Bedrijfsmatig de wereld verbeteren doe je zó

Sociale ondernemingen willen de wereld verbeteren. Winst maken is dus geen doel, maar een middel om die idealistische missie mogelijk te maken. Steun aan sociale ondernemingen – zowel financieel als inhoudelijk – behoort tot een van de aandachtsgebieden van ABN AMRO. Lees hier hoe we dat aanpakken. En wat jij zelf kunt doen om sociale ondernemingen te helpen.

Sociaal ondernemerschap, wat is dat precies?

Een sociale onderneming heeft een maatschappelijke missie. Geld verdienen is dus nooit het hoofddoel. Maar winst maken is wel noodzakelijk, anders is het snel gedaan met de sociale onderneming en de mooie maatschappelijke doelen. Sociale ondernemingen staan ook wel bekend onder de Engelse term ervoor: social enterprises. In Nederland is het fenomeen relatief nieuw. In landen als het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Italië werd er ruim twee decennia geleden al mee geëxperimenteerd. De doelstellingen van sociale ondernemingen liggen vaak op het terrein van mens, milieu en klimaat.

Een bekend voorbeeld van een sociale onderneming in Nederland is Tony’s Chocolonely, met als missie ‘100% slaafvrije chocola’. Maar er zijn er veel meer, naar schatting ruim vijfduizend in heel Nederland. Dat de schatting wat ruw is, komt omdat de definitie van een sociale onderneming niet eenduidig is. In Nederland is er ook geen aparte rechtsvorm voor een sociale onderneming, een apart type BV bijvoorbeeld. In sommige andere Europese landen zoals Frankrijk, België en het Verenigd Koninkrijk bestaat die aparte rechtsvorm wel. In het laatste land heeft een sociale onderneming de rechtsvorm CIC (Community Interest Company).

Hoe steunt ABN AMRO sociaal ondernemerschap?

Sociaal ondernemen is een van de focuspunten op duurzaamheidsgebied van de bank - naast circulaire economie, klimaatverandering en mensenrechten. ABN AMRO ondersteunt sociaal ondernemers zowel financieel als inhoudelijk. Financieel, omdat het aantrekken van kapitaal volgens veel sociaal ondernemers hun grootste zorg is, zo blijkt uit onderzoek. En inhoudelijk, omdat volgens sommige deskundigen vooral een goede bedrijfsvoering voor veel sociaal ondernemers de grootste uitdaging is ‘Je kunt pas echt betekenisvol zijn als je onderneming winst maakt’, zegt hoogleraar Sociaal Ondernemerschap Harry Hummels in dit interview. Zijn leerstoel aan de Universiteit Utrecht is mede mogelijk gemaakt door ABN AMRO en Tony’s Chocolonely.

De bank heeft een pool van medewerkers die als coach optreden voor sociaal ondernemers. Dat ondersteunen doen we indirect ook als founding partner van Social Enterprise NL, het landelijke platform voor sociale ondernemingen. Via Social Enterprise NL organiseren we bijvoorbeeld workshops om financiering voor sociale ondernemingen te bespreken.

We hebben een betaalpakket voor sociaal ondernemers. Hiermee blijft de zakelijke en privé-administratie gescheiden. Met het ABN AMRO Social Impact Fonds investeren we in ondernemingen waarvan het businessmodel gericht is op échte maatschappelijke veranderingen. En via ABN AMRO Informal Investment Services brengen we sociale ondernemingen in contact met informal investors, investeerders met een ondernemers- of bestuurdersachtergrond. Verder investeren we in Social Impact Bonds, obligaties waarbij privaat geld wordt ingezet om maatschappelijke vraagstukken op te lossen.

Jij zelf kunt ook helpen door producten van sociale ondernemingen te kopen. ‘Afwijkende’ groente en fruit van Kromkommer bijvoorbeeld. Koop een verrassend cadeau in de duurzame cadeauwinkel WAAR of bestel een beebox met biologische versproducten die bij jou thuis wordt bezorgd.

Wordt de wereld echt beter door sociale ondernemingen?

Ja. Sociaal ondernemerschap is hot. Het aantal sociale ondernemingen groeit snel. Minstens zo belangrijk: aangestoken door sociale ondernemingen profileren ook steeds meer grote bedrijven zich maatschappelijk in hun producten- en dienstenaanbod. De Nederlandse overheid blijft nog wel een beetje achter, constateerde de Oeso in een rapport in 2019. Daarom gaat Nederland nu de haalbaarheid verkennen van een speciale rechtsvorm voor sociale ondernemingen.