Interview met onze CEO

2019 was voor ABN AMRO een bewogen jaar. Maar ook een jaar waarin de bank op diverse fronten vorderingen boekte. CEO Kees van Dijkhuizen vertelt over de activiteiten op het gebied van de opsporing van financiële criminaliteit, over digitalisering, over de lage rente, en over de pioniersrol van de bank op het gebied van verduurzaming.

Onze purpose ‘Banking for better, for generations to come’ en onze duurzaamheidsstrategie kunnen op brede steun rekenen. Kees van Dijkhuizen Chief Executive Officer ABN AMRO

Kees, hoe kijk je terug op 2019?

“We kijken financieel terug op een goed jaar, ondanks de huidige lastige lagerenteomgeving. We hebben een rendement op eigen vermogen gerealiseerd van 10% en onze Basel IV kapitaalpositie versterkt naar meer dan 14%. Maar de ontwikkeling van de koers van het aandeel was teleurstellend. Dat had ook te maken met de zorgen van beleggers over de lage rente en het onderzoek van het Openbaar Ministerie. We nemen de zorgen van beleggers heel serieus. We hebben al stevige maatregelen genomen. Zo hebben we bijvoorbeeld bekendgemaakt dat we in Nederland negatieve rente in rekening gaan brengen aan klanten met deposito’s boven de EUR 2,5 miljoen. En we hebben nu een uitgebreid programma gericht op het bouwen van een toekomstbestendige organisatie die goed is toegerust om financiële criminaliteit op te sporen. Onze kapitaalpositie is sterk en ons kostenbesparingsprogramma werpt zijn vruchten af. We staan er al met al goed voor en zijn in staat om de huidige uitdagingen het hoofd te bieden."

Wat waren volgens jou de belangrijkse hoogtepunten en dieptepunten?

"Zowel onze purpose ‘Banking for better, for generations to come’ als onze duurzaamheidsstrategie kunnen op brede steun rekenen. Maar liefst 92% van onze mensen zetten zich graag in voor een duurzame bank. Een dieptepunt in 2019 was dat we moesten melden dat het Openbaar Ministerie een onderzoek naar ons had ingesteld. Men wil weten of wij de witwasregels wel streng genoeg hebben toegepast.”

Van banken wordt een belangrijke maatschappelijke rol verwacht. Wat zijn jouw ideeën daarover?

“Ik heb regelmatig te maken met mensen die willen weten waarom een bank verantwoordelijk zou moeten zijn voor iets dat normaal gesproken de taak is van de overheid. Mijn reactie is dan altijd dat we als poortwachter financiële criminaliteit willen voorkomen. Criminaliteit komt overal voor en banken worden daar soms voor misbruikt. Onze klanten vertrouwen ons hun geld toe, dus we doen er alles aan om die financiële transacties ook veilig te houden. ABN AMRO heeft in 2019 intensiever samengewerkt met andere banken, met de politie, het Openbaar Ministerie, de FIOD en de FIU. Er is regelmatig met diverse kabinetsleden over het onderwerp gesproken, waaronder de premier, de minister van Financiën en de minister van Justitie en Veiligheid. Een van de uitkomsten van dat overleg is dat banken nu mogen samenwerken bij de bewaking van financiële transacties. Banken willen over criminelen informatie kunnen uitwisselen. Op dit moment worden de privacyaspecten daarvan onderzocht. Verder willen we de maatschappij veilig houden als het om contant geld gaat. ABN AMRO heeft het afgelopen jaar heel snel 380 geldautomaten tijdelijk gesloten om slachtoffers bij gewelddadige plofkraken te voorkomen. Dat was een lastig besluit, maar we staan daar nog steeds achter. Verder hebben we in 2019 als eerste bank in Nederland aangekondigd dat we geen negatieve rente in rekening zouden brengen aan klanten met een spaartegoed onder de EUR 100.000. Ook dat is een voorbeeld van ‘Banking for better’.”

Welke dilemma’s heeft het Executive Committee (ExCo) in 2019 zoal met de Raad van Commissarissen (RvC) besproken?

“We hebben natuurlijk uitgebreid over het onderzoek van het Openbaar Ministerie gesproken. En we hebben ook met de RvC ideeën uitgewisseld over de manier waarop de bank in een wereld van lage rentes (negatieve rente volgens sommigen) relevant kan blijven. Over de feitelijke samenwerking tussen het ExCo en de RvC is ook nagedacht. Heel intensief zelfs tijdens een gezamenlijke reis naar New York, waar we ons onder andere hebben gebogen over innovatie in de sector. In New York hebben we verder een bezoek gebracht aan ons kantoor in het financiële centrum en hebben we persoonlijke gesprekken gevoerd met onderzoekers van Columbia University, met diverse FinTech’s, met McKinsey en met verschillende banken, waaronder Wells Fargo en Goldman Sachs.”

