Haalt de Fed exit-strategie van stal?

Blog -

Handen met tablet en grafieken

Uit de notulen van de vergadering die het FOMC, het beleidscomité van de Amerikaanse centrale bank (Federal Reserve), in maart hield, blijkt dat de Fed werkt aan plannen om haar balans te verkorten. Hiervoor staan meerdere opties open. Tot op heden heeft de Fed de opbrengst steeds herbelegd als schuldpapier dat zij in het kader van haar programma’s van kwantitatieve verruiming had gekocht, werd afgelost. Hierdoor bleef haar positie in Amerikaanse staatsobligaties (Treasuries) en door hypotheken gedekte effecten (Mortgage-Backed Securities – MBS) constant op respectievelijk USD 2,5 biljoen en USD 1,8 biljoen. De Fed staat nu voor de beslissing of zij schuldpapier actief gaat verkopen, de herbelegging van alle opbrengsten van afgelost schuldpapier stopzet of deze opbrengsten niet meer herbelegt. Dat zal dan gebeuren totdat het balanstotaal met een bepaald maximumbedrag per maand is verminderd. Verder moet de Fed ook beslissen in welk type schuldpapier – Treasuries of MBS – zij haar positie wil verlagen.

Een passieve, behoedzame aanpak ligt volgens mij het meest voor de hand. De Fed zal de markten zeker niet willen verstoren. Han de Jong Han de Jong Chief Economist

Fed zal voorzichtig te werk gaan

Een passieve, behoedzame aanpak ligt volgens mij het meest voor de hand. De Fed zal de markten zeker niet willen verstoren. Voorzichtigheid en heldere communicatie zijn dan ook van groot belang. En wat het type schuldpapier betreft, heeft vermindering van de MBS-portefeuille volgens mij prioriteit boven afslanking van de positie in Treasuries: voor een centrale bank vormen Treasuries immers een ‘natuurlijker’ product.

De spelers op de financiële markten maken zich in dit verband enige zorgen. Gaat de balansverkorting door de Fed de markten sterk beïnvloeden? Om dit te kunnen beoordelen, moeten we enig idee hebben van de omvang van de balansverkorting.

Posities worden minder snel teruggedraaid dan gevreesd

Ik denk dat de markten wellicht minder hinder ondervinden dan wordt gevreesd. Toegegeven, op de balans van de Fed staat nu voor USD 4,3 biljoen aan Treasuries en MBS. Maar de Fed heeft zeker niet de intentie om deze portefeuille volledig van de hand te doen. Ook voor de financiële crisis hield de Fed Treasuries aan: eind 2007 voor een bedrag van USD 750 miljard.

Het is logisch dat de balans van de Fed groeit, in lijn met de economische bedrijvigheid. Het balanstotaal bedraagt nu circa USD 4,5 biljoen, tegen USD 900 miljard eind 2007, voordat de financiële crisis uitbrak. Mensen die denken dat de balansomvang weer tot dit niveau moet worden teruggebracht, hebben het echter mis. Het balanstotaal exclusief overtollige reserves van commerciële banken bedraagt nu USD 2,2 biljoen; dit is ruim het dubbele van het balanstotaal in 2007. Verder is de hoeveelheid geld in omloop met ruim USD 700 miljard toegenomen.

USD 25 miljard per maand?

Ik schat dat de Fed haar balanstotaal moet verlagen met maximaal het bedrag van de overtollige reserves ofwel USD 2,3 biljoen. Het schuldpapier is door de Fed gekocht gedurende een periode van zeven jaar, van 2009 tot 2016. Als de balansverkorting over een even lange periode wordt uitgesmeerd, komt dit neer op USD 300 miljard per jaar ofwel USD 25 miljard per maand. Waarschijnlijk zit ik hiermee te hoog, want de onderliggende groei van de balans van de Fed houdt natuurlijk aan. Al met al klinkt dit niet al te bezwaarlijk.

Maar er speelt nog meer. Zoals hierboven reeds aangegeven, horen Treasuries meer thuis op de balans van de Fed dan MBS. Als de Fed haar MBS-portefeuille volledig afwikkelt, dan hoeft de positie in Treasuries slechts met zo’n USD 500 miljard te worden verminderd. Ook dat zou niet al te bezwaarlijk zijn. In een dergelijk scenario draait de MBS-markt op voor de balansverkorting.

Waar het mij uiteindelijk om gaat, is dat de Fed haar balans moet kunnen verkorten zonder dat de marktomstandigheden hierdoor worden verstoord en de leenkosten onnodig oplopen. Duidelijke communicatie en een behoedzame aanpak zijn essentieel, maar los daarvan denk ik dat de omvang van de balansverkorting heel goed beheersbaar blijft.

Duitse fabrieksorders en industriële productie gaan zigzagsgewijs omhoog

De conjunctuurindicatoren bleven vorige week positief, al waren er wel enkele verrassend zwakke data. De fabrieksorders en de industriële productie in Duitsland waren in februari sterk. De fabrieksorders stegen met 3,4% m-o-m en de industriële productie nam toe met 2,2% na een aantal maanden van significante volatiliteit.

Het toonaangevende Tankan-onderzoek in Japan, dat het ondernemersvertrouwen meet, liet in het eerste kwartaal een duidelijke verbetering over een breed front zien. Dit doet vermoeden dat ook Japan zich in een opgaande conjuncturele fase bevindt.

Chinese valutareserves zijn in maart verder toegenomen

Een ander positief bericht was dat de Chinese valutareserves licht zijn gestegen van USD 3.005 miljard in februari tot USD 3.009 miljard in maart. Nadat de reserves gedurende een lange periode aanzienlijk waren afgenomen, zijn ze recentelijk gestabiliseerd. Omdat China een omvangrijk handelsoverschot heeft, duidde de dalende trend van de reserves op een nog forsere kapitaaluitstroom. Dit werd beschouwd als een negatief teken van gebrek aan vertrouwen. Het is niet helemaal duidelijk waarom de uitstroom van kapitaal is afgenomen. Dit kan te maken hebben met een efficiëntere toepassing van de restricties voor kapitaaluitstroom. Het kan ook komen door een verminderde behoefte om kapitaal in het buitenland te stallen nu het vertrouwen in de binnenlandse economie is toegenomen.

Cijfers in VS schetsen wisselend beeld

De recent gepubliceerde cijfers in de VS schetsen een wisselend beeld. De indices van het ondernemersvertrouwens voor maart vielen in het hele land terug, maar bleven wel op een ongekend hoog niveau. Uit de arbeidsmarkt kwamen zeer tegenstrijdige signalen. Het ADP werkgelegenheidsrapport liet heel goede cijfers zien en duidde op forse werving van personeel in het bedrijfsleven. Volgens het onderzoek onder huishoudens zijn er in maart 472.000 banen bijgekomen. Het non-farm payrolls report liet echter een banengroei in maart met slechts 98.000 zien. Ik denk dat deze afwijking van de trend een incidentje is. Dus niet iets om je zorgen over te maken.

20170407-VS Markit PMI en ISM

Delen

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs