Duurzaam beleggen bij ABN AMRO’s Bethmann Bank drijft op extern adviesorgaan

Zo’n negen jaar geleden kwam de Duitse Bethmann Bank op het idee een orgaan op te richten dat hen adviseerde over duurzame beleggingen. Ulf Dörner – oprichter en voorzitter van de Advisory Council for Sustainability – stelde voor alle commerciële belangen buiten de deur te houden en alleen externe, onafhankelijke adviseurs aan te stellen. Dit had intern nog wel wat voeten in de aarde bij de private bank. Nu zo’n dertig kwartaalmeetings en ruim zeven jaar verder drukt de inmiddels vijfkoppige council nog altijd haar stempel op de duurzame beleggingsportefeuille van de bank.

Ulf Dörner, werkzaam als onafhankelijk consultant, kijkt terug op ruim dertig jaar ervaring in duurzame ontwikkelingsprojecten en engagement. Hij is lid van de Club van Rome. Deze particuliere stichting, in 1968 opgericht door Europese wetenschappers, onderzoekt de kwalitatieve en kwantitatieve samenhang van wereldproblemen als bevolkingsgroei, voedselproductie, de uitputting van natuurlijke bronnen en vervuiling. 

Het adviesorgaan komt voort uit een duidelijke behoefte bij klanten. “De raad is er om te adviseren over de duurzaamheid van de beleggingsportefeuilles. Ook geeft hij advies over specifieke beleggingen: wat is duurzaam, wat niet en waarom?” Gedurende de jaren merkte de bank dat vooral de jonge generatie klanten steeds meer vragen stelde over duurzaam beleggen. Dat bracht hen op het idee een adviesraad in te stellen die onafhankelijke adviezen geeft. Naast Ulf Dörner hebben drie vertegenwoordigers met een wetenschappelijke, humanitaire en grondwettelijke achtergrond zitting in de raad. Sinds kort is er een vijfde lid: een jonge specialist op het gebied van impact investing. 

Onderzoek naar duurzame controverses

Voor de uitoefening van zijn taak maakt de raad gebruik van het grid van de Sustainable Development Goals (SDG’s). “Binnen de duurzame beleggingsportefeuilles accepteren wij alleen de bedrijven die bovengemiddeld presteren. Deze onderzoeken we op controverses. Hierbij maken we gebruik van de data van Sustainalytics dat op basis van ESG-kenmerken – gericht op milieu, maatschappij en bestuur – wereldwijd onderzoek doet naar duurzaamheid van bedrijven. Soms sluiten we bepaalde bedrijfstakken volledig uit, zoals tabaksproducenten. Maar we adviseren ook over hele specifieke beleggingsmogelijkheden.” 

Zo heeft de council onlangs advies uitgebracht over een cruisemaatschappij. “Los van het feit dat de CO2-uitstoot van één zo’n schip gelijkstaat aan die van vijf miljoen auto’s, stuiten we in deze sector regelmatig op meer controverses. De grootste maatschappij – die zich met haar ‘zero-waste-on-board’ beleid positief wilde profileren – bleek geregistreerd te staan op de Virgin Islands, die bekendstaan als een belastingparadijs. Daarnaast hangt de organisatie de ‘money-on-the-boat’ gedachte aan. Gasten worden verleid om de winkels aan boord te bezoeken en eenmaal op de kade worden ze naar shops geleid die ook tot het concern behoren. De lokale bevolking profiteert dus niet van het feit dat zij een toeristische trekpleister zijn. Het is prima dat het fenomeen cruiseschepen bestaat, daar is ook vraag naar, maar de council vindt het geen bedrijfstak die in een duurzame beleggingsportefeuille thuishoort.”

Hoe gaat de council precies te werk? “We komen vier keer per jaar bij elkaar, we doen dan een duurzaamheidscheck op de totale portefeuille. De bedrijven die onze speciale aandacht trekken, onderwerpen we aan een nader onderzoek. Als hier aanleiding voor is, brengen we een advies uit. Hierbij staat transparantie hoog in het vaandel, we proberen dit advies vanuit alle relevante invalshoeken te benaderen. Soms lopen we tegen bepaalde dilemma’s aan, maar na een zorgvuldige overweging weten we hier altijd het juiste advies over te geven.” De Advisory Council houdt zich - zoals de naam al zegt - alleen bij adviezen. De uiteindelijke beslissingen liggen bij de Sustainability Board; dit internationale orgaan is verantwoordelijk voor het duurzame beleggingsbeleid van ABN AMRO Private Banking. Elke council - alleen mogelijk in landen waar de bank private banking activiteiten heeft - mag bij de Board agendapunten aandragen over ESG beleggingen en duurzame criteria. En andersom kan de Board de Council raadplegen over specifieke thema’s en onderwerpen op het gebied van ESG en duurzaamheid. 

Is zuiver water een zuivere belegging?

Kun je enkele voorbeelden geven van adviezen? “We stonden voor het advies over Ballard Fuel, zij leveren schone energieoplossingen en brandstofcellen. Onderzoek wees uit dat onder de aandeelhouders bedrijven zaten die wij in de ban hadden gedaan. Toen stonden we dus voor de vraag of we kunnen investeren in een bedrijf waarvan de eigenaren bij ons niet door de screening komen. Voor ons kwam toen vast te staan dat we ons oordeel vellen op basis van de duurzame kenmerken van een bedrijf, en dit niet laten afhangen van de eigenaren. Een andere casus is die over waterzuivering. In de kern vinden we dat water een recht is voor elk mens, dit is ook een van de SDG’s. Bedrijven die zich inzetten om water te zuiveren, juichen we dan ook toe. In deze specifieke situatie bleek dit water ook bedoeld om soldaten in oorlogsgebieden mee te bevoorraden. We hebben toen bepaald dat dit alleen is toegestaan als dit slechts een klein deel van de totale omzet bedraagt. Zo moet je steeds zorgvuldige afwegingen maken.”  

Het komt er op neer dat jullie overal verstand van moeten hebben? “Niet helemaal, we brengen uiteraard allemaal onze eigen achtergrond en ervaring mee. Daarnaast hebben we elk een netwerk van adviseurs die we kunnen raadplegen. We vinden het belangrijk dat onze beslissingen transparant, herleidbaar, gedocumenteerd en tastbaar zijn. Uiteindelijk komen veel van onze adviezen neer op integriteit.”

Stephan Isenberg, lid van de Raad van Bestuur van Bethmann Bank: “Het feit dat internationaal erkende experts deel wilden uitmaken van onze adviesraad over duurzaamheid bevestigt dat we met onze aanpak van duurzaamheid stappen in de goede richting hebben gezet en onderstreept onze geloofwaardigheid. De discussies met de raad en de consequenties van hun advies kunnen voor ons best lastig zijn, bijvoorbeeld als we bepaalde aandelen niet meer mogen kopen. Naast de data van onderzoeksbureau Sustainalytics geeft dit toezichthoudende orgaan onze klanten extra zekerheid dat onze duurzame beleggingen ook echt duurzaam zijn.