Nederlandse industrie worstelt met daling nieuwe orders
De Nederlandse industrie is het nieuwe jaar zwak begonnen. Voor het eerst in acht maanden tijd daalde het aantal nieuwe orders, hoewel de export licht aantrok. De Nevi Inkoopmanagersindex daalde met een vol punt naar 50,1, wat duidt op minder gunstige omstandigheden.
De binnenlandse vraag naar zowel investeringsgoederen, waaronder machines, als naar halffabricaten daalde. De vraag naar consumentenproducten steeg wel. Ook de export trok licht aan, na een lichte daling in december.
Daarnaast stegen de kosten sterk, in het hoogste tempo sinds tien maanden. Respondenten geven aan dat metalen, kunststoffen en andere grondstoffen duurder werden. Ook transportkosten en loonkosten worden genoemd. Ondernemingen verhoogden ook hun afzetprijzen in hoog tempo, wat suggereert dat ze proberen kostenstijgingen door te berekenen. De enquête is afgenomen voordat werkgevers en vakbonden op dinsdag 27 januari een akkoord bereikten over een nieuwe cao Metaal en Techniek. Afgesproken is dat de lonen twee jaar op rij stijgen met circa 3 procent, in maart 2026 en in maart 2027. De cao geldt voor circa 340.000 werknemers.
Niet alleen de Nederlandse industrie worstelt met zwakke vraag. Zo kampt ook de Duitse industrie met zwakke vraag en overtollige capaciteit. De Duitsers hebben last van de door de Amerikaanse president Trump ingestelde invoerheffingen, hoge energiekosten voor de chemische industrie en moordende concurrentie in de auto-industrie. De voorlopige inkoopmanagersindex van S&P Global voor de Duitse industrie is over januari wel verbeterd, van 47,0 naar 48,7, maar ligt dus nog onder de 50-punten-grens. De productie van de Duitse industrie lijkt in januari zelfs licht te zijn gestegen. Investeringen in infrastructuur en defensie moeten de groei van de Duitse economie in de loop van dit jaar stimuleren.
In Nederland kwam chipmachinefabrikant ASML met goed nieuws. Dankzij sterke vraag naar AI-chips neemt de vraag naar chipmachines snel toe. In 2025 kampten veel Nederlandse toeleveranciers met overtollige voorraden van onderdelen, maar gezien de sterk toenemende vraag naar de geavanceerde EUV-machines moeten deze toeleveranciers in 2026 van de groei van ASML kunnen profiteren. Vooral de elektrotechnische industrie en de metaalproductenindustrie leveren onderdelen voor chipmachines.
Het coalitieakkoord dat D66, VVD en CDA op vrijdag 30 januari presenteerden bevat een aantal verbeteringen voor de industrie. De coalitie wil de subsidieregeling SDE++ tot en met 2032 verlengen met een budget van 8 miljard euro per jaar. Ook wil de coalitie geld uittrekken voor de Indirecte Kostencompensatie (IKC), waar vooral de energie-intensieve industrie van kan profiteren. In de plannen is ook budget om de elektriciteitsprijs voor bedrijven te verlagen, maar pas vanaf 2028. De nieuwe coalitie wil verder de bezuinigingen op het onderwijs van het kabinet Schoof grotendeels terugdraaien. Doordat de coalitie geen meerderheid in zowel de Tweede als in de Eerste Kamer heeft, zal deze steun moeten verwerven bij andere partijen.
De vraag naar bouwmaterialen trekt dit jaar naar verwachting aan, dankzij sterke groei van de woningbouw. Onder andere de staalindustrie, groothandels en metaalbewerkers kunnen van die groei profiteren.