk gezegd heeft het ons werk heel interessant gemaakt. Om circulaire initiatieven succesvol te maken, moeten we namelijk veel nauwer samenwerken met onze leveranciers. We moeten heel goede afspraken maken over terugnemen van gebruikte spullen en levensduurgaranties. Daardoor stimuleren we hen om na te denken over herbruikbaarheid van spullen en de levensduur van materialen. Stel dat onze lift door productinnovatie straks de helft zuiniger kan, dan zou je in het ideale geval alleen een upgrade op je huidige systeem willen. Oude onderdeel eruit en remanufactured onderdelen erin. Ik weet zeker dat door modulair ontwerpen dat de toekomst gaat worden.

Als groot bedrijf kunnen we natuurlijk best wat invloed uitoefenen, al is het maar tijdens offertetrajecten. Ik hoop dat onze leveranciers snappen dat we iets van ze vragen vanuit een goede intentie. Neem onze afspraken over innemen van materiaal bij einde gebruik. Dat is nu misschien nog lastig voor een leverancier. Maar zodra hij in het ontwerp rekening houdt met eenvoudige demontage en hergebruik, dan zorgen we samen voor waarde behoud van materiaal. Voor onze noodaggregaten hebben we dit soort terugkoopafspraken inmiddels gemaakt.

Tijdens de transitie

Voordat onze economie volledig gesloten is, moeten we zo slim mogelijk omgaan met de tussenfase. Je ziet bijvoorbeeld steeds vaker dat partijen garanties met elkaar afspreken. Wij doen dat ook, maar focussen dan expliciet op de levensduur, ofwel de verwachte functionaliteit. Gaat een product eerder stuk dan de afgesproken levensduur, dan betalen we naar rato de herstelkosten (arbeid en materiaal). Dit soort afspraken zorgen ervoor dat bedrijven na gaan denken over de levensduur van hun onderdelen en deze daardoor met innovaties proberen te verbeteren.

Een goede manier om als inkoper een product te onderzoeken, is Pre Returnable Procurement (PRP). Deze methodiek legt exact bloot in hoeverre de keten van een product circulair is en geeft inkopers de kans om objectief te beslissen. Op dit moment werk ik mee aan een informatie-aanvraag voor vloerbedekking volgens de PRP-methode. Onze kennis over circulariteit groeit letterlijk bij elk nieuw contract dat we sluiten. Inmiddels tot het niveau dat we zelfs onze zakelijke klanten adviseren over hoe je kunt inkopen volgens circulaire principes.

Van koffiedrab naar bitterbal

Onze volgende stap is een goede evaluatie van alle initiatieven en circulaire inkoop nog concreter maken. Er kan inmiddels al heel veel en er zijn al verschrikkelijk goede ideeën. Kijk bijvoorbeeld hoe slimme ondernemers tegenwoordig koffiedrab gebruiken om oesterzwammen op te kweken die vervolgens als vleesvervanger in een bitterbal eindigen. Prachtig toch? Het is een manier van denken waarvoor veel ruimte is binnen ABN AMRO. Ik werk elke dag met gelijkgestemden: niet alleen binnen Inkoop en Facility Management, maar ook met de experts binnen onze afdeling Duurzaam Bankieren. Als grote organisatie hebben we een voorbeeldrol én kunnen we slimme ideeën een podium geven en impact maken.

De wereld door een circulaire bril bekijken is helemaal niet ingewikkeld. Geloof me, jij kunt het ook. Simpel als touwtjespringen. Meer lezen? De website van MVO Nederland is een mooi vertrekpunt om meer te leren over de circulaire economie of bekijk de Circulaire Guide van ABN AMRO​ (PDF 0 KB).

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs