Recycling: wél met auto's, waarom dan niet bij schepen?

Blog -

Aangemeerd transportschip

Afgedankte autobanden worden rubberen tegels onder schommels, de vezels van je voormalige hoedenplank zitten volgende week misschien wel als isolatiemateriaal tussen een paar muren. Wat recycling betreft, ligt onze nationale auto-industrie mijlenver voor op de internationale scheepvaart. Dat werd me wel duidelijk toen ik laatst met het maritieme cluster van MVO Nederland het grootste autorecyclingbedrijf van Nederland bezocht.

Bij circulaire scheepsbouw is een wrak is niet langer voer voor de schroot, maar een kostbare set van basismaterialen en -grondstoffen die je opnieuw kunt gebruiken. Jan Raes Jan Raes Sustainability advisor

Aandacht voor duurzame scheepssloop

Auto Recycling Nederland (ARN) heeft inmiddels een indrukwekkend track record in de recyclingindustrie. Voor de scheepssector is het nog een maatschappelijke uitdaging: schepen van 10.000 ton en zwaarder recyclen. In ieder geval vraagt MVO Nederland er aandacht voor tijdens SAIL Amsterdam. Vanaf woensdag 19 augustus kunnen kinderen met hun ouders oude bootjes slopen op de pop-up sloopwerf bij de Groene Oceaan op de NDSM-werf. ABN AMRO is partner van MVO Nederland.

Auto-recyclingindustrie geeft goede voorbeeld

Wie auto’s aan het eind van hun levensduur alleen maar als versleten wrakken ziet, die mist wat. De afgeschreven wagens zijn namelijk waardevolle bronnen van grondstoffen die onze maatschappij goed kan gebruiken. Nederlands recyclingbedrijf ARN ging hier al jaren geleden mee aan de slag. Het bedrijf geeft dankzij uitgebreid experimenteren maar liefst 95% van de materialen uit afgedankte auto’s een nuttig tweede leven. Binnenkort lukt dit zelfs voor 97% van het gewicht van de auto. Op wat restmateriaal na recyclen ze de complete auto in herbruikbaar plastic, metaal en textiel. Door de hooggegrepen doelen die ARN zichzelf stelt, sluit het bedrijf perfect aan op de circulaire visie.

Bij alles wat ze doen, houden ze rekening met mens en milieu. Van voertuigen ontmantelen tot nauwkeurig registreren welke onderdelen en materialen nog bruikbaar zijn: ARN heeft het proces volledig geautomatiseerd en bestuurt alles vanuit één centrale cockpit. Tijdens het hele ontmantelingsproces komen medewerkers niet of nauwelijks in aanraking met schadelijke stoffen. Door de samenwerking met inzamelaars en een netwerk van gecertificeerde autodemontage-, shredder- en recyclingbedrijven verdwijnt geen herbruikbare grondstof op de Nederlandse afvalberg.

Werk aan de winkel in de scheepssector

Internationale scheepsrecycling kan een voorbeeld nemen aan recycling van auto’s in Nederland. Afgeschreven schepen worden nog steeds bij hoog water de sloopstranden in ontwikkelingslanden op gevaren. En daar staan bepaald geen machines klaar om de kolossen op een milieuvriendelijke manier af te breken; lokale arbeiders knappen het smerige werk op. Adequaat toezicht op veiligheid en bewustzijn bij de medewerkers ontbreken vaak volledig.

Slecht voor de medewerkers, slecht voor de natuur. In getijdengebieden raken giftige grondstoffen en verontreinigende materialen te water. Ze vinden hun weg naar open zee en richten ecologische schade aan. Goede machines, betonnen vloeren en shredders als in de auto-industrie zouden dit kunnen voorkomen. Die verzamelen materialen uit scheepswrakken op een veilige én milieuvriendelijke manier, en stomen deze met behoud van industriële kwaliteit klaar voor een nieuwe bestemming. Zonder mensen te belasten met onmenselijk werk.

Circulaire scheepsindustrie langzaam op stoom

Hoewel je in de scheepsindustrie nog vaak onverantwoorde manieren van slopen ziet, werken sommige sloopwerven al volgens de voorschriften die de International Maritime Organisation (IMO) vastlegde tijdens de Hong Kong Conventie in 2009. In het Internationaal verdrag voor het veilig en milieuvriendelijk hergebruiken van schepen staat dat scheepsrecycling geen onnodige risico’s mag opleveren voor onze gezondheid, veiligheid en milieu. Dit streven is uitgesplitst in een aantal regels en wetten waaraan bouwers, gebruikers en hergebruikers van schepen moeten voldoen. Leven we de overeenkomst overal in de wereld na, dan kan scheepsrecycling een groene industrie worden.

Zo komt milieuvriendelijke scheepsrecycling in zicht, zonder de veiligheid en operationele efficiëntie van schepen in het gedrang te brengen. In Europa, China en Turkije draaien gecertificeerde werven voor scheepsrecycling al op volle toeren. In landen als India en Bangladesh geven de eerste sloopbedrijven het goede voorbeeld. Indiase scheepswerven als Leela, Priya Blue, RL Kalthia en Shree Ram zijn aan de slag gegaan om op termijn te kunnen slopen in overeenstemming met de Hong Kong-conventie.

Sustainable Shipping Initiative verduurzaamt sector

Naast deelnemer aan het maritiem cluster van MVO Nederland, is ABN AMRO medeoprichter van het Sustainable Shipping Initiative (SSI), een ambitieuze coalitie die initiatieven ontwikkelt om de scheepssector duurzamer te maken. Vanaf het begin richten de SSI-leden zich onder andere op het hergebruik van grondstoffen uit schepen in een gesloten grondstoffenkringloop. Waarin we werken met respect voor mensenrechten. En er alles aan doen om efficiëntere schepen te bouwen, waaruit we zo veel mogelijk grondstoffen kunnen hergebruiken. Begin 2015 kwamen stakeholders uit de sector weer samen, om:

  • kennis over de scheepsindustrie met elkaar te delen;
  • nieuwe (materiaal)trends in het scheepslandschap te identificeren;
  • te experimenteren met alternatieve manieren van een gesloten grondstoffenkringloop.

Circulaire scheepsbouw biedt nieuwe kansen

De scheepsindustrie zal flink veranderen als de sector gaat bouwen volgens de circulaire visie. Een wrak is niet langer voer voor de schroot, maar een kostbare set van basismaterialen en -grondstoffen die je opnieuw kunt gebruiken. Voor ieder schip bestaat nauwkeurige documentatie van de schadelijke materialen, met een corresponderend recyclingplan waarmee je het kunt terugbrengen naar z’n primaire grondstoffen. Hoe beter je een schip ontwerpt en bouwt met hergebruik in je achterhoofd, des te meer geld het opbrengt aan het einde van z’n levensduur. Staal heeft bijvoorbeeld een flinke restwaarde en kun je hergebruiken als hoogwaardig constructiemateriaal.

ABN AMRO stimuleert duurzame scheepsindustrie

Steeds meer bedrijven zijn toegewijd om scheepsrecycling op stranden tegen te gaan en formuleren best practices en beleid voor verantwoord hergebruik. Via een brief van de Clean Shipping Index hebben elf multinationals gevraagd aan hun rederijen om betere sociale en ecologische omstandigheden te hanteren bij scheepsrecycling. We stimuleren onze klanten en de scheepsindustrie om deze circulaire werkwijze te doorgronden en omarmen. De sector heeft nog een lange weg te gaan; het kost veel geld en tijd om deze verandering tot stand te brengen. Toch geloven we dat de circulaire principes het antwoord zijn op dit duurzaamheidsvraagstuk. Want als het kan met auto’s, waarom dan niet met schepen?

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs