True price: wat is de werkelijke kostprijs van jouw aankopen?

True price: dit kosten jouw aankopen écht Bekijk de video

Hoe kunnen ze het voor zo’n laag bedrag produceren? Dat vraag jij je vast ook wel eens af als je door supermarkt of warenhuis loopt. Als de prijs op het zicht te laag lijkt, dan is dat soms ook echt het geval. Dat komt omdat vaak verborgen kosten zoals milieuschade, CO2-uitstoot, lage lonen of in het slechtste geval kinderarbeid niet meegenomen zijn in de prijs. Die onbetaalde rekening wordt in deze gevallen bij de lokale samenleving of de volgende generatie neergelegd. Neem je zulke verborgen kosten wel mee in de prijsberekening, dan spreek je van de ‘true cost accounting’ of de ‘true price’. Die echte prijs ligt meestal een stuk hoger. In de praktijk is de true price dus een schaduwprijs, om vast te kunnen stellen welk deel van de echte prijs niet echt betaald wordt. We kunnen gerust spreken van verborgen kosten, die uit te splitsen zijn in milieu- en sociale kosten.

Zitten er echt zo veel verborgen kosten aan mijn spullen?

Bij de productie van kleding, mede door de katoenteelt en het verven van textiel, raakt bijvoorbeeld het oppervlaktewater regelmatig vervuild door giftige stoffen. Ook zijn er veel verborgen sociale kosten. Werknemers werken bijvoorbeeld onder gevaarlijke omstandigheden, ze krijgen te weinig betaald om een menswaardig bestaan op te bouwen, het zogenaamde leefbaar loon en er is soms sprake van moderne slavernij. Dan is het niet gek dat je voor een paar euro een nieuw katoenen T-shirt met een meerkleurige opdruk kunt kopen.

Geldt voor alle spullen dat hun ‘true price’ eigenlijk hoger ligt?

Dat hoeft niet, de true price van een product kan in theorie ook lager liggen dan wat je er aan de kassa voor betaalt. Want een product kan de maatschappij ook meer voordeel opleveren, dan wat het kost. Zo leidt het eten van voldoende groente en fruit tot gezondere en meer productieve burgers. Maar toegegeven, meestal zijn er verborgen kósten in het spel die niet betaald worden. Hoeveel, dat scheelt enorm per product. 

ABN AMRO Rapport: True cost accounting in de landbouw

Adviesbureau Soil & More Impacts heeft eens uitgerekend wat de verborgen kosten zijn van de gewone versus biologische teelt. Die extra verborgen kosten waren hoger per hectare voor gewone landbouw dan voor biologische landbouw. Met andere woorden: biologische producten zijn in de winkel weliswaar duurder, maar hun true price kan wel eens lager liggen dan van niet-biologische producten, omdat er minder verborgen kosten inzitten.

Hoe bereken je de true price van producten?

Dat lijkt misschien lastiger dan het is. ABN AMRO in samenwerking met het Impact Institute in detail uitgerekend wat de true price van spijkerbroeken is in een typische productieketen. Daarbij gaat het Impact Institute er onder meer vanuit van uit dat de verborgen kosten van watervervuiling overeen komen met de kosten om dat vervuilde oppervlaktewater weer te reinigen. Voor CO2-uitstoot geldt hetzelfde: wat kost het om die CO2 weer uit de lucht te halen? En onderbetaalde werknemers: wat hadden ze moeten verdienen om een menswaardig bestaan te kunnen leiden? En welke kosten zijn er gemoeid om intimidatie op de werkvloer in te dammen. Deze diverse verborgen kosten worden dan per spijkerbroek uitgerekend. De true price of de verborgen kosten per spijkerbroek liggen op basis van deze berekeningen dan gemiddeld 33 euro hoger dan de huidige inkoopprijs van een retailer.

Dus bijna alles wordt veel duurder als we de true price gaan betalen?

In een duurzame wereld is de winkelprijs gelijk aan de true price. Daarmee hebben producten geen negatieve effecten meer op de aarde en de mensheid. Maar dat betekent niet dat de prijzen in zo’n duurzame wereld véél hoger liggen. Althans niet voor de maatschappij als geheel. Voorkomen is namelijk vaak een stuk goedkoper dan genezen. Voorkomen dat CO2 de lucht ingaat kost minder dan het er weer uithalen. Het gebruiken van gerecyclede materialen zou uiteindelijk goedkoper moeten zijn. En de veiligheid in fabrieken vergroten is goedkoper dan de maatschappelijke kosten voor werknemers die door een ongeluk levenslang niet meer kunnen werken. Daarnaast zijn de marges in de tussenhandel nu veelal erg hoog en aan de andere kant verhoogt het betalen van een leefbaar loon de commerciële prijs.

Wat doet ABN AMRO hieraan, naast het schrijven van rapporten over duurzaamheid?

Om te beginnen willen we klanten inzicht geven in de methodiek van true pricing om als sturingsinstrument te gebruiken en zo de noodzakelijke verbeteringen in hun eigen keten te kunnen aanbrengen. Consumenten willen we inzicht geven in de aanwezigheid van mogelijke verborgen kosten bij de aankoop van een product zodat ze weloverwogen keuzes kunnen maken. Het Impact Institute is daarbij een belangrijke strategische partner van de bank. 

Als eerste bank ter wereld heeft ABN AMRO bovendien naast het Jaarverslag over 2018 ook een Impact Report gepubliceerd. Met hulp van het Impact Institute hebben we daarin zo goed mogelijk geprobeerd de kosten en baten van ons eigen bankbedrijf voor de samenleving op een rijtje te zetten. Dat willen we ook dit jaar gaan doen, en op een steeds betere manier om verbeteringen te kunnen realiseren.

Meer lezen?

Jan Raes

Jan Raes

Sustainability Advisor

Jan.Raes@nl.abnamro.com +31 (0)20 383 1753