‘Accelerating the sustainability shift’ is het thema van het jaarverslag. Hoe draagt ABN AMRO daaraan bij?

“Duurzaamheid is het kloppende hart van onze strategie. Met een balanstotaal van bijna EUR 400 miljard kan de bank echt het verschil maken. En dus hebben we een verantwoordelijkheid om de wereld beter te helpen maken. Zo hebben we vorig jaar de Duurzaam Wonen Hypotheek geïntroduceerd. En is de duurzame beleggingsportefeuille van Private Banking binnen krap twee jaar verdubbeld. Meer dan de helft van de nieuwe beleggers kiest nu voor groen. In 2019 heeft ABN AMRO de Principles for Responsible Banking van de Verenigde Naties ondertekend, samen met nog 129 andere internationale banken. De ondertekenaars, die samen een derde van het balanstotaal van alle banken in de wereld vertegenwoordigen, hebben toegezegd dat ze de bedrijfsstrategie zullen afstemmen op de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties en op het klimaatakkoord van Parijs. ABN AMRO probeert daarnaast lastiger sectoren (zoals palmolie en energie) zover te krijgen dat ze de goede weg inslaan. Weigert een onderneming om mee te werken, dan kunnen we in het ergste geval de relatie beëindigen. Verder zijn we een pionier op het gebied van koolstofboekhouding (carbon accounting), een methode voor het meten van de CO2-uitstoot van leningen en investeringen. Hoe meer financiële instellingen zich daarbij aansluiten, hoe beter. Ook Amerikaanse banken tonen inmiddels interesse.”

De financiële sector wordt steeds digitaler. Wat vindt de klant daarvan?

“ABN AMRO wil ook bij de digitalisering vooroplopen. Onze klanten waarderen dat. De ontwikkelingen gaan nog sneller dan we een paar jaar geleden al verwachtten. Twee derde van onze hypotheekgesprekken doen we via beeldbankieren, soms ’s avonds, soms in het weekend. Klanten die van die dienst gebruikmaken, zijn er erg tevreden over. Verder helpt telewerken om de efficiëntie te verhogen. Ik zal je eerlijk zeggen: we dachten niet dat deze dienstverlening bij Private Banking snel zou aanslaan, maar ruim 20% van de adviesgesprekken verloopt nu al via beeldbankieren. En natuurlijk verliezen we ook onze kwetsbaardere klanten niet uit het oog; die krijgen een financiële coach toegewezen.”

Is er ruimte voor groei?

“Van onze bedrijfsactiviteiten is 80% gebaseerd in Nederland, een gezonde markt. Ons aandeel van de Nederlandse hypotheekmarkt is in 2019 gegroeid. Maar onze klanten lossen ook vervroegd af. Vanwege de lage rente. Dus is het zaak om ook in andere klantsegmenten te groeien, zoals de kredietverlening aan het mkb. In het buitenland moeten de rendementen eerst beter worden voordat we daar verdere groei kunnen nastreven.”

De wereld is veranderd sinds onze Investor Day van 2018. Wat zijn de ontwikkelingen op het gebied van dividend, onze doelstellingen en kosten?

“Eind 2018 dacht iedereen nog dat de rente zou gaan stijgen. In plaats daarvan ging die nog verder omlaag. In Europa daalde de rente sterk; dat zette onze rentebaten onder druk. Tegelijkertijd besteden we meer aan compliance en aan de opsporing van financiële criminaliteit. Als gevolg daarvan kunnen we onze doelstelling voor de kosten/batenverhouding op de korte termijn niet realiseren. Dat gaat dus wat langer duren. Toch zijn we nog altijd een van de best presterende banken van Europa voor wat betreft rendement en kapitaalpositie.”

Je termijn loopt op 22 april af. Hoe kijk je terug op je tijd als CEO van ABN AMRO?

“ABN AMRO heeft de afgelopen drie jaar goede resultaten gerealiseerd. We hebben enorme stappen gezet met de digitalisering. En we hebben een inspirerende nieuwe purpose en duurzaamheidsstrategie geformuleerd, waar klant én medewerker enthousiast over zijn. Ik kijk daar met plezier op terug. Mijn beoogde opvolger gaat zijn schouders zetten onder ons antiwitwasbeleid en onder nieuwe bedrijfsmodellen in een lagerenteomgeving. Ik heb het volste vertrouwen dat de bank onder zijn leiderschap een zonnige toekomst tegemoet gaat.”