Trends en marktontwikkelingen

Stabiliteit van ons financiële systeem

Een stabiel financieel systeem is belangrijk voor alle stakeholders van de bank, maar ook voor de houdbaarheid van het bedrijfsmodel van banken, waaronder ABN AMRO.   

Om de stabiliteit en sterkte van het financiële stelsel te waarborgen, leggen autoriteiten en toezichthouders een uitgebreid scala aan wet- en regelgeving op aan banken. ABN AMRO betaalt kosten die worden opgelegd om de stabiliteit van het financiële stelsel te ondersteunen: het Nederlandse Depositogarantiestelsel, het Europese Single Resolution Fund en de Nederlandse bankenbelasting. Deze kosten zijn van invloed op het uitgavenniveau, naast de kosten die gepaard gaan met de implementatie van deze wet- en regelgeving.

Regelgevers streven ernaar een evenwicht te vinden tussen het beschermen van de stabiliteit van de financiële markt enerzijds en het bevorderen van innovaties in de financiële dienstensector anderzijds. Innovatieve producten zijn divers, complex en vaak samenwerkingsverbanden tussen meerdere dienstverleners, bijvoorbeeld tussen banken en FinTechs. Regelgevers richten zich ook steeds meer op de bescherming van de klant en productgeschiktheid na de financiële crisis. 

Connectiviteit

Dankzij netwerken zijn mensen in toenemende mate met elkaar verbonden. Dit zorgt voor machtsverschuivingen. Individuen zijn in staat een miljoenenpubliek te bereiken, maar dat doen ze via een handvol platforms zoals Facebook, Google, Twitter, Apple en Youtube. De verschuiving naar een netwerkeconomie heeft de maatschappij veranderd en schudt hele bedrijfsketens op, daarbij gevestigde bedrijven nopend om anders na te denken over klantbetrokkenheid, klantgemak en transparantie.

Consumenten verwachten van financiële instellingen innovatieve oplossingen. Banken kunnen leren van de grote techbedrijven hoe ze succesvol data kunnen ontsluiten en omzet kunnen genereren uit consumentenplatforms. Zij weten ook hoe je klanten digitaal gebruiksgemak kunt bieden. Financiële instellingen zijn goed gepositioneerd voor digitalisering omdat ze beschikken over grote hoeveelheden klantdata. Die moeten ze overzetten naar nieuwe systemen, zonder dat ze daarbij het vertrouwen van de klant verliezen. 

Technische innovatie gaat steeds sneller. Om nieuwe diensten snel bij de klant te krijgen is vaker dan voorheen open innovatie nodig: het bundelen van interne bancaire kennis en externe technologische kennis. Dit schept mogelijkheden voor instellingen die technisch in staat en cultureel bereid zijn om samen te werken. Banken moeten hun kernactiviteiten herdefiniëren om deze verandering te ondersteunen. 

Gemak

We leven in het tijdperk van online winkelen, 24-uursbezorging en streaming entertainment. Het aanschaffen van producten en diensten en het gebruik ervan verplaatst zich naar mobile devices. Smartphonegebruikers zijn gewend aan gebruiksgemak, snelheid, eenvoud en een persoonlijke benadering. Van hun bank verwachten ze online minimaal hetzelfde. Geldzaken moeten transparant en veilig af te handelen zijn. 

Banken digitaliseren hun producten om hun dienstverlening aan de klant te verbeteren. Het startpunt daarbij is niet langer het verbeteren van het product of de dienst, maar het vergroten van de waarde ervan voor de klant. Een succesvolle digitale strategie vergt een grote mate van samenwerking, niet alleen zoals vroeger tussen afdelingen, maar ook tussen bedrijven en zelfs tussen ketens van bedrijven in zogenaamde digitale ecosystemen. 

Omdat klantvertrouwen zo belangrijk is, hebben banken inmiddels veel ervaring opgedaan in het ontwerpen van systemen die de digitale identiteit van een persoon of organisatie kunnen vaststellen. Hier ligt een kans om nieuwe markten aan te boren. Blockchaintechnologie kan een rol spelen in het ontwerpen van nieuwe identiteitssystemen, terwijl deze nieuwe identiteitssystemen op hun beurt blockchaintoepassingen mogelijk kunnen maken in veel sectoren. 

Disintermediatie

Producenten en consumenten doen steeds vaker rechtstreeks zaken met elkaar. Tussenpartijen hebben het nakijken. Dit proces van disintermediatie vormt een uitdaging voor banken. Nieuwe concurrenten bieden via internet leningen, valutawissels, beleggingsmogelijkheden en financieel advies; rechtstreeks aan de eindklant. De kredietcrisis, die leidde tot een afnemend vertrouwen in traditionele banken, heeft deze trend versneld.  

Disintermediatie vindt niet alleen plaats in de consumentenmarkt maar ook in de zakelijke sector, waar grote en kleine bedrijven op zoek gaan naar financieringsvormen buiten de traditionele banklening om, zoals obligaties, leasing en factoring. Nieuwe technologieën als blockchain maken het binnenkort mogelijk om de rol van de bank weg te snijden uit clearing en grondstoffenhandel.     

De nieuwe EU-betaaldienstenrichtlijn PSD II stelt banken vanaf 2018 verplicht om, als de klant toestemming geeft, derden toegang tot de betaalrekening te geven. Banken kunnen dan een equivalent worden van Android of iOS; een dienstverlener op het gebied van betalingen en informatie, maar in een open markt concurrerend met third party developers. 

Verantwoordelijk zakendoen

We leven in een verbonden maatschappij waarin ethische waarden en verantwoord handelen door steeds meer mensen worden onderschreven. In antwoord hierop hebben overheden en toezichthouders een grote hoeveelheid bindende en niet-bindende regels opgesteld voor onderwerpen als milieubescherming, mensenrechten, corruptie, belastingethiek, beloningen en personeelsbeleid. 

Dit geldt ook voor financiële instellingen. Als bemiddelaar in de vraag naar en aanbod van geld verkeren banken in een unieke positie om bij te dragen aan een betere samenleving. Om bijvoorbeeld de opwarming van de aarde te beperken tot 2ºC, zijn aanzienlijke investeringen nodig. Met hun leningen en investeringen kunnen banken duurzame activiteiten stimuleren en acties die het klimaat of mensen schaden juist ontmoedigen. 

Duurzaam zakendoen is voor banken ook zakelijk gezien verstandig.  Maar zonder risico’s is het niet. De samenleving kijkt kritisch naar de nieuwe maatschappelijke rol van banken, dus moeten ze van onbesproken gedrag zijn en dit op een controleerbare manier rapporteren. Banken willen daarnaast dat klanten het juiste doen. Ook uit eigenbelang. Een bank die hypotheken verstrekt aan eigenaren van energieverslindende huizen, loopt een risico dat zijn onderpand straks minder waard wordt.