Moerasbewoner leert buitenland polderen

Nieuwsbericht -

Aanpassen aan veranderende omstandigheden is wat Nederlanders al eeuwenlang doen. In het buitenland zijn ze razendbenieuwd hoe wij dat aanpakken, want in de strijd tegen klimaatverandering zal die eigenschap hard nodig zijn. Vandaar ook dat de Nederlandse klimaatgezant Marcel Beukeboom een graag geziene gast is bij congressen in het buitenland.

Tijdens de week van de Circulaire Economie is Marcel uitgenodigd in Circl. Hij krijgt vaak de vraag wat een klimaatgezant doet. Om zich gelijk maar voor te stellen gebruikt hij deze vraag als introductie. Zo zat hij deze ochtend nog bij het ‘chairman’s breakfast’ van de jaarlijkse conferentie van het Urban Land Institute, waar werd gepraat over het verduurzamen van de stad. Daarna werd hij geïnterviewd door Reuters over wat Nederland doet aan verduurzaming. Vervolgens gelijk door naar Circl waar hij voor een gehoor van bankmedewerkers en ondernemers mocht vertellen wat een klimaatgezant doet. “Nou, dit is wat ik doe als ik in Nederland ben.”

Hij is het boegbeeld van het Nederlandse klimaatbeleid en betrokken bij de uitvoering hiervan. “Mijn job description is eigenlijk het klimaatakkoord van Parijs”, vertelt hij de toehoorders in Circl, om zijn werk verder te duiden. “En jullie als bankiers weten als geen ander dat ‘money talks’. Willen we echt veranderingen, dan moeten we ook geldstromen vergroenen. Anders krijgen we de twee andere belangrijke doelen uit het klimaatakkoord van Parijs -de mondiale temperatuurstijging beperken en het aanpassen aan de al veranderende omstandigheden- ook niet voor elkaar. Daarom besteed ik ook veel tijd op de Zuidas en bij De Nederlandsche Bank, om te praten over het vergroenen van geldstromen, het derde hoofddoel van het akkoord van Parijs.”

Niemand kan het alleen

Na Parijs zijn we in de hoe-dan-fase terechtgekomen, vertelt Marcel. Hij kan het niet alleen, de mensen die het akkoord hebben gemaakt kunnen het niet alleen, niemand kan het alleen. Alle sectoren van de economie die ermee hebben te maken moeten hun schouders eronder zetten. Variërend van defensie tot onderwijs, gezondheidszorg en dus ook de financiële sector. “Want klimaatverandering op zich is helemaal niets,” doceert Marcel. “Je kan het niet vastpakken. We moeten het concreet maken door het te verbinden aan concrete thema’s. En in de financiële sector gaat het dan, zoals gezegd, over het vergroenen van geldstromen, maar ook daar is de concrete vraag hoe dat dan moet gaan gebeuren.”

Hoe dan bijvoorbeeld? Marcel: “Met die investeerders hebben we het vanochtend gehad over de vastgoedsector, want die is verantwoordelijk voor 40 procent van de mondiale uitstoot. In Nederland weten we dat gebouwen honderden jaren kunnen blijven staan. Dus dat betekent dat we niet alles opnieuw kunnen en willen bouwen, maar wel dat we kunnen aanpassen en nadrukkelijk nadenken over heel nieuwe concepten. Daarom vind ik Circl ook zo’n mooi voorbeeld.”

Het gaat Marcel dan natuurlijk om de manier waarop materialen worden gebruikt, maar ook het sociale aspect van Circl spreekt hem enorm aan. “Hier zijn mensen aan het werk geweest die van de nood een deugd hebben gemaakt en elkaar daarover inspireren. Dat is iets wat we steeds meer moeten gaan doen, nu we de grenzen aan de groei nadrukkelijk in beeld krijgen.”

Stukje moeras

Het aanpassingsvermogen van mensen is groot, natuurlijk. Dus aanpassen aan een veranderend klimaat, daar zouden we best eens heel slim in kunnen worden, bevestigt hij. “Maar die kennis ontberen ze nu nog in grote delen van de wereld. Terwijl wij Nederlanders ons al 600 jaar aanpassen in dat stukje moeras waarin we wonen. Het delen van onze kennis kan een concrete bijdrage zijn die Nederland levert aan de rest van de wereld.”

