Onze research

Eurozone - Een energieschok zoals nog nooit eerder gezien

Europa krijgt opnieuw te maken met een energieschok, net nu de gevolgen van de vorige eindelijk begonnen weg te ebben. Maar zoals met de meeste ontwikkelingen die uit Trumpworld komen, zal deze schok op een andere manier uitpakken dan de vorige. Dit keer zien we een scherpe kloof ontstaan in elektriciteitsprijzen tussen landen in de eurozone. De ECB lijkt op zijn minst één renteverhoging door te voeren – en waarschijnlijk nog een tweede – om inflatieverwachtingen in toom te houden.

Global Monthly - ‘It takes three to TACO’

Terwijl het conflict met Iran aanhoudt en een mogelijk staakt-het-vuren onzeker is, actualiseren wij ons basisscenario voor groei, inflatie en rentestanden. Wij gaan ervan uit dat ernstige verstoringen in de energievoorziening aanhouden tot het einde van mei, en dit kan ook het geval zijn als het conflict relatief snel eindigt. De inflatoire impact van de energieschok blijft groter dan het negatieve effect op de economische groei, waardoor de reactie van centrale banken waarschijnlijk een meer havikachtige richting opgaat. Wij verwachten nu dat de ECB de rente twee keer zal verhogen in het tweede kwartaal, en dat de Fed renteverlagingen uitstelt tot het vierde kwartaal. We denken dat beide centrale banken in 2027 de rente weer zullen verlagen.

Belangrijke hoofdpunten Global Monthly maart 2026

Het conflict met Iran veroorzaakt een nieuwe mondiale energieschok. Hoe lang de verstoringen in de energievoorziening zullen aanhouden, blijft onzeker, maar in ons nieuwe basisscenario gaan we ervan uit dat de ernstige verstoringen tot eind mei aanhouden. De inflatieschok zal zwaarder wegen dan de groeischok, wat leidt tot een havikachtige koerswijziging door centrale banken. Van de ECB wordt verwacht dat zij de rente zal verhogen, terwijl de Fed verdere renteverlagingen naar verwachting zal uitstellen. Desondanks wordt verwacht dat de ontwikkelde economieën veerkrachtig blijven en een recessie vermijden. Uiteindelijk verwachten wij dat centrale banken de rente opnieuw zullen verlagen zodra de inflatieschok is uitgewerkt. Tegen deze achtergrond zullen Amerikaanse tarieven een rem blijven zetten op de wereldhandel, maar de AI-boom zet door, de Duitse begrotingsuitgaven stimuleren een cyclisch herstel in de eurozone en China blijft bescheiden maatregelen nemen om de vraag te ondersteunen, terwijl het zijn op productie gerichte groeimodel intact houdt.

ECB Watch - ECB leunt naar renteverhoging

De ECB leunt naar een renteverhoging ook al was de persconferentie van de ECB na het rentebesluit niet bijzonder havikachtig.

ECB koerswijziging op komst

De beleidsvergadering van de ECB in maart belooft de meest interessante in lange tijd te worden, nu de ‘goede uitgangspositie’ van het monetaire beleid wordt bedreig door een mogelijke energieprijsschok. De einddatum van de projecties lag waarschijnlijk net vóór het uitbreken van het conflict, waardoor de energieschok slechts zeer beperkt wordt meegenomen. De ECB presenteert waarschijnlijk ook scenario’s over de recente ontwikkelingen, wat erop wijst dat optreden noodzakelijk kan zijn. Daarnaast verwachten wij dat de algemene toon van de communicatie aanzienlijk havikachtiger zal zijn. De onzekerheid rond het conflict is groot, maar als de huidige situatie aanhoudt tot aan de vergadering in april, wordt een renteverhoging een reële mogelijkheid.

Macro scenario’s van het Iran conflict

Het conflict tussen de VS, Israël en Iran is inmiddels elf dagen aan de gang. Het geopolitieke risico, gemeten aan de hand van de GPR-index, is gestegen tot niveaus die voor het laatst werden waargenomen rond de invasie van Irak in 2003, en is sindsdien zeer hoog gebleven. Sinds onze eerste publicatie afgelopen maandag is het een achtbaan geweest voor zowel de olie- als de gasmarkt [1]. Gezien de aanhoudende onzekerheid over de duur en de impact van het conflict, hebben we drie scenario's opgesteld waarin we onderzoeken hoe de macro-economische impact zich de komende maanden zou kunnen ontwikkelen, met de nadruk op de VS en de eurozone, en met de implicaties voor de belangrijkste beleidsrentes van de ECB en de Fed. Dit stuk wordt de komende dagen gevolgd door verder onderzoek met updates over hoe deze scenario's van invloed zullen zijn op de obligatie- en valutamarkten.

Hoe een langdurige verstoring van de LNG-aanvoer gasprijzen en inflatie kan opstuwen

Gevolgen van de escalatie in het Midden-Oosten

De militaire escalatie in het Midden-Oosten vormt een bedreiging voor de economie vanwege de verstoring van de energievoorziening en de toegenomen onzekerheid. De energie-infrastructuur is nog niet significant getroffen, maar dat blijft een risico zolang de luchtaanvallen voortduren. De scheepvaart door de Straat van Hormuz – een van 's werelds belangrijkste energieknelpunten – is vrijwel tot stilstand gekomen. Een aanhoudende schok in de energieprijzen zou meer merkbare gevolgen hebben voor de inflatie dan voor de groei. We presenteren inflatiescenario's waarbij we uitgaan van een olieprijs van 80, 100 en 130 dollar per vat; in alle gevallen piekt de inflatie in 2026, maar daalt ze weer in 2027. Voor het monetaire beleid is de duur van de schok cruciaal, evenals de tweede-ronde-effecten, gezien de focus op de middellange termijn.

Eurozone - Eerste signalen van de Duitse bestedingsimpuls

De groei in het vierde kwartaal viel hoger uit dan verwacht. Deels door de bekende sterkpresteerders (zoals Spanje), maar opvallend is ook de positieve bijdrage van Duitsland na jaren van matige groei. Ook Frankrijk bleek veerkrachtig, ondanks begrotingsonzekerheid. We zien de eerste tekenen van de Duitse bestedingsimpuls, met name in defensie gerelateerde fabrieksorders. De sterker wordende binnenlandse economie sterkt ons in de overtuiging dat de ECB het beleid voorlopig ongemoeid zal laten. Los van het beleid op de zeer korte termijn wordt de wisseling van de wacht binnen de Governing Council de komende één à twee jaar een bepalende factor.

Global Monthly - Geopolitiek slecht, macro goed

Hoewel de risico’s zeker niet verdwenen zijn, zijn de economische cijfers over het algemeen verder aangetrokken, terwijl positieve kortetermijnimpulsen sterker worden. AI investeringen lijken groter uit te vallen dan verwacht; fiscaal stimuleringsbeleid wordt opgevoerd en financiële condities blijven ruim. Tot nu toe zijn geopolitieke ontwikkelingen een luid blaffende hond geweest die (vooralsnog) niet bijt, maar de vraag is of dat zo blijft, met Iran als meest recente spanningspunt. De beslissing van het Hooggerechtshof om IEEPA tarieven te schrappen, verandert niet veel, mede omdat nieuwe tarieven de oude grotendeels hebben vervangen. De kans neemt toe dat de wereldeconomie op korte termijn ‘oververhit’ raakt, maar dit kan later ook leiden tot een periode van terugslag.