Een Alkmaars bankkantoor als dé duurzame business case

Een middelgroot Alkmaars bankkantoor van ABN AMRO CO2- en energieneutraal maken, dat was vorig jaar één van de twee doelstellingen van de Green Quest. De potentie reikt intussen veel verder: als alle Nederlandse bedrijfskantoren de business case kopiëren, wordt 50 procent van het Energieakkoord gerealiseerd.

In de Green Quest liet ABN AMRO zich het afgelopen jaar adviseren door de meest vooruitstrevende Nederlandse specialisten in duurzaamheid. Er waren twee doelen. Eén: het duurzaamheidscertificaat BREEAM Excellent behalen voor het hoofdkantoor aan de Gustav Mahlerlaan in Amsterdam. Twee: het kantoor aan de Alkmaars Bagijnenstraat energie- en CO2-neutraal maken. Daarmee wilden we een succesvolle business case creëren die andere ABN AMRO-kantoren én klanten kunnen kopiëren. Dat is nu allemaal gelukt. In september kreeg de Gustav Mahlerlaan het certificaat BREEAM Excellent, in november volgde kantoor Alkmaar.

Koolstofdioxide- en energieneutraal

Beide kantoren behoren nu tot de enige vier kantoorgebouwen in Noord-Holland met het meest duurzame BREEAM-certificaat voor bestaande bouw. Het kantoor in Alkmaar is dus zelfs volledig CO2- en energieneutraal. Het eerste betekent dat de CO2-uitstoot op nul wordt gehouden door beperking en compensatie. Het tweede betekent dat het kantoor door energie te besparen en zelf op te wekken in de eigen behoefte kan voorzien. Wat is de business case? Welke maatregelen kunnen eigenaren of huurders van kantoren kopiëren? En welke impact kan het op de markt hebben?  

Dit is de business case van Alkmaar

Zonder een solide business case blijft de markt op zijn handen zitten. Kantooreigenaren zullen alleen investeren in duurzaamheid als de terugverdientijd realistisch is. De verduurzaming van het Alkmaarse kantoor laat zien dat zo’n business case mogelijk is.

  • Kantoorgrootte: 5.000 m2
  • Doel: CO2- en energieneutraal maken
  • Totale kosten: 533.264 euro (een meerprijs ten opzichte van traditionele vervanging)
  • Gemiddelde levensduur van installaties: 15 jaar
  • Jaarlijkse besparing energie en onderhoud: 44.646 euro
  • Jaarlijkse opbrengsten en subsidie: 27.725 euro
  • Terugverdientijd: 7,4 jaar 
  • Netto besparing na 15 jaar: ruim een half miljoen euro (na aftrek investering)

Dit zijn de lessen van Alkmaar

Alle lessen en maatregelen van de Alkmaarse case (en die van het hoofdkantoor) staan in detail in het rapport ABN AMRO-versneller van verduurzaming bestaande bouw (LINK). Dit zijn de drie belangrijkste, die elke kantooreigenaar in Nederland kan doorvoeren en snel terugverdient.

  • Kies radicaal voor all-electric
    Een luchtwaterwarmtepomp kan een gebouw koelen en verwarmen en werkt volledig op elektriciteit. Daardoor kan de gaskraan in principe worden afgesloten. Het elektriciteitsverbruik neemt daardoor toe, maar is makkelijker dan gas te compenseren.  
  • Besparing en opwekking zijn een gouden combinatie
    Alleen al met besparingsmaatregelen bleek het energiegebruik in Alkmaar met ongeveer 60 procent te verlagen. Voor de overige 40 procent energiebehoefte (en dus energieneutraliteit) boden 500 zonnepanelen uitkomst. Op termijn gaan deze panelen zelfs energie geven. 
  • Een basis van bewezen techniek met een paar topinnovaties
    Een slimme balans tussen innovatie (groot effect) en bewezen maatregelen (betaalbaar) is doorslaggevend voor succes. In Alkmaar lag de nadruk op bewezen innovaties en werd met doelgerichte innovaties het verschil gemaakt. Bijvoorbeeld met Phase Changing Materials in onder andere het plafond. Die slaan warmte op als het warm is (en werken daardoor verkoelend) en geven warmte af als het koud is. 

Dit is de impact van Alkmaar

Een van de doelstellingen in het Energieakkoord is om het verbruik van energie in de totale gebouwde omgeving met 62 petajoule te reduceren. Als de lessen van Alkmaar landelijk zouden worden uitgerold, dus ook buiten ABN AMRO, dan zou 50 procent (30,6 petajoule) van die doelstelling te behalen zijn (en dat is dus nog buiten de woningbouw gerekend). Dit gaat ABN AMRO zelf doen om impact te maken.  

  • Alkmaar wordt als blauwdruk gebruikt voor de verduurzaming van meer eigen kantoren van ABN AMRO. 

  • Alle Nederlandse vastgoedeigenaars hebben ‘right to copy’: alle bevindingen worden vrijgegeven en relatiemanagers van ABN AMRO gaan ze delen met de markt. 

  • ABN AMRO Real Estate zet de kennis in voor het realiseren van de vastgoedambitie 2017 waarbij zij 30 procent van haar portefeuille op energielabel A wil hebben (is nu nog 1 procent), 300.000m2 leegstaand vastgoed wil transformeren en 30 ‘landmarks’ wil financieren.

Volgende stap voor ABN AMRO is volgens Annemarie Rakhorst, een van de pioniers in duurzaam bouwen, om dezelfde kennis naar de woningmarkt te brengen. In het FD zei zij: ‘Het is voor pariculieren vaak moeilijk om hun huis energiegevend te maken. Die kennis zou ABN AMRO kunnen overdragen.’