Dat kan bijvoorbeeld later dit jaar, als er tijdens de Climate Adaptation Summit  in Amsterdam, ook over dit doel wordt gesproken. Een maand later is in Glasgow de jaarlijkse klimaattop van de Verenigde Naties om te kijken hoe we met z’n allen verder kunnen komen. Maar het blijft lastig, erkent Marcel. “Want de afspraken uit Parijs zijn een moeilijke constructie. Het zijn collectieve doelstellingen die door vrijwillige individuele bijdragen gerealiseerd moeten worden. Dus als jurist denk je dan: ‘dat kan helemaal niet’, maar als diplomaat houd je je daar wel dagelijks mee bezig.”

Voorbeeldfunctie

“Het werkwoord ‘polderen’ gebruik ik dan ook veel als ik in het buitenland ben. Als voorbeeld neem ik daarbij het klimaatakkoord dat in Nederland is afgesloten. En dan zul jij zeggen: dat polderen, dat schiet ook niet op! Het klopt dat het tijd kost, maar we hebben met z’n allen de lat hier wel hoger gelegd en we hebben duidelijke afspraken gemaakt. Dat zorgt er wel degelijk voor dat we in andere landen als voorbeeld gezien worden.”

Wat zie je dan in het buitenland? “Als ik spreek met mijn Poolse collega’s, bijvoorbeeld. Veel mensen werken daar nog in de kolenmijnen. Het hele energiesysteem draait nog in belangrijke mate op steenkool en sommige  pensioenen worden zelfs uitbetaald in steenkool. Ervaringen uit de polder kunnen daar helpen. Want linksom of rechtsom: dit aanpassen gaat geld kosten.”

Achter de voordeur

En daarmee komen we bij een ander heikel punt. Wie gaat dat betalen? “Het gaat geld kosten, maar niet in die mate dat we straks alleen nog maar droog brood kunnen eten, zoals sommige sceptici ons willen doen laten geloven. Wel is berekend dat nu niets doen uiteindelijk zal leiden tot een zeven keer hogere rekening. De totale jaarlijkse kosten voor Nederlands klimaatbeleid in de Rijksbegroting zijn zo’n 3,6 miljard euro. De kosten voor zorg en sociale zekerheid liggen beide boven de 80 miljard. Maar je komt daarmee natuurlijk wel achter de voordeur van mensen. Als jij moet verduurzamen en de overheid kan niet alles vergoeden, dan heb je zelf ook een rol. Daar zit de maatschappelijke spanning.”

Dat is dus het speelveld waar Marcel als beleidsmaker in zit en wij als professionals in de financiële sector steeds meer mee te maken krijgen. Wat betekent dat? “Dat je zult moeten uitzoomen en kijken naar het bredere plaatje. Zijn de investeringen die we doen goed, de processen die we optuigen houdbaar? Kan ik hierop een ‘return on invest’ krijgen? Kan ik in de rol die ik heb, het verschil maken? Kan ik er een langetermijnperspectief op loslaten? Niet wachten op de politiek of bedrijfsleven. Dan gaat het niet zo snel als dat je zou willen.”

Gewoon aan de slag

Gewoon aan de slag gaan met duurzaamheid dus? “Ja, dat is wat de voorlopers op dit gebied nu al doen. En het is heel inspiratievol om daar mee bezig te zijn. Je hoeft niet te doen wat je altijd al deed, maar je kan ook nadenken over nieuwe initiatieven. Je zal zien dat als je daar eenmaal mee bezig bent, dat je daar ook de ruimte voor krijgt, in elke organisatie. Want dat is ook duurzaamheid. Dat je er over 40 jaar als bedrijf ook nog steeds bent.”

Delen

Discussieer mee

ABN AMRO is benieuwd naar uw mening. U kunt daarom onder dit artikel reageren via Disqus. Door te reageren gaat u akkoord met de voorwaarden.

Gerelateerd nieuws

Meer nieuws over duurzaamheid