Onze research

Macro scenario’s van het Iran conflict

Het conflict tussen de VS, Israël en Iran is inmiddels elf dagen aan de gang. Het geopolitieke risico, gemeten aan de hand van de GPR-index, is gestegen tot niveaus die voor het laatst werden waargenomen rond de invasie van Irak in 2003, en is sindsdien zeer hoog gebleven. Sinds onze eerste publicatie afgelopen maandag is het een achtbaan geweest voor zowel de olie- als de gasmarkt [1]. Gezien de aanhoudende onzekerheid over de duur en de impact van het conflict, hebben we drie scenario's opgesteld waarin we onderzoeken hoe de macro-economische impact zich de komende maanden zou kunnen ontwikkelen, met de nadruk op de VS en de eurozone, en met de implicaties voor de belangrijkste beleidsrentes van de ECB en de Fed. Dit stuk wordt de komende dagen gevolgd door verder onderzoek met updates over hoe deze scenario's van invloed zullen zijn op de obligatie- en valutamarkten.

Hoe een langdurige verstoring van de LNG-aanvoer gasprijzen en inflatie kan opstuwen

ESG & Econnomie - Hernieuwbare energiebronnen op een kruispunt

De kosten voor windenergie op land en zonne-energie zijn de afgelopen tien jaar aanzienlijk gedaald, terwijl die van koolstofafvang (CCS), energie-opslag en waterstof relatief duur zijn gebleven. Netcongestie, productiebeperking en lage prices voor producenten vormen steeds grotere obstakels voor het volledig benutten van hernieuwbare energie. Batterijen helpen om netcongestie te verminderen, om schommelingen in zon- en windproductie op te vangen, om energie op te slaan, en om de stabiliteit en economische haalbaarheid van projecten te verbeteren. Door een overaanbod zijn lithium-ion-batterijprijzen sterk gedaald. Echter zodra de vraag naar batterijen toeneemt en grondstofprijzen stijgen, is het mogelijk dat prijzen weer gaan stijgen. De focus gaat steeds meer van capaciteitsuitbreiding naar systeemintegratie. Dit heeft meer investeringen in opslag, netwerken en flexibele infrastructuur tot gevolg om daarmee een veerkrachtig energiesysteem te realiseren.

Opnieuw vormgeven van gas-, energie- en koolstofmarkten door de energietransitie

Hernieuwbare energiebronnen en hervormingen verzwakken de koppeling tussen gas, koolstof en elektriciteit, waardoor prijsbepalende factoren verschuiven naar langetermijnfactoren zoals hernieuwbare energiebronnen, flexibiliteit en strengere emissieplafonds.

Vooruitzichten voor de energiemarkt 2026 - Overaanbod olie en stabilisatie Europese gasprijs

We verwachten dat Brent-ruwe olie in 2026 gemiddeld USD 55 per vat zal kosten, om tegen het einde van het jaar geleidelijk te dalen tot USD 50 per vat. De TTF-gasprijzen zullen in 2026 naar verwachting gemiddeld EUR 30/MWh bedragen, waarbij de zomerprijzen zullen dalen tot EUR 26/MWh.

ESG & Economie - Evenwicht tussen Europees concurrentievermogen en exportkortingen

In 2026 zal CBAM tarieven opleggen op koolstofemissies op geïmporteerde goederen, met als doel koolstoflekkage te voorkomen en eerlijke concurrentie binnen de EU-markten te waarborgen.

ESG & Economie - Gevolgen en kansen van CBAM

Het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) maakt integraal deel uit van de Green Deal van de EU en is ontworpen om het speelveld voor binnenlandse en buitenlandse producenten gelijk te maken en koolstoflekkage te minimaliseren. Het Omnibus-voorstel van de Europese Commissie biedt vereenvoudigingen om de administratieve lasten te verlichten, zodat de meeste emissies gedekt blijven.

ESG & Economie - Heeft EU ETS-2 invloed op de energierekening van huishoudens?

Het emissiehandelssysteem van de Europese Unie (EU-ETS) is het vlaggenschip van het klimaatbeleid in de EU. Het bestaat sinds 2005 en heeft voornamelijk betrekking op emissies van elektriciteitsopwekking, zware industrie, luchtvaart en sinds kort de internationale scheepvaart. De resterende verbrandingsemissies van het wegvervoer, gebouwen en andere kleine industriesectoren zullen worden aangepakt in een apart systeem, EU-ETS-2 genaamd. EU-ETS-2 zal geleidelijk worden ingevoerd, met een bewakings- en rapportagefase vanaf 2025, en het systeem zal volledig operationeel zijn in 2027. Brandstofleveranciers, in plaats van consumenten, zullen verantwoordelijk zijn voor het rapporteren van hun emissies en het inleveren van emissierechten. Het nieuwe systeem voorziet lagere emissiereductiedoelstellingen van 43% tegen 2030 ten opzichte van de niveaus van 2005, vergeleken met 62% onder EU-ETS-1. Het systeem zal betrekking hebben op de belangrijkste brandstoffen zoals aardgas, benzine, diesel, stookolie, vloeibaar petroleumgas (LPG) en steenkool, dat in sommige industriële processen wordt gebruikt. In een eerdere notitie [1] hebben we de belangrijkste aspecten van EU-ETS-2 behandeld, zoals de fase van het proces, de bijbehorende mechanismen en de potentiële dynamiek. Deze analyse wil niet alleen de kanalen belichten via welke ETS-2 gereguleerde bedrijven in sectoren beïnvloedt, maar ook inzicht geven in de verwachte effecten in euro op de energierekening van huishoudens in Nederland.

ESG & Economie - Zijn tarieven VS een katalysator voor energietransitie EU?

De wereld waarin we leven verandert in een snel tempo waarin een decennialang pro-globaliseringsstandpunt op de proef wordt gesteld door de kwetsbaarheid van toeleveringsketens tijdens de COVID-pandemie en de energiecrisis daarna. Bovendien is met binnenlandse uitdagingen en de opkomst van nationalisme, de prioriteit van binnenlandse agenda's in veel landen op de voorgrond getreden. De meest recente ontwikkeling in dit verband zijn de (voorgestelde) nieuwe tarieven die de nieuwe Amerikaanse regering oplegt aan importen van verschillende handelspartners, samen met een terugdraaiing van het klimaatbeleid. Dit zet de deur open voor verschillende scenario's van vergelding en het ontstaan van handelsoorlogen tussen de VS en hun handelspartners (zie onze meest recente macronotities over dit onderwerp (1) en (2)). Deze handelsconflicten kunnen de handelsstromen, groeicijfers en de klimaatneutrale transitietrajecten over de hele wereld beïnvloeden. In deze notitie bekijken we de concepten van vrijhandel en de rol van het internationale bestuursorgaan, de Wereldhandelsorganisatie (WHO). We schetsen ook de belangrijkste kanalen waarlangs een door de VS uitgelokte handelsoorlog het transitieproces in de EU beïnvloedt, waarbij we de nadruk leggen op de belangrijkste effecten op kostenstructuren en toeleveringsketens. We sluiten af met een conclusie. Deze notitie is het eerste deel van een reeks waarin de effecten van handelsoorlogen op de energietransitie worden geanalyseerd.

ESG & Economie - Wat is de rol van groene ammoniak in de koolstofvrijetransitie?

Ammoniak is een zeer giftig kleurloos gas met een duidelijke geur. Het bestaat uit stikstof en waterstof. Ammoniak kan in de bodem ontstaan uit bacteriële processen en uit de afbraak van organisch materiaal. Slechts een zeer klein percentage wordt op deze manier geproduceerd. De meeste ammoniak wordt geproduceerd uit aardgas en lucht. Aardgasmoleculen worden gereduceerd tot koolstof en waterstof. De waterstof wordt vervolgens gezuiverd en gereageerd met de stikstof in de lucht om ammoniak te produceren (Haber-Bosch proces). Dit wordt grijze ammoniak genoemd. Als deze methode wordt gecombineerd met koolstofafvang en -opslag, dan wordt dit blauwe ammoniak genoemd. De productie van elke ton grijze ammoniak draagt bij aan de uitstoot van ongeveer 1,9 ton CO2 (1). De wereldwijde productie van ammoniak is verantwoordelijk voor 1,3% van de energiegerelateerde CO2-uitstoot (2). Volgens het IEA is ammoniak één van de meest emissie-intensieve producten van de zware industrie, bijna twee keer zo emissie-intensief als de productie van ruw staal en vier keer zo emissie-intensief als cement op basis van directe (scope 1) emissies. Een andere manier om ammoniak te maken is door gebruik te maken van groene waterstof en stikstof uit de lucht. Dit wordt groene ammoniak genoemd. Momenteel wordt ongeveer 70% van de ammoniak gebruikt om meststoffen te maken en de rest wordt gebruikt voor een breed scala aan industriële toepassingen, zoals kunststoffen, explosieven en synthetische vezels. Maar ammoniak heeft ook potentieel als groene energiedrager en als opslagmedium. In dit rapport proberen we de vraag te beantwoorden: Wat is de rol van groene ammoniak in de koolstofvrijetransitie?