Mensenrechten: hoe een bank uitbuiting kan tegengaan

60 seconds: Mensenrechten Bekijk de video

Aan best veel (goedkope) producten in Europese winkels zit een luchtje. Ze zijn bijvoorbeeld geproduceerd in fabrieken waar kinderen werken. Of de fabrikant betaalt zijn medewerkers geen eerlijk loon, of stelt ze bloot aan onveilige arbeidsomstandigheden. Net als jij wil ABN AMRO daar verandering in brengen. Lees hier hoe wij dat doen, en hoe jij zelf kunt checken of jouw producten niet door kinderarbeid of slavernij tot stand gekomen zijn.

Betekenis mensenrechten

De basis voor mensenrechten vormt de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Die werd in 1948 aangenomen door de Verenigde Naties. De Verklaring bestaat uit dertig artikelen over de grondrechten van ieder mens. Het eerste artikel stelt dat ieder mens gelijkwaardig is. Andere bekende artikelen gaan over het recht op onderwijs, vrije meningsuiting en een eerlijk proces. En over de onrechtmatigheid van marteling en slavernij. De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens is strikt genomen juridisch niet bindend. Daarom zijn de dertig artikelen in verschillende verdragen geconcretiseerd, zoals bijvoorbeeld het Kinderrechtenverdrag.

Slavernij, kinderarbeid: zulke dingen gebeuren toch niet in Nederland?

In Nederland geldt strenge wetgeving, maar toch komen zaken als arbeidsuitbuiting voor. Ook komen Nederlanders indirect bijna elke dag in aanraking met mensenrechtenschendingen in andere landen. Bijvoorbeeld in de supermarkt of de kledingboetiek. Uit onderzoek blijkt dat alle supermarkten producten verkopen waarin uitbuiting zit verstopt. Ook kleding heeft geen goede reputatie, omdat er in kledingfabrieken in het buitenland soms sprake is van kinderarbeid en slechte arbeidsomstandigheden. Diverse personen in de productieketen van textiel krijgen structureel te weinig betaald: denk aan de katoenboer, de katoenplukker, de textielverver, de textielsnijder, de naaister, de magazijnmedewerker, de transporteur. Importeurs onderhandelen de prijzen met de productieketen zo scherp dat er behalve op lonen ook bespaard moet worden op veilige werkomststandigheden en milieuvriendelijke productiemethoden. Over de misstanden in de productieketen van een spijkerbroek, lees je meer ons rapport 'De verborgen kosten van een spijkerbroek'.

Dat is toch verschrikkelijk. Daar moeten we toch iets aan doen?

Als bank zetten we ons daarvoor in. In ons Human Rights Statement staat wat we verwachten van onze klanten en andere bedrijven met wie we samenwerken. In sectoren en landen waar de risico’s op mensenrechtenschendingen hoog zijn, controleren we onze klanten actief. We moedigen onze klanten aan tot verbetering. Wanneer bedrijven daar niet toe bereid zijn, doen we geen zaken. ABN AMRO was in 2016 de eerste financiële instelling ter wereld die een mensenrechtenrapport publiceerde op basis van de nieuwe Guiding Principles on Business and Human Rights van de VN. Dat rapporteren doen we sindsdien iedere twee jaar.

Koop Fairtrade producten en kleding om mensenrechtenschendingen te voorkomen

Wanneer ABN AMRO een lening verstrekt, letten we goed op of onze klanten mensenrechten wel of niet serieus neemt. Dat kun je zelf ook doen, bijvoorbeeld bij de aankoop van nieuwe kleding of in de supermarkt. Dat is overigens nog niet zo makkelijk. Keurmerken speciaal voor mensenrechten bestaan niet. Het respecteren van mensenrechten maakt wel onderdeel uit van sommige duurzaamheidskeurmerken, zoals Fairtrade. Op de website keurmerken.milieucentraal.nl kun je zelf onderzoeken bij welke keurmerken mensenrechten een cruciale factor zijn. Dat is overigens bij iedere productcategorie weer anders. Ook zijn er veel bedrijven die actief de strijd aangaan met bijvoorbeeld kinderarbeid. Denk aan Tony's Chocolonely en Fairphone.

Zien wat wij nog meer doen om een duurzame, betere wereld te creëren?

Kijk dan op onze pagina over verduurzamen

Jan Raes

Jan Raes

Sustainability Advisor

Jan.Raes@nl.abnamro.com +31 (0)20 383 1753