Duurzaam inzicht scheelt je zo een paar tonnetjes per jaar

Blog -

Woman opening the fridge at home in the kitchen

De financiële jaaroverzichten zijn inmiddels op je mat gevallen. Keurige rijtjes die je een goed overzicht geven. Misschien wil je naast inzicht in je financiële situatie ook meer inzicht in de tonnen CO2 die je afgelopen jaar verbruikte. Meer inzicht in je carbon footprint helpt je wellicht bewuster te kiezen. Hieronder daarvoor een stappenplan. Scheelt je zo een paar tonnetjes per jaar. Tonnetjes CO2, voor de goede orde.

Dertig procent van het voedsel in de VS gaat de vuilnisbak in; een vijfbaanssnelweg met vrachtwagens vol, van New York naar Los Angeles. Jan Raes Jan Raes Sustainability advisor

We weten helaas nauwelijks wat een ton CO2 vertegenwoordigt. Enig idee hoeveel energie, water en grondstoffen je nodig hebt om een jaar lang lekker te leven? Waar te beginnen? Als je je oude gedrag nog niet in kaart hebt, dan is het bijna onmogelijk om doelbewust veranderingen door te voeren. Met dit blog breng ik je hopelijk op weg.

In zes stappen richting duurzaam inzicht

Praktisch elke dagelijkse handeling zorgt voor CO2-uitstoot. Van je Facebook profiel checken tot de ramen wassen met heet water: alles kost energie. Die in de meeste gevallen nog wordt opgewekt met behulp van fossiele brandstoffen. Verder kleven aan sommige producten onverwachte nadelen op sociaal gebied: je favoriete chocolade bijvoorbeeld, is misschien wel gemaakt onder mensonterende omstandigheden. Over mijn indeling valt te discussiëren. Ik heb gekozen voor gedrag dat voor veel uitstoot zorgt, of waaraan je misschien niet gelijk denkt bij dit onderwerp. Klaar?

1. Eet je minder of meer vlees dan vijf jaar geleden?

Het milieu is een uitstekende reden, mocht je iets aan je vleesconsumptie willen doen. Volgens de Wereldvoedselorganisatie komt circa 15 procent van de wereldwijde uitstoot van door de mens veroorzaakte broeikasgassen, voor rekening van dieren uit de vleesindustrie. We kweken mais en soja in verre landen, om deze vervolgens te transporteren en aan onze dieren te voeren, die ook nog eens een hoop methaan uitstoten. Ongeveer 25 procent van de CO2-uitstoot van een Nederlands dieet komt voor rekening van vlees. Mocht je alle dierlijke producten uit je dieet schrappen, dan halveer je daarmee je CO2-uitstoot. Overigens levert 2 dagen per week vlees of vis eten, ook al ongeveer 10 procent minder CO2-uitstoot op dan een standaarddieet. Vuistregel is dat rund het meest vervuilend is qua productie en daarna varken en kip.

2. Hoe vaak reis je met het vliegtuig naar plekken waar je ook met de auto of trein kunt komen?

Kies je goedkoop of kies je voor de minste belasting voor het milieu? We weten vaak niet hoe het zit. Zie hier enkele eenvoudige vuistregels, zonder wetenschappelijke correctheid na te streven: 800 kilometer vliegen in economyclass zorgt voor ongeveer 250 kilogram aan CO2 per passagier. Een passagier in de businessclass neemt diezelfde trip 500 kilogram CO2 aan uitstoot voor z'n rekening en first class-vliegen is goed voor 1 ton CO2 uitstoot. Hoe meer beenruimte, hoe minder passagiers in het vliegtuig en hoe meer CO2 per passagier.

Een autoreis zorgt ongeveer voor de helft aan uitstoot van wat een reiziger veroorzaakt die economyclass vliegt. Rijd je alleen én op fossiele brandstof? Dan stoot je op een traject van 800 kilometer ongeveer 125 kilogram CO2 uit. De oplossing: carpoolen. Met meerdere personen in een auto gaat de uitstoot per passagier sterk omlaag. Met de trein reizen is schoner dan reizen met het vliegtuig of de auto. Een treinreis van 800 kilometer is gemiddeld per passagier verantwoordelijk voor ongeveer 30 kilogram CO2 uitstoot. De minst vervuilende optie is elektrisch rijden op groene stroom, hetzij met de trein, of met een elektrische auto.

Vliegen voordeliger dan met de trein?

Mogelijk is dit verhaal herkenbaar: twee vriendinnen uit Groot-Brittannië planden een weekendje samen. Als de ene vriendin 650 kilometer heen en terug zou reizen van Newcastle naar Birmingham met de trein, zouden ze elkaar kunnen zien en zou dat voor een van hen €120 kosten. Als de vriendinnen elk vanuit hun eigen stad een retour vliegvlucht naar Malaga boekten, kostte dat uiteindelijk totaal €90.

Ze kozen voor het voordeeltje van €30 en zagen elkaar in Malaga. Dat was inderdaad financieel voordelig. Maar qua CO2-uitstoot is hun reisje minder gunstig. De treinreis van 650 kilometer produceert ongeveer 25 kilogram CO2. Voor alle vluchten samen is dat ongeveer 2.500 kilogram CO2. De balans is dus €30 financiële winst, tegen de ‘extra kosten’ van circa 2.475 kilogram CO2-uitstoot.

Overigens zijn er twee nuttige vuistregel die met vliegen te maken hebben, om je voor te kunnen stellen wat 1 ton CO2 vertegenwoordigd.
  • 1 Ton CO2 is de uitstoot van 1 keer vliegen van Amsterdam naar Sydney in Economy Class.
  • 5 Ton CO2 is qua volume gas, voldoende om een grote hete luchtballon mee te vullen.

