Zwakke wijken zijn niet wat ze lijken

Blog -

Woningcorporatiekoepel Aedes bracht afgelopen week een rapport uit waaruit bleek dat zwakke wijken in Nederland steeds zwakker worden. Armoede neemt toe, de leefbaarheid holt achteruit en bewoners voelen zich onveiliger. De term achterstandswijken kwam weer terug en sommige media hebben het al over toekomstige getto’s.

Er is geen hard bewijs dat het slechter gaat met de mensen in de wijk. Sandra Phlippen Chief Economist ABN AMRO

Voor mensen die in de betreffende wijken wonen is dat een heel vervelend stigma. Daarbij, kan zo’n conclusie de opmaat zijn voor het slopen van panden om er duurdere nieuwbouw tussen te zetten zodat de wijk ‘up-grade’. Zo’n upgrade staat dan mooi op papier, maar de vaak al kwetsbare inwoners schieten er niets mee op. Ze worden genoodzaakt om te verhuizen en dat heeft weer een opdrijvend effect op koop en huurprijzen. En waarom eigenlijk? Gaat het beter met mensen als hun buren rijker en gezonder zijn?

Ik ben in het achterliggende rapport gedoken en werd bevestigd in wat ik al vermoedde: er is geen hard bewijs dat het slechter gaat met de mensen in de wijk. Wat er wel gebeurt is dat midden- en hoge inkomens vertrokken zijn. Dat is grotendeels een gevolg van jarenlang beleid om ‘scheef wonen’ tegen te gaan. Dat midden- en hoge inkomens de door sociale huurwoningen gedomineerde wijken verlaten, is juist het gevolg van beleid. Hun verhuizing maakt woningen vrij voor mensen met weinig geld op de wachtlijsten. Goed nieuws dus.

Wat ook goed nieuws is, is dat veel mensen met flexibele contracten en een laag inkomen de laatste jaren van enorme arbeidsmarktkrapte eindelijk een vaste baan kregen, waardoor ze een woning konden kopen of een huurwoning in een duurdere wijk. Als de mensen met wie het goed gaat de wijk verlaten, hoeft het niet slechter te gaan met de achterblijvers. Op papier lijkt dat zo omdat het gemiddelde inkomen daalt, maar dat is dus een statistische denkfout.

Waar het om gaat is hoe het met de kwetsbare mensen zelf gaat, nu hun buren met een grotere kans ook kwetsbaar zijn. De onderzoekers vinden een toename van onveiligheidsgevoelens en interpreteren dit als  een feit: dat het daadwerkelijk slechter is geworden. Maar ook dat hoeft niet waar te zijn. Als kwetsbare bewoners zich eerder onveilig voelen (en dat misschien ook wel zijn), dan vullen deze bewoners ook gemiddeld een lageren veiligheidsscore in. Dit soort dingen lijken misschien details maar ze zijn wezenlijk.

Want wat gebeurt er na zo’n rapport? Juist, de verantwoordelijke minister Van Veldhoven kondigde aan dat er ‘gemêleerde wijken’ moeten komen: sociale woningbouw wordt afgebroken en maakt plaats voor duurdere nieuwbouw. Onderzoek wijst uit dat het mengen van arm en rijk de armen niet per se voorruit helpt. Kwetsbare buurtbewoners hebben juist baat bij goede voorzieningen, sterke wijkteams en sociale netwerken van steun, veelal afkomstig van anderen in vergelijkbare situaties. Gedwongen verhuizingen om de wijk statistisch op te krikken maken die verbanden juist stuk en de gedroomde sociale relaties tussen rijk en arm in een gemengde wijk zijn volgens mij zelden aangetroffen. Laten we hun problemen serieus nemen en investeren in de voorzieningen die deze groep nodig heeft in plaats van hen weg te moffelen in een opgepoetste statistiek.

Wekelijks schrijft Sandra een column in het AD, die ook hier is te lezen.

Delen

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs