Onze research

De economische impact van een warmer Europa

De zomer van 2026 is tot nu toe uitzonderlijk warm en droog geweest, met natuurbranden die zich over grote delen van Europa hebben verspreid. Recente indicatoren voor landtemperaturen, droogte en natuurbrandactiviteit liggen duidelijk boven de langetermijntrends. Bovendien zijn de economische verliezen door hittegolven, droogte en natuurbranden in de loop der tijd gestaag toegenomen. In deze notitie ramen we de economische verliezen die Europa in de zomer van 2026 heeft geleden. Ook kijken we naar wat deze ontwikkelingen kunnen betekenen voor Nederland. Tot slot onderzoeken we de gevolgen van deze extreme weersomstandigheden voor de energiemarkten.

ESG & Economie - De route van Europa naar energiezekerheid

Door hernieuwbare energiebronnen uit te breiden en tegelijkertijd te investeren in netwerken, opslag en toeleveringsketens, ontstaat een duurzaam en betaalbaar energiesysteem, terwijl de afhankelijkheid van import wordt verminderd. Ondanks de vooruitgang wijzen prognoses op een aanzienlijke kloof tussen het huidige traject en de doelstellingen op hernieuwbaar en energie efficiëntie voor 2030, waardoor de afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen wordt verlengd. De uitbreiding van elektrificatie, gebaseerd op de uitbreiding van hernieuwbare energie, is cruciaal voor het waarborgen van de energiezekerheid van de EU. Het verlagen van de energie-intensiteit en het verbeteren van de efficiëntie ontkoppelen economische groei van energieverbruik, waardoor ook concurrentievermogen wordt versterkt en de blootstelling aan volatiele energiemarkten wordt verminderd. Energie-efficiëntie, innovatie en het hergebruik van grondstoffen maken landen minder afhankelijk van volatiele energiemarkten en import. Het uitbreiden van opslagcapaciteit, raffinaderijen en netinfrastructuur zorgt voor stabiliteit tijdens energiecrises en ondersteunt de transitie naar hernieuwbare energiebronnen. De integratie van grensoverschrijdende energiesystemen, op elkaar afgestemd beleid en samenwerkingsstrategieën versterken de EU veerkracht en verminderen de afhankelijkheid van externe leveranciers.

Macro scenario’s van het Iran conflict

Het conflict tussen de VS, Israël en Iran is inmiddels elf dagen aan de gang. Het geopolitieke risico, gemeten aan de hand van de GPR-index, is gestegen tot niveaus die voor het laatst werden waargenomen rond de invasie van Irak in 2003, en is sindsdien zeer hoog gebleven. Sinds onze eerste publicatie afgelopen maandag is het een achtbaan geweest voor zowel de olie- als de gasmarkt [1]. Gezien de aanhoudende onzekerheid over de duur en de impact van het conflict, hebben we drie scenario's opgesteld waarin we onderzoeken hoe de macro-economische impact zich de komende maanden zou kunnen ontwikkelen, met de nadruk op de VS en de eurozone, en met de implicaties voor de belangrijkste beleidsrentes van de ECB en de Fed. Dit stuk wordt de komende dagen gevolgd door verder onderzoek met updates over hoe deze scenario's van invloed zullen zijn op de obligatie- en valutamarkten.

Hoe een langdurige verstoring van de LNG-aanvoer gasprijzen en inflatie kan opstuwen

ESG & Econnomie - Hernieuwbare energiebronnen op een kruispunt

De kosten voor windenergie op land en zonne-energie zijn de afgelopen tien jaar aanzienlijk gedaald, terwijl die van koolstofafvang (CCS), energie-opslag en waterstof relatief duur zijn gebleven. Netcongestie, productiebeperking en lage prices voor producenten vormen steeds grotere obstakels voor het volledig benutten van hernieuwbare energie. Batterijen helpen om netcongestie te verminderen, om schommelingen in zon- en windproductie op te vangen, om energie op te slaan, en om de stabiliteit en economische haalbaarheid van projecten te verbeteren. Door een overaanbod zijn lithium-ion-batterijprijzen sterk gedaald. Echter zodra de vraag naar batterijen toeneemt en grondstofprijzen stijgen, is het mogelijk dat prijzen weer gaan stijgen. De focus gaat steeds meer van capaciteitsuitbreiding naar systeemintegratie. Dit heeft meer investeringen in opslag, netwerken en flexibele infrastructuur tot gevolg om daarmee een veerkrachtig energiesysteem te realiseren.

Opnieuw vormgeven van gas-, energie- en koolstofmarkten door de energietransitie

Hernieuwbare energiebronnen en hervormingen verzwakken de koppeling tussen gas, koolstof en elektriciteit, waardoor prijsbepalende factoren verschuiven naar langetermijnfactoren zoals hernieuwbare energiebronnen, flexibiliteit en strengere emissieplafonds.

Vooruitzichten voor de energiemarkt 2026 - Overaanbod olie en stabilisatie Europese gasprijs

We verwachten dat Brent-ruwe olie in 2026 gemiddeld USD 55 per vat zal kosten, om tegen het einde van het jaar geleidelijk te dalen tot USD 50 per vat. De TTF-gasprijzen zullen in 2026 naar verwachting gemiddeld EUR 30/MWh bedragen, waarbij de zomerprijzen zullen dalen tot EUR 26/MWh.

ESG & Economie - Evenwicht tussen Europees concurrentievermogen en exportkortingen

In 2026 zal CBAM tarieven opleggen op koolstofemissies op geïmporteerde goederen, met als doel koolstoflekkage te voorkomen en eerlijke concurrentie binnen de EU-markten te waarborgen.

ESG & Economie - Gevolgen en kansen van CBAM

Het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) maakt integraal deel uit van de Green Deal van de EU en is ontworpen om het speelveld voor binnenlandse en buitenlandse producenten gelijk te maken en koolstoflekkage te minimaliseren. Het Omnibus-voorstel van de Europese Commissie biedt vereenvoudigingen om de administratieve lasten te verlichten, zodat de meeste emissies gedekt blijven.

ESG & Economie - Heeft EU ETS-2 invloed op de energierekening van huishoudens?

Het emissiehandelssysteem van de Europese Unie (EU-ETS) is het vlaggenschip van het klimaatbeleid in de EU. Het bestaat sinds 2005 en heeft voornamelijk betrekking op emissies van elektriciteitsopwekking, zware industrie, luchtvaart en sinds kort de internationale scheepvaart. De resterende verbrandingsemissies van het wegvervoer, gebouwen en andere kleine industriesectoren zullen worden aangepakt in een apart systeem, EU-ETS-2 genaamd. EU-ETS-2 zal geleidelijk worden ingevoerd, met een bewakings- en rapportagefase vanaf 2025, en het systeem zal volledig operationeel zijn in 2027. Brandstofleveranciers, in plaats van consumenten, zullen verantwoordelijk zijn voor het rapporteren van hun emissies en het inleveren van emissierechten. Het nieuwe systeem voorziet lagere emissiereductiedoelstellingen van 43% tegen 2030 ten opzichte van de niveaus van 2005, vergeleken met 62% onder EU-ETS-1. Het systeem zal betrekking hebben op de belangrijkste brandstoffen zoals aardgas, benzine, diesel, stookolie, vloeibaar petroleumgas (LPG) en steenkool, dat in sommige industriële processen wordt gebruikt. In een eerdere notitie [1] hebben we de belangrijkste aspecten van EU-ETS-2 behandeld, zoals de fase van het proces, de bijbehorende mechanismen en de potentiële dynamiek. Deze analyse wil niet alleen de kanalen belichten via welke ETS-2 gereguleerde bedrijven in sectoren beïnvloedt, maar ook inzicht geven in de verwachte effecten in euro op de energierekening van huishoudens in Nederland.