3. Check je eerst de koelkast voordat je inkoopt?

We gooien jaarlijks ongeveer 50 kilo voedsel weg per persoon. Dat is een rij vrachtwagens, volgestouwd met eten, die strekt van Groningen tot Maastricht. Daar word ik best een beetje akelig van. Als Nederland doen we het in vergelijking met de Amerikanen best goed. Om raadselachtige redenen gaat daar jaarlijks volgens cijfers van de Amerikaanse overheid ongeveer 30 procent van het geproduceerde voedsel de vuilnisbak in. Voor je beeld: het gaat om een vijfbaans snelweg met vrachtwagens vol met voedsel, van New York naar Los Angeles. Onvoorstelbaar veel! Tegen 2030 wil Amerika deze 65 miljoen ton aan voedselafval gehalveerd hebben.

Doggybags uitdelen, is lang niet voldoende om die grote berg aan voedselafval te vermijden. Het vereist een systeemverandering. De Amerikaanse overheid werkt hiervoor samen met de grootste voedselproducenten. De overheid breidt samen met het bedrijfsleven de bestaande foodkeeper app uit, om het de consument makkelijk te maken om zijn voedselafval te verminderen.

4. Voel je ook iets knagen aan het voer voor je hond of kat?

Ruwweg 70 miljard euro wordt jaarlijks aan voeding voor huisdieren gespendeerd. Hoofdzakelijk komt dit voedsel uit dierlijke of plantaardige bronnen die niet geschikt zijn voor menselijke consumptie. Klinkt dus goed, want dierenvoedsel verkleint de afvalberg. Onze huisdieren eten op, wat wij niet lusten. Verminderen van afval is echter niet het enige criterium. Misschien verrassend, maar aan dierenvoedsel kleven soms mensenrechtenschendingen.

Niet alle dierenvoedsel is slaafvrij geproduceerd. Volgens de New York Times zijn er in Zuidoost-Azië, met name in Thailand, vissersboten met gedwongen arbeiders actief die vis aanleveren voor de Amerikaanse dierenvoedselindustrie. Naar aanleiding van dit soort vragen over de transparantie, is de sector meer nadruk gaan leggen op de herkomst van de ingrediënten. Bedrijven als Mars en Nestlé, de wereldwijde nummers 1 en 2 op gebied van voer voor huisdieren hebben bevestigd zich in te spannen om deze moderne slavernij praktijken te onderzoeken en uit hun dierenvoer-productieketen uit te bannen.

5. Heb je ook te veel spullen?

De eerste extra opslagfaciliteiten kwamen er in de jaren zestig in de Verenigde Staten voor gezinnen met te veel spullen. Nu zijn er wereldwijd al meer dan honderdduizend van dit soort pakhuizen. Het is de afgelopen tien jaar een van de sterkst gegroeide sectoren ter wereld, met een omzet van vele tientallen miljarden euro’s. De vraag is of de goederen ooit nog gebruikt zullen worden, zodra ze meer dan een maand in de opslag zitten. Belangrijkste bezwaar tegen onze bewaarwoede: we produceren tonnen aan nieuwe producten, terwijl er ook prima spullen ongebruikt in de opslag liggen.

Ruim 180 partijen hebben begin 2017 afspraken gemaakt over het hergebruik van producten en vooral over de grondstoffen. In het Nederlandse Nationaal Grondstoffenakkoord staat dat de economie in 2050 helemaal 'circulair' moet zijn. Dit betekent dat grondstoffen en producten telkens een nieuw leven krijgen. Een fikse uitdaging. Het plan benadrukt dat hergebruik minder energie kost dan inzet van nieuwe grondstoffen en dus beter is voor het klimaat. Nederland wordt dan ook minder afhankelijk van nieuwe producten uit het buitenland.

6. Draag je vanuit je baan bij aan duurzaamheid?

De grootste valkuil van duurzaam inzicht verwerven is dat je enkel naar je thuissituatie kijkt en niet naar duurzaam handelen binnen de baan die je dagelijks uitvoert. Wat is er mooier dan positieve impact ook te integreren in de uitvoering van je baan? En dan heb ik het niet over recyclen van koffiebekers, tenzij die koffiebekers de kern vormen van je baan.

Als je werkt in productie of industrie, lijkt een focus op duurzaamheid makkelijker na te streven dan in een kantoorbaan. Maar ook boekhouders kunnen niet-financiële data over milieu of mensenrechten toevoegen aan de bedrijfsrapportages. Inkopers kunnen sociaal inkopen en bankiers kunnen producten aanbieden met een gezond rendement waarbij zorg voor milieu en mens voorop staat. Wat in elk geval helpt, is om impact voorop te stellen bij de uitvoering van je beroep. Dat betekent dat je als professional bij elke nieuw te nemen beslissing, de positieve en negatieve impact van je handelen afweegt. Als de uitkomst van je afweging negatief is, dan zoek je verder tot je een echt goede oplossing vindt.

Duurzame scores 2016

Het seizoen van de duurzaamheidsverslagen van bedrijven komt er weer aan. Het voorjaar is de beste tijd om te lezen hoe bedrijven het gedaan hebben. ABN AMRO heeft duurzaamheid geïntegreerd in de strategie en komt in de derde week van maart dan ook met haar geïntegreerde jaarverslag. Hierin zullen we uiteraard verslag doen van onze duurzame resultaten.

Met bovenstaande tips kan je nu ook aan de slag met duurzaam inzicht in je lifestyle. Een aardige eerste stap om de impact van je persoonlijke consumptie op milieu en/of sociaal gebied te verkleinen. Ik ben benieuwd naar je duurzame acties!

Delen

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs