Duurzame scheepvaart: hoe pakt een bank dat aan?

Duurzame strategie en toch scheepvaart financieren Kijk de video

De scheepvaart draagt al vele eeuwen bij aan de welvaart van de wereldeconomie. Wist je dat 90 procent van alles wat je koopt in de winkel, ooit in een zeecontainer op een schip heeft gezeten? De scheepvaart is een complexe wereld, met een aantal tegenstrijdigheden. Om grip te krijgen op het reilen en zeilen in deze complexe sector, stelt ABN AMRO onder meer hoge duurzaamheidseisen bij financiering van zeeschepen. Zodat jij er van uit kunt gaan dat jouw spullen op een verantwoorde wijze naar Nederland worden vervoerd als wij die schepen financieren.

Hoe vervuilend is scheepvaart dan?

Zeescheepvaart is één van de zuinigste manieren om goederen over de wereld te transporteren. Tegelijkertijd veroorzaken schepen veel luchtverontreiniging. Vergelijk je scheepvaart met wegtransport of vliegen dan is de hoeveelheid energie om een container van Shanghai naar Rotterdam te brengen verreweg het kleinst. Anderzijds is door de totale hoeveelheid schepen die rond de wereld varen, de uitstoot van de wereldvloot aanzienlijk. Daarom heeft de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) in 2018 met haar leden afgesproken de CO2-uitstoot in 2050 te halveren in vergelijking met de uitstoot van 2008.

Naast CO2, stoten schepen stikstof en zwavel uit. Deze luchtverontreiniging vormt een groot en erkend probleem van de zeescheepvaart. Dat komt omdat vooral zeeschepen nog steeds zware, vervuilende olie gebruiken als brandstof. Waar brandstof voor auto’s in Nederland nog nauwelijks zwavel mag bevatten, omwille van zure regen, ligt die norm voor zeeschepen nog meer dan duizendmaal hoger. De wereldvloot van ongeveer 90.000 schepen stoot daardoor vele malen meer zwavel uit dan de ongeveer 1 miljard auto’s op de wereld. 

En hoe zit het met (mensen)rechten aan boord?

Ook op sociaal vlak, kan de scheepvaart een zware dobber zijn voor de ruim 1,5 miljoen werknemers wereldwijd. De werkomstandigheden aan boord verschillen sterk tussen rederijen onderling. Op het wenslijstje van zeevarenden staat naast lekker en voedzaam eten, steeds vaker internettoegang op nummer 1. Wist je bijvoorbeeld dat niet veel meer dan 10 procent van alle zeevarenden beschikken over toegang tot internet aan boord? Daardoor is er weinig contact met familie en vrienden tijdens de reis op zee.

Het slopen van schepen is toch ook een probleem?

Het slopen van schepen vormt ook een lastig sociaal vraagstuk. Het slopen van schepen gebeurt nog veel te vaak onder gevaarlijke omstandigheden op stranden.  Schepen bestaan uit grote hoeveelheden staal, die na recycling nuttig hergebruikt kunnen worden. Dit klinkt op papier als een goed voorbeeld van circulaire economie. Toch ligt vooral de nadruk op de verschillen in werkomstandigheden van de slopers. ABN AMRO heeft daarom samen met ING, NIBC en een aantal Scandinavische banken in 2017 de Responsible Ship Recycling Standards (RSRS) opgesteld. 

We weten dat sommige reders afgedankte zeeschepen laten slopen op stranden in Zuid-Azië. Daarbij komen arbeiders al te vaak in contact met giftige stoffen zoals asbest en zware metalen. Soms met doden en gewonden tot gevolg. Wanneer wij een nieuw schip financieren, staat in het contract met de eigenaar dat hij zich zal inzetten voor verantwoorde recycling met de nadruk op veiligheid en het voorkomen van milieuschade.

Kunnen we die verduurzaming van de scheepvaart als bank versnellen?

ABN AMRO heeft voor financiering van alle typen scheepvaart duidelijke duurzaamheidsregels opgesteld die verder gaan dan de internationale eisen. Zo eisen wij bijvoorbeeld dat scheepseigenaren expliciet duurzaamheidsbeleid opstellen over de milieu en mensenrechten. Dit beleid dient garanties te bieden voor risicomanagement op gebied van milieu, de veiligheid en fatsoenlijke betaling van hun personeel. Koplopers binnen de sector nemen ook deel aan initiatieven zoals het Sustainable Shipping Initiative of de Clean Cargo Working Group.

Wat kan jij zelf bijdragen aan verduurzaming van de scheepvaart?

Er bestaat geen keurmerk voor producten die met schonere zeeschepen zijn vervoerd. Als je zou kiezen voor producten die via de lucht naar Europa zijn gebracht, dan is de CO2-uitstoot sowieso veel hoger dan bij vervoer over zee. Je kunt vaker kiezen voor lokale producten, die binnen het seizoen verkocht worden. Denk aan lokale groenten en fruit, waarvan het vervoer minimaal is. Sowieso helpt minder consumeren natuurlijk ook. Als je een baan hebt in transport in logistiek, kan je net als de bank, het duurzaamheidsbeleid van je aanbieders opvragen, voordat je een keuze voor een vervoerder maakt.

Waarom doet ABN AMRO aan verduurzaming?

We vinden het belangrijk dat onze samenleving steeds duurzamer wordt. Daarom zijn we partner van 'Iedereen doet wat'. Een initiatief van de overheid waarmee we samen stappen kunnen zetten naar een duurzamer Nederland. Doe je mee?

Zien wat wij nog meer doen om een duurzame, betere wereld te creëren?

Kijk dan op onze pagina over verduurzamen.

Jan Raes

Jan Raes

Sustainability Advisor

Jan.Raes@nl.abnamro.com +31 (0)20 383 1753