Schoon schipperen heeft de toekomst

Blog -

Containerschip

De Amerikaanse kustwacht vond begin deze maand het veertig jaar oude containerschip El Faro terug op de zeebodem. Het verging tijdens orkaan Joaquin. Drieëndertig bemanningsleden kwamen om. Al eeuwenlang leert de scheepvaart van rampen, vooral als er levens verloren gaan. Klimaatverandering wordt binnen de internationale scheepvaart beschouwd als een ‘stille ramp’. Hoewel deze nu nog geen matrozenlevens eist, neemt bij de sectorleiders de aandacht voor het milieu en werkomstandigheden sterk toe.

Scheepvaartondernemers die focussen op CO2-afname en tevredenheid aan boord, stomen hun bedrijf klaar voor de toekomst. Jan Raes Jan Raes Sustainability advisor

Alle hens aan dek voor een duurzame scheepvaart

Innovatie van arbeidsomstandigheden en een kleinere impact van schepen op het milieu brengen de nodige kosten met zich mee. De maritieme sector heeft continu behoefte aan geld, onder andere om groene scheepstechnologie aan te schaffen en goede werkomstandigheden te realiseren.

De sociale en ecologische prestaties van scheepsondernemingen onderling lopen op internationaal niveau flink uit elkaar. Niet gek, want over de precieze maatstaven van succes valt te twisten. Wanneer is internet aan boord bijvoorbeeld snel genoeg of smaakt eten en drinken net als thuis? Wanneer is het effect op het vaarwater of de oceaan klein genoeg? Wanneer is er voldoende tijd en ruimte voor recreatie? Hoe en tegen welke kosten maakt een rederij haar vloot klaar voor limieten op gebied van zwavel, stikstof, CO2 en ballastwater? Wil je als scheepseigenaar ruim voordat internationale wetgeving van kracht gaat, klaar zijn met je upgrades van schepen? Praktische en lastige vragen. Degenen die ze op tijd durven stellen, zijn de winnaars van de toekomst.

Een schoon schip rendeert beter

Ondernemers binnen de scheepvaart die zich concentreren op de afname van CO2 en de medewerkerstevredenheid van zeevarend personeel, stomen hun bedrijf klaar voor de toekomst. Zo blijven ze internationale wetgeving telkens een stap voor en houden ze hun schip competitief in de vaart.

Wetenschappers doen onderzoek naar het verband tussen de milieuefficiëntie van schepen en de werkomstandigheden en het opleidingsniveau van de bemanning aan de ene kant, en het aantal scheepsongelukken aan de andere kant. Uitkomsten zijn er nog niet. Toch durf ik zonder glazen bol te voorspellen: hoe meer sociale cohesie en operationele efficiëntie aan boord, inclusief laag brandstofverbruik, hoe minder incidenten.

De menselijke factor in de scheepvaart is aanzienlijk. Een beter bemanningsteam zal operationele procedures beter naleven. Bovendien kan het vaargedrag van de kapitein het brandstofverbruik op reis makkelijk 5 tot 10 procent verlagen. Toegegeven: de link tussen de milieuefficiëntie en het aantal incidenten blijft enigszins speculatief. Rederijen en kapiteins hebben niet alle ongelukken zelf in de hand. Er kan ook sprake zijn van een roekeloze derde partij op het water.

Samenwerking in de transportketen is verduurzaming

Bij verduurzaming draait het er bijna altijd om dat het samenspel verbetert. Niet alleen tussen rederijen en scheepswerven, maar ook tussen transporteurs, onderzoekers, tech providers, classificatiebureaus, havenautoriteiten, geldverstrekkers en overheden. Rederijen houden steeds meer rekening met de energierekening. Schepen die te veel op duwbakken lijken, worden vervangen door efficiëntere ontwerpen.

Operationele en kapitaalkosten staan centraal

Focus op brandstofkosten en de investeringen die daarbij komen kijken, hebben een direct effect op het werk van scheepswerven en -architecten. Zowel voor nieuwbouw als verbouwingen tijdens de droogdokperiode. Ook schone elektrische walstroom is een belangrijke ontwikkeling. Ik sprak met een scheepvaartbedrijf dat door de hoge kost per kWh in de haven een hele reeks zonnepanelen op eigen daken installeerde. De ondernemers konden vervolgens goedkoper én op basis van hernieuwbare bronnen opereren.

De overgang naar hybride motoren vindt plaats door warmteterugwinning en door extra vermogen van de motoren op te vangen in batterijen. Tech providers spelen daarbij een grote rol. Ook de transitie naar gasmotoren levert milieuwinst op. Daarvoor is dan weer een aangepaste LNG bunkerinfrastructuur nodig. Offshorebedrijven uit de gas- en olie-industrie leveren steeds meer diensten gericht op offshore wind. De uitdaging voor geldverstrekkers is om deze verschuiving naar duurzamere productiemiddelen te financieren: een gigantisch en tegelijk complex vraagstuk.

COP21 Klimaatstatement van het SSI

ABN AMRO is lid van het Sustainable Shipping Initiative (SSI). Daar doen leiders aan mee die met hun activiteiten de oceanen zo min mogelijk vervuilen. Verder willen deze bedrijven de beste werkgevers zijn binnen de scheepvaart.

In de afgelopen twintig jaar is het scheepvaartvervoer verviervoudigd. SSI erkent dat deze toename impact heeft op het milieu. Leden van het initiatief roepen deelnemers van de klimaattop COP21 in Parijs daarom op werk te maken van CO2-afname. Dat kan namelijk bijdragen aan een scenario waarin de aarde niet meer dan twee graden opwarmt.

Ecologisch en sociaal rendement

Alle geschetste verschuivingen richting een duurzamere scheepvaart ten spijt: het tempo moet er wel in blijven. Het heeft weinig zin dat de scheepvaart zichzelf uitroept tot het beste jongetje van de klas op basis van voorgaande inspanningen. Met zo’n 100.000 schepen in de vaart en een uitstoot gelijk aan die van Duitsland, is er voldoende potentieel voor vooruitgang. Laten we daarbij niet de verbetering van werkomstandigheden aan boord uit het oog verliezen.

Ecologische en sociale winst gaan het beste hand in hand. Beter opgeleide bemanningsleden en veiligere arbeidsomstandigheden leveren de randvoorwaarden om groene technologie optimaal te laten renderen, zonder ongelukken.

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs