Landelijke SIB investeert in leven buiten de tralies

Blog -

Social Impact Bond puzzel met logos

Eerder dit jaar bezocht ik de gevangenis van Lelystad. Door de hoge muren, hekken en tralies volledig afgesloten van de buitenwereld. Voor een vrij man als ik is het moeilijk voor te stellen hoe het is om in deze gesloten wereld te leven. Een wereld met eigen mores en ritmes, waar je dagschema volledig voor jou is bepaald.

Jaarlijks staan duizenden gevangenen voor de uitdaging om hun leven weer op orde te krijgen. Ruben Koekoek Ruben Koekoek Manager Social Impact Bonds

Dat staat in schril contrast met het leven buiten de tralies. Voor bijna alle gevangenen komt de dag dat ze vrijkomen; slechts een aantal bewoners heeft levenslang. Stel je voor: de poorten gaan open en met een paar persoonlijke bezittingen in de hand stap je de vrije wereld in.

Een cruciaal moment voor gedetineerde en maatschappij. Als gedetineerde heb je vaak geen baan meer, geen woonadres en weinig sociale contacten. De vraag is wie je dan opvangt. Zijn dat mensen die het beste met je voorhebben, die je steunen om je leven op de rails te krijgen en eerlijk je brood te verdienen? Of val je terug op je oude vrienden in een criminele omgeving?

Voorgoed op vrije voeten

Jaarlijks staan duizenden gevangenen voor de uitdaging om hun leven weer op orde te krijgen. Zonder succesvolle re-integratie bestaat de kans dat ze weer de criminaliteit ingaan. Ook maken ex-gedetineerden relatief veel gebruik van uitkeringen. Kunnen we dit voorkomen, dan scheelt dat de maatschappij veel geld en creëren we een veiligere samenleving.

Zowel gemeenten als het Ministerie van Veiligheid en Justitie zijn hier al actief mee bezig. Bijvoorbeeld via reclassering of subsidies aan maatschappelijke organisaties. Voor het eerst gaan we ex-gedetineerden nu begeleiden met een programma dat is gefinancierd met een Social Impact Bond (SIB). Het is de eerste keer dat een SIB op landelijk niveau wordt ingezet.

SIB’s: investeren in een ander

Een Social Impact Bond (SIB) is een contract waarbij private investeerders betalen om een maatschappelijk vraagstuk op te lossen. Of de investeerder zijn geld terugkrijgt en rendement ontvangt, hangt af van het succes van het project. Op dit moment zijn er in Nederland vijf SIB’s actief, waarvan ABN AMRO er drie heeft gefinancierd.

Eerste landelijke SIB helpt gedetineerden aan werk

Deze keer betalen Start Foundation, het Oranje Fonds en het ABN AMRO Social Impact Fund samen €1,2 miljoen voor een begeleidingstraject van 150 gedetineerden: Workwise Direct. Al in de gevangenis worden de deelnemers benaderd. Ze krijgen hulp bij het vinden én behouden van een baan, zodat ze een solide basis hebben voor een leven buiten de criminaliteit.

Daarnaast krijgen ze steun op allerlei andere vlakken, zoals schuldhulpverlening en de zoektocht naar woonruimte. Ook kunnen ze praktische begeleiding krijgen van vrijwilligers (‘maatjes’). Het project wordt uitgevoerd door Stichting 180, Stichting Exodus en USG Restart, organisaties die ervaring hebben met de begeleiding van ex-gedetineerden in de maatschappij.

We volgen de ex-gedetineerden in het traject twee jaar lang, en vergelijken ze met een controlegroep die het programma niet krijgt aangeboden. De bedoeling is dat de gerealiseerde besparingen hoger zijn dan de kosten van het project. Als de overheid inderdaad minder geld kwijt is aan uitkeringen en kosten door delicten, dan worden de investeerders uitbetaald met een maximaal jaarlijks rendement van tien procent. Is de interventie niet succesvol, dan betaalt de overheid niet uit.

In het project verwennen we de ex-gedetineerden niet. Wel geven we ze de keuze om voor een andere weg te kiezen, en stimuleren we ze om weer volledig mee te doen. Maar uiteindelijk moeten ze het zélf waarmaken.

Minimale risico’s, iedereen winst

Het grote voordeel voor het Ministerie van Veiligheid en Justitie is dat ze in deze constructie geen risico draagt. Ze hoeft alleen te betalen als er daadwerkelijk kosten zijn bespaard. Daarnaast dwingt de samenwerking om de effectiviteit van de interventie heel nauwkeurig te meten. Er zijn keiharde resultaatafspraken gemaakt tussen investeerders, uitvoerders en het Ministerie. De onafhankelijke beoordelaar, Panteia, rapporteert elk kwartaal over de voortgang van de gedetineerden. Mocht de interventie niet succesvol verlopen, dan is het mogelijk om bij te sturen of te kijken hoe we gedetineerden in de toekomst effectiever kunnen begeleiden.

Hopelijk leiden de unieke samenwerking tussen de verschillende partijen en de nauwkeurige meetinstrumenten tot steeds betere programma’s, die echt een verschil maken. Mooi dat we als ABN AMRO zo een steentje kunnen bijdragen aan de oplossing van maatschappelijke uitdagingen!

Lees meer over

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Meer blogs