De wereld om ons heen

Maatschappelijke en economische factoren zijn van invloed op de bank. Denk aan ontwikkelingen zoals nieuwe wet- en regelgeving, het toegenomen gebruik van digitale technologieën of de volatiele marktomstandigheden. Het vertrouwen in banken is – vooral in Nederland – nog niet hersteld. Deze factoren beïnvloeden niet alleen onze activiteiten en resultaten, maar ook ons vermogen om voor onze stakeholders en de samenleving op de lange termijn waarde te creëren.

Economische groei

De groei van de Nederlandse economie hield in het afgelopen jaar aan en kwam uit op 2,5%, vergeleken met iets minder dan 2% voor de hele eurozone. De woningmarkt ontwikkelde zich sterk. Tegelijk was er sprake van krapte omdat het aanbod van huizen achterbleef bij de aanhoudend grote vraag naar (koop)woningen.

Economische groei is voor de bank positief – vooral voor onze financieringsactiviteiten. Maar kijken we naar 2019, dan zien we tekenen dat de groei van de wereldeconomie vertraagt. Het vertrouwen neemt af en de handel en industriële productie krimpen. Ook de beurzen leverden in het vierde kwartaal van 2018 flink in. En in Europa maakt men zich zorgen over de begrotingsperikelen in Italië en het geplande vertrek uit de Europese Unie van het Verenigd Koninkrijk.

Lage rente

De rentetarieven zijn nog altijd historisch laag. Sinds maart 2016 is de depositorente, de officiële rente van de Europese Centrale Bank, op -0,4% blijven steken. Dit is van grote invloed op onze resultaten. Het ECB-tarief geldt als basis voor de andere rentetarieven en betekent in feite een lagere rente op hypotheken en leningen. En dus voor de bank lagere marges en een geringere winstgevendheid.

Nieuwe technologieën

Met de opkomst van digitale technologieën verwachten klanten snelle, vlekkeloze dienstverlening. Daarom zijn we onze eigen producten, processen en distributie opnieuw aan het ontwerpen. Verder besteden we meer aandacht aan de beveiliging van gegevens en de bescherming van de privacy van onze klanten.

Tegelijkertijd zijn er door de digitale technologie minder bankkantoren nodig. We hebben de afgelopen vijf jaar meer dan 220 kantoren in Nederland gesloten. Technologie betekent meer efficiency en kansen voor nieuwe producten en diensten, maar ook meer concurrentie, vooral van techbedrijven en ‘online-only’ banken. In veel gevallen maken nieuwe technologieën rechtstreekse transacties tussen producent en consument mogelijk, zonder de tussenkomst van een bank en zonder bankkosten. Dit kan de traditionele rol van banken als financiële tussenpersoon op termijn aantasten.

Verwachtingen van de samenleving

De verwachtingen van de samenleving verschuiven. Het klimaatakkoord van Parijs uit 2015 roept het bedrijfsleven op om zijn rol te pakken om klimaatverandering tegen te gaan. Winst maken is niet meer genoeg – de samenleving verwacht van bedrijven dat ze zich ook inzetten voor maatschappelijke en milieuvraagstukken. Er is vooral voor financiële dienstverleners een rol weggelegd. Zo kunnen ze de middelen mobiliseren om de transitie naar een duurzamere economie te helpen versnellen en de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties te ondersteunen.

Wet- en regelgeving

De afgelopen jaren zijn er in de financiële dienstverlening veel nieuwe regels en wetten bijgekomen. De consument en de belegger moesten volgens de toezichthouders beter worden beschermd. Datzelfde gold voor de stabiliteit van het financiële stelsel op de lange termijn. Onder andere via Basel IV kregen we met nieuwe kapitaaleisen te maken. Er kwam een nieuwe verordening gegevensbescherming, naast strengere regels over de financiële verslaglegging en het gebruik van interne risicomodellen. Op het gebied van duurzaamheid zijn de richtlijnen van de Task Force on Climate-Related Financial Disclosures (TCFD) over klimaatinformatie ingevoerd. En dan ligt er ook nog het recente actieplan van de EU over duurzaam financieren. Beide hebben een groenere en duurzamere economie in de EU tot doel.

Nieuwe wet- en regelgeving betekent vaak ook extra kosten. In veel gevallen moeten we onze interne systemen en processen aanpassen. Gebeurt dat goed, dan betekenen nieuwe regels ook meer transparantie en consumentenvertrouwen.

Voor ABN AMRO liggen er ook kansen op gebieden als online boekhouden, prognoses van de kasstromen en risicobeheer: de toepassing van nieuwe technologieën, samenwerking met externe partners en optimale benutting van de nieuwe regels, bijvoorbeeld door klanten extra diensten aan te bieden die eerder niet mogelijk waren.

  • Basel IV leidt tot hogere totale kapitaaleisen voor Europese banken, dus ook voor ABN AMRO. Het doel van Basel IV is om het vertrouwen in de bankensector te versterken.
  • IFRS9 trad begin 2018 in werking. Met die nieuwe standaard zijn de regels voor activa en kredietvoorzieningen de facto op de schop gegaan. In de praktijk kan dat meer volatiliteit betekenen voor de kredietvoorzieningen die we als onderdeel van onze financiële resultaten rapporteren.
  • De Europese Centrale Bank evalueert op dit moment het interne model van de banken. Die evaluatie, de 'targeted review of internal models' (TRIM), betreft banken in de hele eurozone. Komen in de TRIM onregelmatigheden aan het licht, dan moeten we mogelijk onze risico- en kredietmodellen aanpassen.
  • MiFID II scherpt de bescherming van consument en belegger nog verder aan. Die richtlijn voor financiële instrumenten moet leiden tot transparantere en efficiëntere financiële markten in Europa. ABN AMRO heeft voor de naleving al diverse processen en IT-systemen geactualiseerd.