Onze research

Transactie Trends - Hogere energieprijzen; een vinger aan de pols

Wat merken Nederlandse huishoudens van de oorlog in Iran? In deze publicatie analyseren we hoe snel hogere energieprijzen de portemonnee van huishoudens raken, met behulp van geanonimiseerde transactiedata van meer dan 1 miljoen huishoudens. Hogere gasprijzen werken met vertraging door, waardoor de doorsnee betaling van de energierekening vooralsnog niet is gestegen. Bij brandstofuitgaven zien we dat de stijgende olieprijzen sneller doorwerken, dit effect is in maart al zichtbaar. Wij verwachten dat de energiebetalingen in de komende maanden blijven toenemen, zoals ook het geval was in 2022. Toen duurde het ongeveer een kwartaal voordat betalingen aan de energierekening duidelijk opliepen. Daarom volgen we de komende maanden de energiebetalingen van huishoudens, met name van huishoudens die kwetsbaar zijn voor hogere energielasten.

Blik op de ECB - Renteverhoging in zicht nu risico’s toenemen

De communicatie van de ECB maakt duidelijk dat er een renteverhoging in het verschiet ligt in juni. De opwaartse inflatierisico's zijn volgens de ECB toegenomen. Wij verwachten renteverhogingen bij de komende twee beleidsvergaderingen waardoor de depositorente stijgt tot 2,5%.

Hoge energieprijzen drukken stempel op begin van 2026

Economische groei is in het eerste kwartaal van 2026 afgezwakt naar 0,1% k/k. De uitvoer droeg negatief bij, terwijl de investeringen en overheidsconsumptie toenamen. De consumptie van huishoudens was vlak. Het groeicijfer duidt op een magere start van het jaar, terwijl we verwachten dat de impact van het conflict in het Midden-Oosten pas later zichtbaar zal worden. Door hogere energieprijzen is de Nederlandse inflatie toegenomen naar 2,8% j/j.

Nederland -Een op maat gemaakt steunpakket

We verwachten dat de economische groei van het eerste kwartaal op 0,4% k/k uitkomt, door het solide onderliggende momentum. Het Nederlandse kabinet heeft deze week diverse maatregelen voorgesteld om huishoudens en bedrijven te ondersteunen. Het risico op tweede ronde effecten op lonen en inflatie is groter voor Nederland. In plaats van toenemen betekent de verhoogde inflatie dat de koopkracht in 2026 stagneert.

Eurozone - De ECB heeft de tijd

Overheden halen de scherpste randjes van de energieschok weg, maar de inflatie moet haar piek nog bereiken. Toch zal de inflatieschok ook in zwartere scenario’s kleiner zijn dan in 2022-23. Harde data wijst op een zwakke start van het jaar, met waarschijnlijk neerwaartse risico’s voor onze Q1-groeiraming van 0,2%. Zelfs de meer ‘hawkish’ leden van de Raad van Bestuur zijn geneigd de rente tijdens de ECB-vergadering van 30 april ongewijzigd te laten, waardoor wij onze verwachting voor renteverhogingen hebben doorgeschoven naar juni en juli.

Global Monthly - De patstelling in Hormuz

Het Iran-conflict is getransformeerd van een hete oorlog naar een economische, waarbij beide partijen het knelpunt in Hormuz gebruiken als onderhandelingshefboom. De verstoringen in de energievoorziening zijn groter dan ooit, maar de marktzorg is afgenomen, waarbij vredesinspanningen het voordeel van de twijfel krijgen. We voeren deze maand slechts incrementele prognose aanpassingen door en handhaven onze kernvisie dat ernstige energieverstoringen aanhouden tot eind mei. We actualiseren ook onze meer positieve en meer negatieve scenario’s voor het conflict.

Top of Mind - Een fragiel staakt het vuren.

Eurozone - Een energieschok zoals nog nooit eerder gezien

Europa krijgt opnieuw te maken met een energieschok, net nu de gevolgen van de vorige eindelijk begonnen weg te ebben. Maar zoals met de meeste ontwikkelingen die uit Trumpworld komen, zal deze schok op een andere manier uitpakken dan de vorige. Dit keer zien we een scherpe kloof ontstaan in elektriciteitsprijzen tussen landen in de eurozone. De ECB lijkt op zijn minst één renteverhoging door te voeren – en waarschijnlijk nog een tweede – om inflatieverwachtingen in toom te houden.

Global Monthly - ‘It takes three to TACO’

Terwijl het conflict met Iran aanhoudt en een mogelijk staakt-het-vuren onzeker is, actualiseren wij ons basisscenario voor groei, inflatie en rentestanden. Wij gaan ervan uit dat ernstige verstoringen in de energievoorziening aanhouden tot het einde van mei, en dit kan ook het geval zijn als het conflict relatief snel eindigt. De inflatoire impact van de energieschok blijft groter dan het negatieve effect op de economische groei, waardoor de reactie van centrale banken waarschijnlijk een meer havikachtige richting opgaat. Wij verwachten nu dat de ECB de rente twee keer zal verhogen in het tweede kwartaal, en dat de Fed renteverlagingen uitstelt tot het vierde kwartaal. We denken dat beide centrale banken in 2027 de rente weer zullen verlagen.

Nederlandse economie in zicht - Een schaduw over de vooruitzichten

De oorlog in het Midden-Oosten zorgt voor meer onzekerheid, een hogere inflatie en een lagere bbp-groei. In ons nieuwe basisscenario gaan wij uit van een inflatie in 2026 van gemiddeld 2,9% en een licht lagere bbp-groei van gemiddeld 1,5%. De timing is ongunstig, waardoor de inflatie langer hoog kan uitvallen. De economie kan tegen een stootje vanwege verzachtende omstandigheden en financieel weerbare bedrijven en huishoudens. De oplopende inflatie heeft gevolgen voor het rentebeleid van de ECB: wij verwachten dit jaar 2 renteverhogingen. In een negatief scenario zijn de nadelige gevolgen voor de bbp-groei en inflatie groter, al verwachten we geen lange recessie zoals in 2022.